Bahreınge sapar aıasynda Senat tóraǵasy osy eldiń Koroli Hamad ben Isa Ál-Halıfamen de kezdesti. Máýlen Áshimbaev Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń jyly lebizin jetkizip, Bahreın Koroldigi elimiz úshin Parsy shyǵanaǵy aımaǵyndaǵy mańyzdy seriktesterdiń biri ekenine nazar aýdardy. Sondaı-aq ol Qazaqstan Koroldikpen kópjosparly yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtýǵa múddeli ekenin atap ótti.
Halyqaralyq konferensııanyń plenarlyq sessııasynda sóz sóılegen Máýlen Áshimbaev qazirgi tańda adamzat ishki qaıshylyqtar, geosaıası turaqsyzdyq, qarýly qaqtyǵystar, ekstremızmniń nasıhattalýy sııaqty jahandyq syn-qaterlerge tap bolyp otyrǵanyn aıtty. Senat spıkeri buǵan deıingi tájirıbe kórsetkendeı, mundaı halyqaralyq shıelenis radıkaldy ıdeologııalardy taratý, ksenofobııa men jekkórýshilikti qozdyrý úshin jıi qoldanylatynyn tilge tıek etti. Máýlen Áshimbaev osy turǵydan kelgende Bahreındegi konferensııa beıbitshilik pen birlikti nyǵaıtý jáne halyqtar men mádenıetter arasyndaǵy dıalogti júıeli jolǵa qoıý baǵytynda ýaqtyly qolǵa alynǵan mańyzdy alań retinde erekshe mánge ıe ekenin atap ótti.
«Konferensııa halyqaralyq qoǵamdastyq úshin asa mańyzdy kezeńde uıymdastyrylyp otyr. Dúnıejúzi betpe-bet kelgen búgingi syn-qaterler musylman álemine ǵana emes, búkil jahandyq tártiptiń negizderine qaýip tóndirip tur. Osy oraıda ıslam dıalogin damytýǵa arnalǵan bul konferensııa der kezinde qolǵa alynǵan irgeli bastama ekenin atap ótken jón. Bahreınniń osy baǵyttaǵy ıgi isteri – Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń beıbitshilik pen dıalog mádenıetin ilgeriletýge arnalǵan bastamalarymen úndes. Beıbitshilik men tózimdilik ıdeıalaryn ilgeriletý jolynda Bahreın Koroldiginiń 2017 jylǵy deklarasııasy men «Shyǵys pen Batystyń beıbit qatar ómir súrýi úshin» uranymen ótkizilgen Bahreın dıalog forýmy da sheshýshi ról atqardy. Sondaı-aq Korol Hamadtyń Beıbit qatar ómir súrý jónindegi jahandyq ortalyǵy da osy progressıvti ustanymdy belsendi túrde dáriptep keledi», dedi M.Áshimbaev.
Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary sezi hatshylyǵynyń basshysy konferensııanyń paneldik sessııalarynda din taqyrybymen qatar kóterilgen ǵylym, bilim, áıelderdiń róli jáne basqa da tujyrymdamalyq aspektilerdi qamtıtyn máselelerdiń ózektiligine toqtaldy. Senat spıkeri Qazaqstan halyqaralyq arenada belsendi dáriptep kele jatqan beıbitshilikti, kelisimdi jáne ózara senimdi nyǵaıtýǵa arnalǵan negizgi tásilderdi de atap ótti.
«Qasym-Jomart Toqaev el ishinde de, álemdik arenada da birlik, ózara túsinistik jáne konfessııaaralyq dıalog mádenıetin dáıekti túrde dáriptep keledi. Qyrkúıek aıynda Astanada «Dinder dıalogi: bolashaq jolyndaǵy sınergııa» taqyrybyna arnalǵan Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń VIII sezi ótedi. Bul bastama 20 jyldan asa ýaqyttyń ishinde qazirgi ózekti problemalardy sheshýge rýhanı kóshbasshylardyń kúsh-jigerin jumyldyratyn bedeldi alańǵa aınaldy. Sezd aıasynda Jas dinı lıderler forýmy da ótkizilip keledi», dedi M.Áshimbaev.
Sonymen qatar ol Ál-Azhardyń Joǵarǵy ımamy sheıh Ahmed At-Taıebpen kezdesti. Onda taraptar konfessııaaralyq dıalogti damytýdyń ózekti máseleleri men perspektıvalaryn talqylady. Senat spıkeri Qazaqstan ıslam áleminiń negizgi bilim, ǵylym jáne rýhanı ortalyqtarynyń biri sanalatyn Ál-Azhar ýnıversıtetine úlken qurmetpen qaraıtynyn aıtty. Sondaı-aq ol Joǵarǵy ımamǵa konfessııaaralyq dıalogti nyǵaıtýǵa qosqan úlesi men Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary seziniń ıdeıalaryn qoldap kele jatqany úshin rızashylyǵyn bildirdi. Ýaqyt ótken saıyn qazirgi qubylmaly álemde sezd qundylyqtarynyń mańyzy arta túskeni anyq.
Ál-Azhar ýnıversıteti – bilim, beıbitshilik pen rýhanııat ıdeıalaryn dáripteıtin asa mańyzdy ortalyqtardyń biri. Sizdiń dinaralyq dıalogti nyǵaıtý jolyndaǵy qyzmetińiz halyqaralyq deńgeıde úlken qurmetke laıyq. Siz Qazaqstannyń Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezin ótkizý jónindegi bastamasyn belsendi qoldap kelesiz. Sol úshin ózińizge erekshe alǵys bildiremiz», dep Máýlen Áshimbaev Sheıh Ahmed at-Taıebke Memleket basshysynyń atynan Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń VIII sezine shaqyrýdy tabys etti.
О́z kezeginde Ál-Azhardyń Joǵarǵy ımamy Qazaqstannyń jahandyq dinaralyq dıalogti ilgeriletý jáne nyǵaıtý baǵytyndaǵy mańyzdy róline nazar aýdardy. Sondaı-aq ol teologııalyq bilim berý, ǵylymı zertteýler salasyndaǵy yntymaqtastyq sııaqty mańyzdy baǵyttarda odan ári birlesip jumys isteýge daıyn ekenin jetkizdi.
Máýlen Áshimbaev Kavkaz musylmandary dinı basqarmasynyń tóraǵasy Sheıh-ýl-ıslam Allashúkir Pasha-Zademen kezdesýde Aqtaý mańynda Ázerbaıjannyń «AZAL» áýe kompanııasyna tıesili ushaqtyń apatqa ushyraýyna baılanysty kóńil aıtty. Sondaı-aq ol Kavkaz musylmandary dinı basqarmasy uzaq jyldar boıy Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary sezi kózdegen maqsattarǵa qol jetkizýge eleýli úles qosyp kele jatqanyn atap ótti.
Sonymen qatar Qazaqstan delegasııasynyń músheleri Bahreınniń Islam isteri jónindegi Joǵary Keńesiniń tóraǵasy Sheıh Abdýlrahman ben Mohammed ben Rashıd Ál-Halıfamen, BAÁ Islam jáne ýaqyftar isteri jónindegi Bas agenttiginiń tóraǵasy Omar Habtýr Ál-Dareımen, Oksford Islam zertteýleri ortalyǵynyń dırektory Farhan Ahmad Nızamımen jáne Islam Yntymaqtastyǵy Uıymynyń Bas hatshysy Hısseın Brahım Tahamen kezdesti.
