Oblys aýmaǵynda Esilden basqa Shaǵalaly, Sileti, Qamysaqty atty tórt ózen bar. Bulardan basqa Aqanburlyq, Babyqburlyq, Sharyq, Jembaraq, Imanburlyq sııaqty keıbir jazda qurǵap qalatyn ózenshikter bar. «Qazgıdromet» fılıaly dırektorynyń orynbasary Natalıa Levınanyń aıtýynsha, osy salalardyń tasýynyń, kólderdiń arnasynan asyp ketip jaıylýynyń saldarynan sý úlken ózenderge quıylyp, tasytady. Oblysta gıdrologııalyq monıtorıng jasaıtyn 22 gıdrobeket bar. Solardyń málimetterine qaraǵanda, bıyl da Esildiń tasý qaýpi joǵary. Sergeevka sýqoımasyndaǵy búgingi tańdaǵy sý deńgeıi 802 sm, bul bógennen asatyn sý qazirdiń ózinde 2 sm joǵary shyǵady degen sóz. 2024 jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵandaǵy eń bıik deńgeı – 88 sm, ol «Kreshenka» aýylynyń mańynda tirkelgen. Sergeev qalasynyń mańyndaǵy deńgeı byltyrǵydan 87 sm joǵary.
«2024 jylǵy tasqynnyń sebepterin zerdelegenimizde, ózenniń tasýyna negizgi sebep – seńderdiń soqtyǵyp, arnany bitep tastaǵandyǵy. Sondyqtan ózen arnasyn tazalaý – basty mindet», deıdi maman. Qazir Esil muzynyń qalyńdyǵy – orta eseppen 72 sm. Qar sýynyń kólemi qazirgi boljammen normadan artyq bolmaıdy. Oblystyń barlyq aýdanyndaǵy qar kólemi qalypty, tek Ǵ.Músirepov aýdanynda ǵana normadan 30-40%-daı artyq.
Gıdromettiń boljamy boıynsha, oblys aýmaǵyna naýryzdyń alǵashqy on kúndiginde qalyń qar túsedi. Alaıda úshinshi on kúndikten bastap qar erip, jańbyr jaýa bastaıdy.
Oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamenti bastyǵynyń orynbasary Dmıtrıı Rastıhınniń málimdeýinshe, qaladaǵy jáne qala irgesindegi Beskól aýylynyń túbindegi barlyq 8 damba jóndelip, byltyrǵy shaıylǵan tustary tegis bitelgen. Topyraq úıý jumystary aıaqtalǵan. Qalanyń Ýshev kóshesindegi dambasy beton plıtalarymen qaptalǵan.
Oblys aýmaǵynda 4 791 úıde turatyn, 14 811 adamy bar 116 eldi mekendi sý basý qaýpi bar. Sonyń ishinde 24 eldi meken bul qaýipti aımaqqa byltyrǵy tasqynnan keıin qosyldy. 40 eldi mekenge ózenniń, 13 aýylǵa kólderdiń sýy tasýynan, 63 eldi mekenge qar sýynyń kóp bolýynan sý kirýi múmkin. Byltyrǵy sý tasqynyn eskere otyryp, oblysta 2025 jylǵy tasqynǵa tosqyn jasaý jospary jasalǵan. Búginge deıin 109 shara atqarylǵan. Sonyń ishinde eldi mekenderdi qorǵaıtyn valdardy jóndeý, jańadan turǵyzý jóninde 40, respýblıkalyq, oblystyq, jergilikti mańyzy bar avtojoldarda sý ótkizetin qubyrlar ornatý jóninde 41 jumys atqarylǵan. Jańadan 38 shaqyrymdyq damba turǵyzyldy. 41 shaqyrymdaı dambalar jóndelip, bekitildi. Oblysta quqyq qorǵaý, TJD, Ulttyq ulan, jergilikti atqarýshy bılik ókilderinen quralǵan, jedel kómek beretin 1904 adamdyq top qurylǵan. Olardyń qaramaǵyna 1347 birlik tehnıka berilgen.
Qosymsha 27,8 myń tonna ınertti materıaldar, 51 myń qap, 130,5 tonna janar-jaǵarmaı daıyndalyp qoıǵan. Olardyń sanyn, kólemin kóbeıtý áli de jalǵasyp jatyr. Evakýasııalanatyn turǵyndardy qabyldaıtyn, 17 myńdaı adamǵa arnalǵan 249 beket ázirlendi.
Oblystaǵy Petropavl, Sergeev, Ǵ.Músirepov aýdanyndaǵy Sharyq sýqoımalary «QazSýShar» RMK Soltústik Qazaqstan oblystyq fılıalyna qaraıdy. Fılıaldyń dırektory Shuǵaıyp Ibatýllınniń aıtýynsha, Sergeev sýqoımasy – Esil ózeni boıynsha sý retteýdegi eń mańyzdy strategııalyq sý toraby. Ol Petropavl sýqoımasymen birge Soltústik Qazaqstan oblysyn tutastaı, Qostanaı, Aqmola oblystarynyń biraz bóligin aýyzsýmen qamtamasyz etetin birtutas sý sharýashylyǵy kesheni. Sonymen birge Sergeev sýqoımasynan elektr qýaty da óndiriledi.
«Byltyrǵy tasqynda osy sý torabynyń sol jaǵalaýyndaǵy 2 myń tekshe metrdeı topyraqty sý shaıyp ketti. Ony jóndeýge, bekitýge respýblıkalyq bıýdjetten 194 mln teńge bólindi. Qurylys-montajdaý jumystary eki kezeńmen júrgizilip, qazir tolyq aıaqtaldy. Aldymen 1176 tekshe metr tas úıildi, ekinshi kezeńde ol túıilip, tegis betondaldy. Qazir ózenniń arnasyn tazalaý jumystary jalǵasyp jatyr», dedi ol.
Úshinshi – Sharyq sý toraby apatty jaǵdaıda, sondyqtan 2016 jyldan beri ol sýdy bógemeı, tek tranzıttik ról atqarady. Ony jóndeý 2028 jylǵa josparlanǵan.
Soltústik Qazaqstan oblysy
