jasandy qıyrshyq tas óndirý jobasy Oral óńirinde qolǵa alyndy
Bul Aqjaıyq óńiri úshin asa mańyzdy ınnovasııalyq joba bolyp tabylady. Sol sebepti ol oblys ákimdigi, Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Tehnologııalardy kommersııalandyrý ortalyǵy, «Algorıtm» tehnoparki, «Oral» áleýmettik-kásipkerlik korporasııasy tarapynan qoldaý tapty. Onyń júzege asýyna qajetti jaǵdaılar týǵyzyldy. Qazirgi ýaqytta Oral qalasynyń ákimdigi osy ónimdi oblys ortalyǵyndaǵy avtokólik joldaryna paıdalaný máselesin qarastyrýda. «Qıyrshyq tas buǵan deıin oblysqa Aqtóbe oblysynyń Muǵaljar aýdanynan jetkizilip keldi. Jol shyǵynyn qosa alǵanda onyń orta eseppen árbir tonnasynyń baǵasy oblys aýmaǵynda 6-7 myń teńge kóleminde bolǵan edi.
Al joǵaryda atalǵan qurylymdar jasandy qıyrshyq tasty Tasqala aýdany aýmaǵyndaǵy kremnıli taý jynysynan alý jobasyn engizý ústinde. Taıaýda shaǵyn kólemde júrgizilgen zertteý jumystary bul ónim hımııalyq, fızıkalyq kórsetkishteri boıynsha tabıǵı qıyrshyq tastan esh kem túspeıtinin kórsetti. Salmaǵy jaǵynan da jeńil. Jergilikti shıkizattan jergilikti jerde óndirilgennen soń onyń baǵasy da tómen bolary anyq.
Markentıngtik zertteýler kórsetip otyrǵandaı, onyń tonnasynyń quny 4-4,5 myń teńge bolmaqshy. Al búgin óndiristik negizde úlken kólemde, ıaǵnı 200 tonna kremnıli taý jynysynan 200 tonna kóleminde ónim alý josparlanyp otyr. Ol ónimge bir apta boıy jergilikti óndiris oryndarynyń zerthanalarynda zertteý jumystary júrgiziledi. Zertteý oń nátıje berse, ol keń kólemde óndiriske engizilmekshi.
Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Tehnologııalardy kommersııalandyrý ortalyǵynyń bas dırektory Damır Egizbaevtyń sózine qaraǵanda, mundaı joba elimiz túgili, álemde de joq. Eger bári oıdaǵydaı bolsa, ónimdi álemdik naryqqa shyǵarýǵa múmkindik mol. Ortalyq jasandy shaǵyl tasty óndirý tehnologııalarynyń tájirıbelik-ónerkásiptik synaýy úshin 45,5 mln. teńge somasynda grant bóldi. Ol synaqtar ázirge sátti júzege asýda.
– Jobamyzdyń bir ereksheligi – onyń tehnologııasynyń qarapaıymdylyǵynda. Daladan ákelingen jynys birinshi untaqtalady. Sosyn arnaıy aınalmaly peshte 1,1 myń gradýs yssylyqta kúıdiredi. Sóıtip, ónim daıyn bolady. Bizdiń bul tehnologııamyz elimizdiń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damýyna óz úlesin qosady dep oılaımyn. О́ıtkeni, onyń qoldaný aıasy keń. Iаǵnı ony qurylysta, qurylys materıaldaryn daıyndaýda, avtokólik jáne jaıaý júrginshiler joldaryn salýda paıdalanylady, – deıdi joba avtory, Jáńgir han Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıtetiniń professory Sársenbek Montaev.
Batys qazaqstandyq ǵalymdardyń bul jobasy ótken jyly «Kommersııalandyrýdyń reaktory» atty halyqaralyq kórmege qoıylypty. Osy kórmede sheteldik kásipkerler tarapynan oǵan qyzyǵýshylyq baıqalǵan. Solardyń biri – latvııalyq kásipker Vısamnts Mendıýks. Ol synaq sharasyna qatysý úshin Rıgadan arnaıy kelipti. Zertteý nátıjeleri oıdaǵydaı bolsa, osy baǵytta qazaqstandyq áriptesterimen birge jumystaný josparynda bar. – Qytaılyqtar Afrıka elderine jol salý isine kirisip jatyr, – dedi latvııalyq kásipker. – Olar on jyl ishinde 1 trıllıon dollar kóleminde ınvestısııa salmaqshy. Atalmysh jobaǵa osy ónimmen qatysý oıymyzda bar».
