Qoǵam • 07 Aqpan, 2025

Keıde adam saǵynady eken...

74 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Sanaı qarııanyń Baıan-О́lgeıge baryp qaıtamyn degenin balalary qup kóre qoımaǵan. Keıingi kezde onsyz da álsin-álsin tósek tartyp qala beretin úlken kisini dál osy kúıde eshqaısynyń alys saparǵa jibergisi joq.

Keıde adam saǵynady eken...

Ádette qol qýsyryp qarap otyrýdy bil­meıtin qarııanyń densaýlyǵy syr berip, úıden shyqpaı jatyp alǵanyna da bir aıdyń júzi bolǵan. Qos­tanaı tóńireginde balalary apar­maǵan emhana, emshi qalmady. Dárigerler quddy bári kelisip alǵandaı, «alyp bara jatqan eshteńe joq, taza aýaǵa jıi shy­ǵaryp, tamaǵyn baptap berip, kóńilin aýlańyzdar» dep jymıyp shyǵaryp salady. О́tkende ortanshy uly Zańǵar taıaýda jumysynan su­ranyp Astanadaǵy myqty bir medısınalyq or­talyqqa aparatynyn aıtqanda qarııa maqul kórgen syńaı ta­nytqan edi. Endi, mine, sonyń bárin umytyp, aıaq astynan jolǵa shyǵamyn dep otyr.

Áýelde balalary jabylyp, kelinderi jalynyp júrip raıyna­n qaıtaryp kórmek bolǵan. Biraq qarııa «Týǵan jer túsime kirip júr, barmasam bolmas. Sóz shyǵyndap, bos áýre bolmańdar, shyraqtarym» dep short kesti. Ázeı ana da: «Ákeleriń jalǵyz ketip bara jatqan joq, baryp kelsin. Naǵashylaryńnyń kóligi jaıly, sharshatpaı aparyp ke­ledi» degen.

Osy áńgimeden keıin bir aıdaı ýaqyt ótti. Sanaı qart aman-esen elge baryp keldi. Balalary bir-birine qarap jymyń-jy­myń etedi. О́ıtpegende she, aqsaqal ót­­kendegideı emes, sergek, tipti ja­saryp ketken tárizdi. Buryn bozaryp turatyn júzinde qan oınaı bastaǵan. Álgi naýqasynyń izi de joq. Amandyq suraı kelgen quda-jegjat, kórshi qolańnyń ortasynda baıaǵysha kósilip áńgime aıtyp otyr. Azdap tolysqan sııaq­ty ma, qalaı?

«Biz júregin shekaranyń tiken symyna tildirgen jaraly janbyz. Arǵy bette týǵan jer, bergi bette otanym – ekeýi de ystyq. Baıan-О́lgeıde jaman turǵan joqpyz. Ol jaqta da turmysymyz jaqsy, qadirli bol­dyq. Sonda da osy ba­lalardyń bolashaǵy úshin dep, 38 jasymda aǵa-baýyrlarymnyń qasymyzda bol degenine qaramaı, jalǵyz kóship kettim. Odan jaman bolǵan joqpyz, Tobyl óńirine birjola ornyǵyp, jergilikti jurtpen bite qaınasyp, bir kisideı sińisip kettik. Uldy uıaǵa, qyzdy qııaǵa qondyrdyq. Áıtse de, tiri adam sa­ǵynady eken. Kóktemniń ıisi sezile bastaǵannan-aq, jylqy tárizdi týǵan jerimdi ańsaı bas­taımyn. Ondaıda denem aýyrlap, jatyp qalamyn. Balalar muny ákemiz syrqattanyp qaldy dep túsinip, dárigerden dárigerge aparyp, áýreleıdi. Saǵynyshtyń dertin qaıdan bilsin bular?», deıdi qarııa.

Sanaı Irkitbaıuly men Ázeı Bálelqyzy búginde Qostanaı qalasynyń irgesindegi Zarechnyı aýylynda turady. Ekeýi jeti bala ósirip, jeteýin jetkizip nemere-shóbere súıip, áýlettiń, eldiń tileýin tilep otyr. Balalary da ómirden óz ornyn tapqan, óńir­ge belgili azmattar. Tuńǵyshy Meırambek – kásipker. Aınury – mektep muǵalimi. Ortanshysy Zańǵar – belgili jýrnalıst, Ha­lyq­aralyq «Qazaq tili» qo­ǵamy óńirlik fılıalynyń tóraǵasy. Odan keıingi Dár­ken­baıy – Elýbaı О́mirzaqov atyndaǵy Qostanaı oblystyq fılarmonııanyń janyndaǵy «Aqjeleń» folklorlyq-etno­grafııalyq ansambliniń beldi múshesi. Dárkenbaı qoly bos kezde kıiz úıdiń aǵashtaryn, úı jıhazdaryn jasaıdy. Altynbek – «Qostanaı-Sý» mekemesiniń mehanıgi. Tulpar jylqy sharýa­shylyǵymen aınalysady. Asyl tuqymdy sáıgúlik baptaıdy. Sút kenjesi Dúldúlbektiń de jeke sharýashylyǵy bar.

Bul áýlettiń kelinderi sheti­nen ismer. Qoldary qalt etse, Ázel anany aınala otyra qalyp ult­tyq kıim úlgilerin tigip, qyz jasaýyn daıyndaıdy. Odan qaldy, Dárkenbaıdyń tapsyrysy­men, kıiz úı jabdyǵyn tigedi.

Aıtpaqshy, álgi oqıǵadan keıin Sanaı qarııany balalary jyl saıyn Baıan-О́lgeıge aparyp turatyn bolǵan.

 

Qostanaı oblysy 

Sońǵy jańalyqtar