Kásipkerler usynysy eskerýsiz qalmaıdy

Ulytaý oblysynda Qarjy vıse-mınıstri Dáýren Temirbekovtiń kásipker­lermen kezdesýi ótti. Jıynǵa 200-den astam bıznes ókili  qatysty. Kezdesý barysynda jergilikti kásipkerler salyq zańnamasyna engiziletin ózgeristerge qatysty pikir bildirdi.

Jergilikti Kásipkerler palatasy­nyń dırektory Gúlmıra Qajenova óńir­lik bıznes ókilderimen mundaı kezdesýler «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasynyń jumys istep jatqanyn kórsetetinin aıtty. Ol «Atameken» UKP árbir zańnamalyq bas­tama kásipkerler men ınvestorlar múddesin eskere otyryp jan-jaqty taldanady dep kútedi.

Sonymen qatar osyndaı kezdesý Túrki­stan oblysynda da uıymdastyrylyp, onda Ult­tyq ekonomıka vıse-mınıstri Baýyr­jan Qudaıbergenov óńir kásipker­lerimen jańa salyq reformasyn talqylady. Kezdesý­de «BNK Group LTD» JShS bas dırektory Nııazaly Beısen­baev qosylǵan qun salyǵy­nyń 20%-ǵa kóterilýiniń agroónerkásip kesheni óndirý­shilerine yqtımal áserine toqtaldy. «Mól­sherlemeniń ósýi shaǵyn jáne orta bızneske qosymsha salmaq túsiredi. Sondyqtan Úkimetke keıbir basym salalar úshin dıfferensıaldy salyq mólsherlemesin engizý, tabysy tómen kásiporyndarǵa ýaqytsha salyqtyq demalys berý jáne kóleńkeli ekonomıkamen kúresý sharalaryn kúsheıtý máselesin qarastyrýdy usynamyz. Bul kásipkerler men tutynýshylarǵa keletin teris áserdi azaıtýǵa múmkindik beredi»,  dedi kásipker.

Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri qazirde agrarlyq sektorda sharýa qoja­lyqtary QQS tólemeıtinin, al zańdy tulǵalar qoldanystaǵy jeńildikterdiń arqasynda bıýdjetke tólenýge tıisti salyqtardyń tek 30%-yn ǵana tóleıtinin atap ótti. Jańa mehanızmder boıynsha olardyń eshqaısysy QQS tólemeıdi.

Sondaı-aq Aqtóbe oblysynda bolǵan kezdesýde «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy Saýda jáne qyzmet kórsetý salalyq keńesiniń qarjylyq qyzmet kishi sektorynyń basshysy Vıktorııa Isarova: «Biz 2023 jyldan beri usynys retinde aıtyp kele jatqan 0% jáne 10% saralanǵan mólsherleme tujyrymyn qabyldaýdy qoldaımyz. Sizder ázirge medısınaǵa 10% dep otyrsyzdar. Basqa nusqalar bola ma, álde biz qazir kimdi qosýǵa bolatynyn usyna alamyz ba?» degen suraq qoıdy. Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri bul máselede QQS bıýdjetti tolyqtyrýdyń negizgi kózderiniń biri ekenin túsiný mańyzdy ekenin atap ótti. «QQS mólsherlemesin arttyrý jáne saralaý bıýdjettiń munaıdan túsetin ózgermeli kiristerine táýeldiligin azaıtýǵa jáne memlekettik basym jobalardy qarjylandyrýǵa múmkindik beredi. Biz aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýshilerdi QQS-tan bosatýdy usynamyz. Qazirgi ýaqytta sharýa qojalyqtary QQS tólemeıdi jáne biz ony solaı qaldyramyz. Aýyl sharýashylyǵymen aınalysatyn zań­dy tulǵalar qajetti somanyń 30%-yn tóleı­di. Endi olar bul salyqtan bosatylyp, kartop, qyzanaq, pııaz jáne qyryqqabat sııaqty basqa da ónimderdi básekege qabiletti etedi. 10%-dyq mólsherleme kimge qatysty beriledi degen suraq qosymsha talqylaýdy qajet etedi. Sondaı-aq densaýlyq saqtaý salasy úshin tómendetilgen mólsher­lemeni usynamyz. Barlyq usynys jınaqta­lyp, talqylanady, sodan keıin baryp ózderińiz­ben birlesip sheshiledi»,  dedi B.Omarbekov.

