Kollajdardy jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»
Qazaq saltynda soǵym soıylyp, qudalarǵa, dos-jaranǵa, aǵaıyn-týysqa sybaǵa saqtalady. Ol adamdar jazǵyturymǵy uzynsary – ashózek kezde, ádeıi amandasa kelip, súrlengen sybaǵasyn jep qaıtady. Sonymen qatar el ishinde bedeldi adamdardy aǵaıyn-týǵan, aýyl-aımaǵy shaqyryp saqtaǵan sybaǵasyn beretin de dástúr bar.
Qunanbaı qajy О́skenbaıulynyń alpys jas shamasyndaǵy kezi eken. Aýylynda bala kezinde birge ósken kedeı qurdasy bolypty. Jýannyń jińishkerip, jińishkeniń úzilgen kóktem aıynyń bir kúni kedeı shal súr et ańsap, tor sholaǵyn jelqomdap minip «sybaǵamdy jep qaıtaıyn» dep qurdasy Qunekeńe sálem bere kelipti. Qurdasyn kórgen Qunanbaı báıbishesine:
– Myna qurdas keldi, sybaǵasyn as! – deıdi. Qazy-qarta, jambas-jaıasy bar úıme tabaq et keledi. Shal meılinshe jep, ábden toıyp, rahattanyp qaıtady. Túnimen túsine kúndizgi jegen qazy-qarta kirip, dóńbekship shyǵady. Ertesine «shirkin-aı, keshegi...» dep jutynyp, «taǵy bir jer me edim» dep ańsaıdy. Negizi bul jaryqtyq tamaqsaý, qaı jerde tústik bar, ańdyp júrip jeıtin uıatsyzdaý ádeti bar adam eken.
– Áı, búgin de Qunekeń úıine bireý keletin shyǵar. Sonymen birge taǵy bir toımaımyn ba? – dep, qajynyń úıine kelse, Qunekeń joq.
– Qunekeń qaıda?
– «Sybaǵa je!» dep kórshi aýyl shaqyryp áketti, – deıdi úıdegiler.
Et ańsaǵan qarııa «endeshe sáti bolǵan eken» dep, solaı tartady. Barsa, tórt at baılaýly tur. Attan túsip úıge kirip kelse, úıme tabaq etti aldaryna endi ǵana ákelgen eken.
– Qolyńyzdy jýyp, joǵary shyǵyp tabaqqa kelińiz, – dep Qunanbaı qurdasyna oń jaǵynan oryn beredi. Jigitter etti japyraqtap týrap otyr. Úlkender jaǵy tabaqqa marǵaý qol salady. Shal baıǵus qara kesekke tisi ótpeı me, álde maıdy jaqsy kóre me, qazynyń úldirigi men jambastyń sarytap maıyn basqalardyń aldynan, tipti Qunekeńniń aldynan terip alyp jep, súıreńdeı bergen kórinedi. Qurdasynyń ádepsiz áreketi tábetin qaıtarǵan Qunanbaı tabaqqa qol salmaı sheginshekteı beredi. Ony as ıesi baıqap qalyp:
– Quneke, jeńiz. Sizdiń sybaǵańyz, jeńiz! – depti. Sonda shaldyń oń jaǵynda otyrǵan bireý:
– Kóldeneńnen kez boldy-aý, suǵanaq kók, – depti. Ekinshi qonaq:
– Eki qoldap asaıdy sybalap kep. Úshinshi adam:
– Balyq alǵysh sýdaǵy kezquıryqtaı,
Qaıdan taýyp alady syǵalap kep, – degende ári qaraı Qunanbaı ilip áketip:
– Barar jaǵyn barmaqpen túıip tastap,
Bozǵyl jaǵyn ustaıdy qýalap kep, – degende, mán-jaıdy túsingen shal ornynan turyp, qolyn jýmastan attanyp júre beripti.
