О́ner • 18 Aqpan, 2025

Máńgilik taqyryp, jańashyl lep

50 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Ýılıam Shekspırdiń máńgilik tragedııasy astanalyq tea­trda sahnalandy. Mádenıet jáne aqparat mınıstr­liginiń qoldaýymen júzege asyrylyp, Sergeı Prokofevtiń mýzykasyna Reseı jáne Tatarstan Respýblı­kasynyń eńbek sińirgen ártisi Vladımır Iаkovlev qoıǵan «Romeo men Jýletta» spektakli kórermen qoshemetine bólendi.

Máńgilik taqyryp, jańashyl lep

«Romeo men Jýletta» spek­takli – ózektiligin joı­maǵan máńgilik klassıka. Talaı márte sahnalanǵan bul shyǵarmanyń árbir jańa qoıy­lymy ózindik kúsh-qýatymen, shyǵarmashylyq tyń oı-tolǵanysymen erek­shelenedi. Ár qoıylǵan saıy­n tosyn forma, erekshe saraptaýda sahnaǵa jol tartatyn Veronanyń qos ǵashyǵy týraly máńgilik taqyryp «Astana Balet» teatry sahnasynda bul joly da jańashyl lepte ún qatty. Túrli býyn kórermenniń qyzyǵýshylyǵyn bir sát te kemitpegen aıtýly klassıkadan árkim óz zamandastarynyń kelbetin tanyǵany sózsiz.

Baletmeıster úsh aktili baletti eki aktige qysqartyp, sonyń nátıjesinde qoıylym dınamıkasyn arttyrǵan. Jalpy, baletti jiti baqylap júrgen kórermen Vladımır Iаkovlevtiń horeografııa tiliniń ózindik qoltańbasyn birden tanyry sózsiz. Sýretker eńbeginde romantıkalyq sahnalarǵa ǵana emes, tragedııa astaryna da basa mán berilip, jaýlasqan eki otbasynyń ara­syndaǵy qaqtyǵys jan-jaqty ári shynaıy kórsetiledi. Sondaı-aq spektakldegi jekpe-jek pen dýel sahnalary da búge-shigesine deıin oılastyrylyp, sonyń arqasynda shyǵarmanyń dınamıkasy artyp, kórermen taqymyn qysyp otyrarlyqtaı erekshe emosııany bastan keshkeni anyq. Atap aıtsaq, Romeo men Jýlettanyń arasyndaǵy móldir sezim, Mer­kýsıonyń ázilkeshtigi, Kútý­shiniń qarapaıymdylyǵy, Lorensonyń danalyǵy, Tı­bal­dtiń qatygezdigi, ıta­lııalyq kóshe­lerge tán na­qysh­­tar men merekelik kóńil, ajal sahnasyndaǵy dramatızm – osynyń bári spektaklde sátti kórinis tapqan. Al pantomıma elementteri Veronanyń jaýlasyp júrgen eki otbasy ókilderiniń shaıqasatyn sahnalarynda molynan qol­danylǵan.

Balettegi mýzykalyq be­zen­di­rilý – ol da óz aldyna bólek áńgime. Bas dırıjer Arman Orazǵalıev jetek­shilik etetin orkestr oryn­daýyndaǵy ǵajaıyp mýzyka sol sátte-aq teatrdyń turaqty kórermenderiniń súıik­ti áýe­nine aınalyp úlgerdi. S.Prokofevtiń áýenin orkestr túrli emosııa men názik sezim yrǵaǵyna kómkerip, tamasha týyndyny kórermen júregine jetkize aldy. Se­bebi sezimtal mýzykant qos keıipkerdiń arasyndaǵy mahabbat pen shıelenisti mýzyka tilinde meılinshe shynaıy ári áserli asha bilgen. Al shaǵyn ári jıi almasyp otyratyn ssenografııa, ásem kostıýmder halyq ómiri hám veronalyq aqsúıekterdiń tynys-tirshiligi men Lorenso shirkeýiniń kórkem bezendirilýi, sonymen qatar Kapýlettı áýletiniń otbasylyq mazary kórermen qaýymdy bir sátke Qaıta órleý dáýirine jetelep áketkendeı ǵalamat sezimge bóledi. Sonyń arqasynda balet te ózindik kórkemdik bıikke kóterilgendeı áser syılady.

Qoıylymda negizi bas­ty partııalardy teatrdyń talantty akterleri orynda­dy. Atap aıtsaq, Romeony Sún­det Sultanov pen Ýeslı Karvalo, Jýlettany Naz­erke Aımuhametova men Na­talııa Fernandes Menes, Tı­baldty Farhad Býrıev pen Ba­ýyrjan Boranbaev, Mer­kýsıony Erqanat Erma­ǵambet, Benvolıony Nurzat Berikqazyuly, Parısti Ýes­lı Karvalo men Súndet Sul­tanov, Lord Kapýlettıdi Il­dar Shakırzıanov, Ledı Kapýlettıdi Ásel Janǵasqaeva men Rıza Qanatqyzy, Kútýshini Shyryn Zaıchıkova kemeline keltire keıiptedi. Bekzat ónerden rýhanı lázzat alyp, sahnadaǵy sulýlyqqa jan sýarǵan talǵampaz kórermen teatrdan rıza bolyp tarqasty.