Osy kisi Semeıdegi ýezdik ýchılıshede oqyp júrip, dana Abaıdyń dańqyn estıdi. Sóıtip, ol kisimen jolyǵyp, tálimin tyńdap, ónegesin úırenýdi qup kóredi. Ol zamanda Abaı atamyzdyń Semeıge kelýi – óz aldyna bir hıkaıa. Shahar jurtyna «Abaı kele jatyr» degen habar úsh kún buryn taraıdy. Múmkin dananyń dańqyna qumar el arnaıy taratady.
Bir kúni «Abaı «Jańa Semeı» jaqtaǵy páter úıine keshke keledi eken» degen habardy estigen Árip Táńirbergenuly betin jýyp, shaıyn ishpesten Abaı aǵasyn izdep shyǵady. Tabady. Esikten kirip kelip:
– Assalaýmaǵaleıkúm, Abaı aǵa! – dep ıilip sálem beredi. Aqyn jigitti Abaı da syrtynan biletin bolý kerek, dereý sálemin alyp:
– Ornyńda qozǵalmaı turyp úıdegi men syrttaǵyny biraýyz óleń ǵyp aıtshy, – depti. Sonda Árip irkilmeı:
Shekkeni bul Semeıdiń óńsheń qotyr,
Jıylar bir pushpaqqa opyr-topyr,
Shaıyna qosatuǵyn súti de joq,
Aqqý qustaı sylanyp qatyny otyr, depti irkilmeı. Abaı rıza bolyp:
– Jaraısyń, jigitim, – dep qasyna otyrǵyzyp, jańadan dastarqan jaıyp, kútedi. Árip aǵasymen birge et jep, shaı iship, mektebine qaıtady.
Erteńine Árip kitabyn qoltyqtap mektepke bara jatsa, Abaı janyndaǵy joldastarymen birge bazarǵa qarap tur eken. Árip:
– Assalaýmaǵaleıkúm, Abaı aǵa! Abaı:
– Ýaǵalaıkúmassalam! Eı, Árip, osy jypyrlaǵan bazardy biraýyz óleń ǵyp aıtshy, – deıdi. Árip:
Jegeni bul Semeıdiń óńsheń palaý,
Asyǵys jumystary qyzyl tanaý.
Biri alyp, biri satyp shýyldasyp,
О́z atyn jaýdaı sabap ketkeni anaý, – depti. Bul parohod kelgendegi sıgnalynda birinshi ochered alýǵa talasyp, óz attaryn ózderi sabalap, shaýyp bara jatqan perjevaıshylardy aıtqany eken.
* * *
Sodan taǵy birde Árip «Abaı ar jaqta úlken Semeıge kelipti» degen habar estıdi. Bul jazǵyturym ýaqyt eken. Ertis buzylyp, seń júrip jatypty. Kúzetshi eshkimdi ary ótkizbeıdi. Sodan aǵasyna sálem berý úshin táýekelge basqan Árip kúzetshiden qashyp, bir seńnen bir seńge, muzdan-muzǵa sekirip ar jaqqa aman ótedi.
Abaı túsken úıdiń qaqpasyna kelse, arǵy jaǵynda ózi de bir top joldastarymen shyǵyp keledi eken. Árip qol qýsyryp, sálem beredi. Abaı sálemin almastan:
– Eı, Árip, albasty qandaı bolady? – depti. Árip:
– Albasty tap sizdeı bolady, – depti. Abaı úndemeı jaıyna kete barady. Árip te óz jónine júre beredi. Dananyń atqosshylary ań-tań bolyp, ańyrap qalady. Sodan bir joldasy sóz bastap:
– Abaı, sizdiń sheshendigińiz, abyroı-ataq, dańqyńyz barlyǵy da saı. Biraq kópke túsiniksiz bir minezińiz bar. Keıde bala-shaǵamen de sóılesetinińiz qyzyq. Álgi bala «albasty tap sizdeı bolady» dep sógip ketti ǵoı. Aýyr sóz ǵoı onysy, – deıdi. Sonda Abaı:
– Ol bala – ataqty Aqtaılaq bıdiń nemeresi. Meni sókken joq. Sózime durys jaýap berdi. Men oǵan qapylysta, tosyn suraq qoıdym. Ol «Albasty siz sııaqty qapylysta basady» dedi. Bul balamen oınamańdar, ol ózin maǵan synatyp júr, men synap júrmin, – depti.