О́lketanýǵa arnalǵan tatymdy dúnıe

Oqyrmandar qolyna ólke­taný­shy Qýanysh Ormanovtyń «El men jer jáne tulǵalar tarıhy» atty kitaby tıdi. Osy kitaptyń al­ǵashqy betterin paraqtaǵanda-aq, basqany bylaı qoıǵanda, qos­tanaılyq oqyrman «Qostanaı-Torǵaı ólkesinde meteorıttiń túsýinen paıda bolǵan kóldiń bar ekenin, qaıyń­nyń esh jerde joq «tabantal» degen túriniń, bıiktigi 35-40 metrge, dińi 1,5 metrge jetetin bal­qa­ra­ǵaıdyń ósetinin, kóshpeli qumdar, Torǵaı dalasyndaǵy kosmostan túsirilgen sýretter sekildi tabı­ǵat tamashalary men tylsymdaryn qalaı bilme­gen­min?» dep tańǵalary anyq. Kitap ólkeniń tabıǵatymen shektelmeıdi. Bizdiń dáýirimizge deıingi jáne jańa dáýirden búginge deıingi tarıhta osy óńir­diń mol úlesi jóninde naq­ty derekterdi alǵa tartady. Álem­ge áıgili arǵy-bergi tarıhshy ǵalymdardyń eńbekterine súıene otyryp, Torǵaı dalasy men Tobyl óńiriniń Nuq paıǵambardyń Iafes degen uly­nan taraıtyn urpaqtarynyń mekenine aınalǵanyn jazady. Qostanaı qalasy túbinen tabyl­ǵan «Tobyl oıshyly» ata­lyp ketken tas músin áli qupııa­syn asha qoıǵan joq. Kitap oqyr­manyn osyndaı qyzyqty tanymdyq derektermen jetelep otyrady. Avtor oqyrmandarǵa Qos­tanaı-Torǵaı óńirinen shyǵyp, elge tutqa bolǵan tulǵalar men búgingi urpaq esimderin estise de tereń bilmeıtin, tipti, aty-jóni osy kezge deıin es­kerýsiz qalǵan týǵan jer túlekteri týraly da baıandaıdy. – Týǵan eldiń, týǵan jerdiń tarıhy meni jas kezimnen qyzyq­tyr­dy. Bala kezimde ózim ósken Jiti­­ǵara, Qamysty aýdan­darynyń oı-qyryn, keıingi jyl­dary Torǵaı óńirin jaıaý araladym. Keremet dúnıeler Joǵary Tobyl sý qoı­ma­synyń astynda qaldy, – dep kitap avtory tusaýkeser jıynda kóptegen qyzyqty mysaldar keltirdi. Kitaptyń ǵylymı jaǵy­na tarıhshy-jazýshy Qoı­shyǵara Salǵarın jetekshilik etti. Osy týyndynyń tusaýkeserin uıym­dastyrǵan oblystyq ishki saıasat basqarmasynyń basshysy J.Maqanov aldaǵy ýaqytta bul eń­bek oblystaǵy mektepter men kitap­hanalarǵa taratylatynyn aıtty. Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan». QOSTANAI.