О́shpes dańq • 07 Aqpan, 2025

Maıdangerdi eske aldy

95 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Máken Tóregeldınniń esimi Ulytaý aımaǵyna jaqsy tanys. Ony 16 jasynda Qanysh Sátbaev ózi basqaratyn geologııalyq barlaý partııasyna kollektor etip jumysqa qabyldaıdy. Soǵys bastalǵanda eriktiler qatarynda maıdanǵa attanyp, Stalıngradty jaýdan azat etýge qatysady. Jaýyngerlik erligi úshin I, II dárejeli «Otan soǵysy» ordenderimen, birneshe medalmen marapattalyp, eline aman-esen oralǵan.

Maıdangerdi eske aldy

Elge oralǵan soń qatar­daǵy muǵalimnen aýdan­dyq partııa ko­­mı­tetiniń birinshi hatshysy­na deıingi joldan ótken M.Tóregeldın halyqtyń shynaıy qurmetine bólendi. Ol zeınet jasyna shyqqan soń ázirge Orta Azııada teńdesi joq taý-ken jáne balqytý isi murajaıyn uıymdastyrdy. Maıdanger Máken kóptegen orden, medalmen marapattaldy, Jezdi, Ulytaý aýdandarynyń, Túrkistan qalasynyń qur­metti azamaty, Jezqazǵan ýnı­versıtetiniń qurmetti professory, Mádenıet qaıratkeri ataqtaryn ıelendi.

Ulytaý oblysynda Je­ńis­tiń 80 jyldyǵyna oraı ótken alǵashqy is-shara Máken Tóregeldındi eske alýǵa arnalǵan «Ǵıbratty ǵu­myr» keshinen bastaý aldy. Bul oblystyq kitaphanada uıymdastyryldy. «Tarıhqa taban tiregen tarlan» beıne­kór­setilimmen ashyl­ǵan keshke qatysýshylardy Uly­taý oblysynyń mádenıet, tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarmasynyń basshysy Maǵjan Tabyldın quttyqtady.

Ulytaý oblysy ardagerler keńesiniń tóraǵasy Saǵyndyq Qojamseıitov óz esteliginde M.Tóregeldınniń soǵysta qaza tapqan jaýynger dosynyń ata-anasyn arada 30 jyl ótkende taýyp, Reseıdiń bir derevnıasyna izdep barǵanyna toqtaldy. Olar «ekeýmizdiń birimiz ólip, birimiz tiri qalsaq, áke-sheshemizge qalaı ólgenimizdi aıtyp beremiz» dep ýádelesken eken.

ro

– Sonda álgi kisiler: «Qazaq degen netken keremet halyq edińder. Soǵysta osydan otyz jyl buryn bergen ýádem bar edi dep bizdi sonaý qıyrdan izdep kelip otyrsyń. Al meniń sol balamnyń qurdastary osy derevnıada turyp, bizge kelip sálem berýdi de bilmeıdi», dep rızashylyǵyn bildirgen eken. Sóıtip, Mákeń óziniń asqan parasatynyń arqasynda ultymyzdyń atyn asqaqtata bilgen aǵamyz edi, – dedi Saǵyndyq Úsenuly.

Sátbaev qalasynyń qurmetti azamaty О́tesh Ahmetov Jezdi aýdanynda Máken aǵamen qyz­mettes bolǵan.

– 1983 jyly 60 jasqa tolýyna baılanysty aǵaǵa qos qalamsap salyp qoıýǵa arnalǵan shaǵyn kádesyı ázirledik, quttyqtaý lebizimizdi oıdyryp jazdyq. Jeme-jemge kelgende basqa syılyq berildi de, bul qalyp qoıdy. Biraq «aǵaǵa arnalǵan syılyq edi ǵoı» dep laqtyryp tastaýǵa qımaı osy kezge sheıin úıde saqtap kelip edim. Endigi jerde Mákeńniń mýzeıin tolyqtyryp tursyn, – degen ol arada 42 jyl ótkende shaǵyn kádesyıdy Jezdi kentindegi M.Tóregeldın atyndaǵy taý-ken jáne balqytý isi murajaıynyń dırektory Zeıpin Qazanbaevaǵa tabystady.

Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Ǵalym Muhamedınniń oryndaýyndaǵy Ramazan Ele­­baevtyń «Jas qazaq» áni tyńdaǵandardy tebirentpeı qoımady. Kesh sońy «M.Tóre­geldın. Meniń paryzym» atty jyljymaly kór­meni tama­­­shalaýǵa ulasty.

 

Ulytaý oblysy