Arhıv • 25 Aqpan, 2025

Qundylyqty saqtaıtyn oryn qat

60 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Ertis-Baıan óńirindegi memlekettik arhıvterde jalpy sany 1 mln 300 myńnan astam qujat saqtaýly. Oblys­tyq memlekettik arhıvte búginde 1 mln 79 myń qujat bar.

Qundylyqty saqtaıtyn oryn qat

О́ńirlik mekemeniń saqtaý ǵımaraty ne­bári 500 myń dana qujatqa arnalǵan. Osyǵan oraı tarıhı qujattardy saqtaý orny jetispeı otyr.

– Jalpy, oblystaǵy arhıv­terdiń barlyǵynda oryndar tolýǵa jaqyn nemese tolyp tur. Saqtaý oryndaryn kóbeıtý týraly jaýapty mınıstrlik­ke usy­nystarymyzdy jiberip, jańa­dan qosymsha ǵımarattar salý­ǵa oń sheshim alǵanbyz. Bi­raq byltyr bıýdjettik shyǵyn­dar ońtaılanýǵa baılanys­­ty bul jobalar toqtap qaldy. Bıyl aýdan-qalalarda jobalar qolǵa alynady degen se­nim­­demiz. Birdi-ekili aýdanda ǵana kommýnaldyq jelilerge, jerge baılanysty máseleler she­shilmegen. Eger qurylysqa ar­nalǵan qarajat sheshiletin bolsa, ol máselelerdiń kúr­meýin tarqatýǵa bolady. Jańa ǵı­marattar kezeń-kezeńi­­men turǵy­zylýy kerek. Qa­zir­gi ju­mys istep turǵan arhıv meke­meleriniń tek ekeýi ǵana tıptik ǵımarat bolyp esepteledi (ekeýi de oblys ortalyǵynda). Qalǵany be­ıimdelgen ǵımarattar, – deıdi ob­lystyq mádenıet, tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarma­sy basshysynyń orynbasary Saıaýysh Sádýaqasov.

Oblystyq arhıvte saqtal­ǵan qujattardyń eń kónesi HIH ǵasyrdyń basyna tıesili. Al qordyń denin ótken ǵasyrdyń basynan bergi qujattar qu­raı­dy. Arhıv salasynda maman tap­­shylyǵy baıqalyp otyrǵan joq. «Arhıv-2025» baǵdarla­ma­sy aıasynda qujattardy sıfr­landyrý jalǵasyp jatyr. Búginge deıin 150 myńnan astam qujat sıfrlansa, olardyń basym bóligi memlekettik is qujattarynan turady. Aldaǵy ýaqytta jeke tektik qujattar da sıfrlyq júıege kóshedi degen jospar bar. Bıyl oblystyq arhıvtiń qosymsha 40 myńdaı qujatty elektrondy túrde tanystyramyz degen jospary bar.

– Qujattardy sıfr­lan­dyrý – qordaǵy qaǵaz jú­zin­degi qujattar joıylyp ke­tedi degen sóz emes. Arhıv qu­jat­tary kemi – 45, ortasha 75 jyldaı saq­talýy kerek. Al keıbir mańyzdy qujattar máń­gilik saqtalyp tura beredi. Sıfrlansa da jarııalaýǵa jatpaıtyn qupııa qujattar da bar. Sondyqtan barlyǵyn sıfrlyq júıege kóshirip, taýdaı bolyp úıilip turǵan qaǵaz qujatta­ryn joıý oıǵa syımaıtyn dúnıe. Arhıvterge saqtaý oryn­da­ry aýadaı qajet. Al skanerlen­gen qujattardy jeke azamattar qalaǵan ýaqytynda kez kelgen jer­den ashyp kóre alady. E-arhıv júıesi de jumys istep tur, – dep qosty basqarma ókili.

Oblysta sıfrlyq modýlmen jumys isteıtin mamandar máselesi, qyzmetkerlerdiń biliktiligin kóterý únemi nazarda. Qujattardy toptastyryp, ár jyl saıyn jınaq kitap­shalar shyǵarý dástúrge aınal­ǵan. Saıası qýǵyn-súrgin men ashar­shylyq jyldaryna qa­tysty qujattar sońǵy birneshe jylda jıi jaryq kóre bastaǵan.

Bıyl óńirdegi arhıv qyz­metiniń quryl­ǵa­nyna 100 jyl tolyp otyr. So­­ǵan oraı oblystyq arhıvke qa­raı­tyn ǵımarat­tyń birine jóndeý júrgizilmek­shi. Qazir qazynadan qarajat bólinip, merdigerdi anyqtaý bo­ıynsha konkýrstyq is-sharalar júrip jatyr.

 

Pavlodar oblysy 

Sońǵy jańalyqtar