Qazirde Abaı oblysynda 60 myńǵa jýyq bıznes sýbektisi jumys isteıdi, onyń 70%-y – jeke kásipkerler. Jergilikti bıznes ókilderiniń basqosýynda oblystyq Kásipkerler palatasynyń dırektory Maqsat Súıshinov: «QQS – tutyný salyǵy jáne ony ózgertý kez kelgen jaǵdaıda baǵaǵa áser etedi. Shaǵyn bıznestiń qajettilikterin eskeretin jáne ákimshilik kedergilerdi tómendetetin teńdestirilgen júıeni qurý mańyzdy. Ákimshilik kedergilerdi jeńildetpesten QQS shegin tómendetý qosymsha júkteme týdyrady. Eseptilikti avtomattandyrý, esepke alýdyń kassalyq ádisin, aldyn ala toltyrylǵan deklarasııalardy jáne kásipkerlerge tıimdirek jumys isteýge múmkindik beretin basqa da quraldardy engizý qajet. Sonymen qatar salyq reformasynyń ınvestısııalyq klımatqa áserin eskerýi kerek. Eńbekaqy qoryna joǵary júkteme bıznesti kóleń­kege ketýge májbúr etedi. Jumys berý­shi­niń áleýmettik salyǵy men mindetti zeınet­aqy jarnalaryn qaıta qaraý janama shyǵyndardy azaıtýǵa, kompanııalardy beıresmı sektordan shyǵarýǵa jáne jańa jumys oryndaryn ashýǵa kómektesedi. Sońǵy sheshimder fıskaldyq maqsattar men kásipkerlikti damytý arasyndaǵy tepe-teńdikti eskerýi úshin memlekettik organdarmen dıalogti jalǵastyramyz. Reforma bıýdjetti tolyqtyryp qana qoımaı, uzaqmerzimdi ekonomıkalyq ósý, bıznesti damytý jáne salyq júıesiniń ashyqtyǵyn arttyrý úshin jaǵdaı jasaýǵa tıis», dedi.

Kezdesýde  Qarjy vıse-mınıstri Erjan Birjanov QQS tóleýden kásipkerliktiń taǵy qaı sanattary bosatylatynyn aıtty.

«Qazaqstandaǵy salyq tóleýshilerdiń jalpy sany – 2 mln. Olardyń 80 myńy ǵana qosylǵan qun salyǵyn tóleıdi. Búginde  qosylǵan qun salyǵynyń shegi shamamen 80 mln teńgeni quraıdy jáne ony 15 mln teńgege deıin tómendetý usyny­lyp otyr. Bul másele talqylaýǵa jata­dy, óıtkeni atal­ǵan sheńber salyq tóleýshi­ler­diń edáýir sanyn qamtýy múmkin – bizdiń esep­teýi­mizshe 200–300 myń kásip­ker qosy­lady. Halyqpen tikeleı jumys isteıt­in salyq tóleýshilerdi arnaıy sa­lyq reji­mine jatqyzamyz. Iаǵnı búgingi tań­da je­ńil­detilgen rejimde nemese bólshek salyq bo­ıyn­sha jumys istegen úı janyn­daǵy dú­ken­der, shashtarazdar, shaǵyn kıim býtık­teri QQS-dan bosatylady», dedi vıse-mınıstr.

Mańǵystaý oblysynda ótken talqylaýda jergilikti kásipker, «TaxServiceKz» JShS dırektory Jasulan Serik: «Úkimet ókilderi aımaqqa kelip, jańa Salyq kodeksin túsindirip jatqany óte oryndy. Biz de óz usynysymyzdy aıttyq. Bul jerde kásipkerler men Úkimet óz ustanymyn bildiretin pikirtalas alańy uıymdastyryldy. Kásipkerlerdiń pikirin eskerý mańyzdy. QQS ósimi bıýdjetke túsetin salyq túsimderin ulǵaıtýǵa tıis. Alaıda eger tutyný azaıyp, bıznestiń bir bóligi kóleńkege ketse, tıimdilik kútilgennen az bolýy múmkin», degen pikir bildirdi.

Úkimet ókilderi barlyq usynys, pikirler eskerýsiz qalmaı, jan-jaqty saralanatynyn aıtty.