Aýdan jel úp etse, jaryq «jalp» etip sónetin kezeńge tap bolǵandaı. 2023 jyly da Qoshqarbaı aýylyndaǵy ábden eskirgen transformator órtenip ketip, Qoshqarbaı, Aqsý, Shopa, Qyzylqoı, Aqqııaq, Taldy, Bereketti, Jańajurt, Deripsal aýyldary elektr qýatynsyz qalǵan edi. Endi, mine, aýdan jaryqsyz, toqpen jalǵanǵan úı-jaılar jylýsyz qaldy.
Jergilikti atqarýshy bılik ókilderiniń ýájine qaraǵanda, bul keleńsiz jaǵdaıdyń birden bir sebebi – «Shet Energo» kompanııasynyń «Jezqazǵan taratýshy elektr toraby kompanııasy» AQ-nyń talaptaryn oryndamaýy. Aınalyp kelgende eki kompanııanyń eregisinen el zardap kórip otyr. Aýdan halqynyń tózimi ábden taýsylǵan.
«Jaryqsyz otyrǵan jurttyń kóńili alańdaýly. Halyqty jaryqsyz qaldyrǵan «Shet Energo» mekemesiniń búgindegi elektr jelileriniń eskirgenin buǵan deıin men qanshama ret aıtyp, kóterip júrdim. Qazirde jel soqsa boldy, jaryq sónip, 4–5 kúnge deıin qosylmaıdy. Ony jóndep, qosýǵa brıgadasy taǵy kelmeıdi. Turǵyndar tutynǵan toq energııasynyń aqshasyn ýaqtyly tólep otyr. «Shet Energo» turǵyndardyń jaǵdaıyna qaramaı, nemquraıdylyq tanytýy saldarynan osyndaı jaǵdaıǵa ákelip soqty. Osydan eki aı buryn Úkimet memleket menshigine alamyz degen edi. Atalǵan mekemeniń máselesi kóp», deıdi aýdan turǵyny Beıbit Jumabekov.
Shet aýdanynyń 27 eldi mekeninde jaryq joq. El-jurt keńes úkimeti kezinen qalǵan eski elektr jabdyǵy ábden qajytty deıdi.
«Aýdanymyzdyń elektr qýatynyń yryń-jyryńynan qorlyq kórip, zardap shegip kele jatqanyna jıyrma jyl boldy desek, qatelespeımiz. Keńes úkimetinen qalǵan elektr júıeleri men jabdyqtaryn sý teginge alǵan monopolıster paıdany bólise almaı únemi sottasyp keledi. «Shet Energo» JShS men «JezREK» AQ
arasyndaǵy kelispeýshiliginiń kesirinen qyzyl shunaq aıazda Aqsý-Aıýlynyń halqy, taǵy da jaryqsyz qaldy. Bulardy tezge salatyn zań, «qoı» deıtin quqyq qorǵaý qyzmeti joq pa?» degen suraq týady», deıdi aýdan turǵyny Ertaı Jánibekov.
Aýdan ákimdigi ókilderiniń aıtýynsha, «Shet-Energo» JShS-nyń birneshe jyl boıy elektr júıelerine aýqymdy jóndeý júrgizbeýinen jeke ýchaskelerde toq kózi apattyq jaǵdaıda ajyrap otyr. Osyǵan deıin tozyǵy jetken elektr jelilerin jańartý týraly menshik ıesine ákimdik tarapynan birneshe márte eskertý berilip kelgen.
«Búgingi tańda «Shet-Energo» kompanııasyna qatysty jaǵdaı áli de kúrdeli bolyp otyr. Birneshe jyl boıy kompanııa elektr jelilerin jańǵyrtýǵa ınvestısııa salmaǵan, bul elektr energııasynyń júıeli úzilýine ákelip soqty. Adamdar jıi jaryqsyz ǵana emes, sonymen qatar jylýsyz da qalady. Turaqty eskertýlerge qaramastan, «Shet-Energo» qyzmetiniń sapasy túzeler emes. Osyǵan baılanysty aýdan ákimdigi jergilikti deńgeıde tótenshe jaǵdaı jarııalaýǵa májbúr bolyp otyr, bul sharalar aýdanda elektr energııasyn qalpyna keltirýge baǵyttalǵan. Turǵyndardan sabyr saqtap, biz jaǵdaıdy turaqtandyrý úshin barlyq qajetti sharalardy qabyldap jatqanymyzdy túsinýlerin suraımyn», deıdi aýdan ákimi Muhıt Muhtarov.
«Shet Energo» kásiporny bolsa óz tarapynan tıisti jumystar júrgizilip jatqanyn, jaryqtyń shektelýine negizgi sebepshi ózderi emes ekenin alǵa tartady.
Elektr jelisi aqaýyn aýdannyń turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq bólimi únemi monıtorıng júrgizip, jýrnalǵa toltyryp otyrady. Aýdanda jaryq 2020 jyly – 65 ret, 2021 jyly – 80 ret, 2022 jyly – 81 márte, 2023 jyly 93 ret óshken. Al bıyl qańtarda Shet óńiriniń (27 eldi meken) turǵyndary 5 kún elektr qýatynsyz qaldy.
Bul másele Úkimettiń nazaryna jetti. Ekonomıkany monopolııasyzdandyrý jónindegi komıssııanyń otyrysynda kompanııa múlkin memleket paıdasyna alý úshin sotqa beriletini aıtylǵan.
«Shet-Energo» JShS Shet aýdanynyń eldi mekenderin elektrmen qamtamasyz etedi. Aýyl turǵyndary elektr qýatynyń negizsiz óshýine jıi shaǵymdandy. Mamandar qýattyń jetispeýshiligin, elektr jelileriniń joǵary tozýyn, sapasyz jóndeý jumystaryn, avarııalyq brıgadalardyń jetispeýshiligin atap ótti. Kompanııa únemi tótenshe jaǵdaılardyń bolýyna jol berdi. Shet aýdany turǵyndarynyń ómiri men densaýlyǵyna zııan keltirmeý úshin kompanııanyń múlkin memleket paıdasyna rekvızısııalaý maqsatynda sotqa júginý týraly sheshim qabyldandy», degen aqparat jarııalanǵan edi Premer-mınıstr saıtynda.
Qysqasy, Shet aýdany órkenıetten shet qalǵanyna ókpeli jáne shuǵyl sheshim qabyldasa degen eldiń talap-tilegi bar. Jaryǵy óshken el úmitin óshirmeı otyr, ázirge.
Qaraǵandy oblysy,
Shet aýdany
