Bul qandaı joba? Osydan biraz ýaqyt buryn Jáńgir han ýnıversıtetiniń bilikti ǵalymy, professor Sársenbek Montaev shyny qaldyqtarynan órnektas shyǵarýǵa bolatynyn aıtyp, ınnovasııalyq tehnologııasyn jasap, ónertabys patentin alǵan bolatyn. «Turan PromResýrs» JShS ókilderi osy jańalyqty bir jyl boıy zerttep, tyń jobany óndiriske engizýge nıet bildirip otyr. Jaqynda eki tarap lısenzııalyq kelisimshartqa qol qoıyp, ǵylym men óndiristi ushtastyrýǵa qadam jasady.
Osy is-sharaǵa Jáńgir han ýnıversıtetiniń ǵylym jónindegi prorektory Áljan Shámshidin, tehnıka ǵylymdarynyń doktory Sársenbek Montaev, Tehnologııalyq damý ortalyǵynyń basshysy Aıgúl Qazambaeva, Tehnologııalardy kommersııalandyrý jáne bıznes-ınkýbasııalaý ofısiniń basshysy Gúlshat Aıesheva jáne «Turan PromResýrs» JShS ókilderi qatysty.
«Bul joba ekologııalyq jaǵynan paıdaly, tıimdi qurylys materıaldaryn shyǵaryp, qaldyqsyz ónim óndirýge yqpalyn tıgizedi. «Turan PromResýrs» kompanııasy óndiristik bazasynda bizdiń tehnologııamyzben osy ǵylymı jańalyqty júzege asyrýǵa nıet bildirip otyr. Biz óz komandamyzben birge olarmen tyǵyz baılanys jasap, ǵylymı kómek kórsetemiz, keńes beremiz. О́ndiristegi jumystarǵa jas ǵalymdar da tartylady. Biz qurylys materıalyn daıyndap, naryqqa shyǵarǵanǵa deıingi úrdiske túgeldeı qatysamyz. Jalpy, búgingi otandyq ǵalymdardyń maqsaty da osy, ıaǵnı ǵylymı jetistikter el ekonomıkasyna qyzmet etýi kerek», deıdi ǵalym Sársenbek Álıakbaruly.
Tehnıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Ulttyq ınjenerlik akademııanyń akademıgi Sársenbek Montaev – 150-den astam ǵylymı jumys pen 30 patenttelgen ónertabystyń avtory. Ol 2022 jyly «Álemdegi eń bedeldi ǵalymdardyń 2 paıyzy» (World’s Top 2% Scientists) reıtıngine enip, jer-jahanǵa tanylǵan bolatyn. Ǵalymnyń qolǵa alǵan erekshe jobalary jaıynda buryn da aıtqan edik.
Búgingi jańalyqty óndiriske engizgeli otyrǵan «Turan PromResýrs» JShS dırektory Gúlmarjan Oqasheva otandyq ǵalymdardyń ǵylymı jetistigi úshin óte qýanyshty ekenin aıtady.
«О́zim de ǵylym salasyna jaqynmyn, mamandyǵym ınjener-hımık. Osyǵan deıin qurylys materıaldary salasyndaǵy kóptegen ǵylymı jumysty zerdeledik. Sonyń ishinde Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıteti ǵalymdarynyń áınek qaldyǵyn kádege jaratý baǵytyndaǵy izdenisi men usynysy kóńilden shyqty. Bul – ǵylym men óndiris úshin utymdy bastama, paıdaly sheshim dep oılaımyn. Qorshaǵan ortanyń tazalyǵyn saqtaýda, tabıǵı resýrstardy únemdeýde jaqsy nátıje bereri sózsiz», deıdi Gúlmarjan Abylaıqyzy.
Kompanııa basshysynyń aıtýynsha, «Turan PromResýrs» kásiporny 2014 jyldan beri óndiristik qaldyqty jınaý, tasymaldaý, óńdeý qyzmetimen aınalysady. Keıingi ýaqytta óńirdegi óndiris qaldyqtaryn qaıta óńdeý máselesin zerttep, áınek qaldyǵyn jınaý jáne paıdaǵa asyrý qajettigin baıqaǵan. Endi atalǵan óndiris orny jumysyn osy baǵytqa negizdeýdi uıǵarǵan.
Árıne, ǵylym men óndiristiń áriptestigi – óte qýanarlyq másele. Aldaǵy ýaqytta kelisimshart aıasynda ǵylymı ázirleme boıynsha óndiriske qajetti tehnologııalyq qurylǵylar alynýy kerek. Odan ári bıznes-josparǵa sáıkes óndiris oshaǵy shyny qaldyqtary qosylǵan órnektas shyǵara bastaıdy.
Prorektor Áljan Smaıylulynyń aıtýynsha, bul – ýnıversıtet tarıhyndaǵy alǵashqy lısenzııalyq kelisimshart. Bul bastama odan ári jalǵasyp, jańa tehnologııalarǵa negizdelgen basqa da ǵylymı jobalar óndiriske jol tartsa deımiz. О́ıtkeni jáńgirhandyq ǵalymdardyń usynyp otyrǵan jańalyqtary az emes.
Batys Qazaqstan oblysy