Olaı bolsa ózimizde bar, ózgelerde joq jasandy qıyrshyq tastyń qadirin joǵary baǵalap, tereńirek túsingenimiz jón demekpiz.
Sáken MURATULY,
jýrnalıst.
Oral.
Sýretterdi túsirgen
Medet DOSYMOV.
Al joǵaryda atalǵan qurylymdar jasandy qıyrshyq tasty Tasqala aýdany aýmaǵyndaǵy kremnıli taý jynysynan alý jobasyn engizý ústinde. Taıaýda shaǵyn kólemde júrgizilgen zertteý jumystary bul ónim hımııalyq, fızıkalyq kórsetkishteri boıynsha tabıǵı qıyrshyq tastan esh kem túspeıtinin kórsetti. Salmaǵy jaǵynan da jeńil. Jergilikti shıkizattan jergilikti jerde óndirilgennen soń onyń baǵasy da tómen bolary anyq.
Markentıngtik zertteýler kórsetip otyrǵandaı, onyń tonnasynyń quny 4-4,5 myń teńge bolmaqshy. Al búgin óndiristik negizde úlken kólemde, ıaǵnı 200 tonna kremnıli taý jynysynan 200 tonna kóleminde ónim alý josparlanyp otyr. Ol ónimge bir apta boıy jergilikti óndiris oryndarynyń zerthanalarynda zertteý jumystary júrgiziledi. Zertteý oń nátıje berse, ol keń kólemde óndiriske engizilmekshi.
Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Tehnologııalardy kommersııalandyrý ortalyǵynyń bas dırektory Damır Egizbaevtyń sózine qaraǵanda, mundaı joba elimiz túgili, álemde de joq. Eger bári oıdaǵydaı bolsa, ónimdi álemdik naryqqa shyǵarýǵa múmkindik mol. Ortalyq jasandy shaǵyl tasty óndirý tehnologııalarynyń tájirıbelik-ónerkásiptik synaýy úshin 45,5 mln. teńge somasynda grant bóldi. Ol synaqtar ázirge sátti júzege asýda.
– Jobamyzdyń bir ereksheligi – onyń tehnologııasynyń qarapaıymdylyǵynda. Daladan ákelingen jynys birinshi untaqtalady. Sosyn arnaıy aınalmaly peshte 1,1 myń gradýs yssylyqta kúıdiredi. Sóıtip, ónim daıyn bolady. Bizdiń bul tehnologııamyz elimizdiń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damýyna óz úlesin qosady dep oılaımyn. О́ıtkeni, onyń qoldaný aıasy keń. Iаǵnı ony qurylysta, qurylys materıaldaryn daıyndaýda, avtokólik jáne jaıaý júrginshiler joldaryn salýda paıdalanylady, – deıdi joba avtory, Jáńgir han Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıtetiniń professory Sársenbek Montaev.
Batys qazaqstandyq ǵalymdardyń bul jobasy ótken jyly «Kommersııalandyrýdyń reaktory» atty halyqaralyq kórmege qoıylypty. Osy kórmede sheteldik kásipkerler tarapynan oǵan qyzyǵýshylyq baıqalǵan. Solardyń biri – latvııalyq kásipker Vısamnts Mendıýks. Ol synaq sharasyna qatysý úshin Rıgadan arnaıy kelipti. Zertteý nátıjeleri oıdaǵydaı bolsa, osy baǵytta qazaqstandyq áriptesterimen birge jumystaný josparynda bar. – Qytaılyqtar Afrıka elderine jol salý isine kirisip jatyr, – dedi latvııalyq kásipker. – Olar on jyl ishinde 1 trıllıon dollar kóleminde ınvestısııa salmaqshy. Atalmysh jobaǵa osy ónimmen qatysý oıymyzda bar».
Olaı bolsa ózimizde bar, ózgelerde joq jasandy qıyrshyq tastyń qadirin joǵary baǵalap, tereńirek túsingenimiz jón demekpiz.
Sáken MURATULY,
jýrnalıst.
Oral.
Sýretterdi túsirgen
Medet DOSYMOV.
