Aımaqtardaǵy ortasha respýblıkalyq deńgeıden asatyn eń joǵary aılyq ınflıasııa segiz óńirde tirkeldi. Olardyń arasynda eń joǵarysy Astanada - 12,7 paıyz, Aqmola oblysynda - 10,7 paıyz, Batys Qazaqstanda - 10,5 paıyz. Bul Ulttyq statıstıka bıýrosy taratqan málimet, dep habarlaıdy Almaty.tv.
Sarapshylar «aspandaǵan azyq-túlik baǵasy men ázirge ıirimi ııýge kelmeıtin ınflıasııany aýyzdyqtaý ońaı emes» deıdi. Máseleniń mánisi – tapshylyq, Elimizde ınflıasııa deńgeıi aqpanda 9,4 paıyzǵa jetken.
Atap aıtsaq, azyq-túlik pen alkogolsiz sýsyndar, turǵyn úı qyzmetteri, densaýlyq saqtaý, kıim jáne aıaq kıimde aıtarlyqtaı ósim bar. Álbette, bul – ekonomıkanyń negizgi kórsetkishterine áser etetin mańyzdy faktor. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń derekterine súıensek, azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar men aqyly qyzmetterdiń qymbattaýy ınflıasııanyń artýyna yqpal etkenin kórsetedi. Sońǵy aptada áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ındeksi 0,3 paıyz, ıaǵnı jyl basynan beri 2,2 prosentke ósti. Bul kókónisterdiń maýsymdyq qymbattaýyna baılanysty. Sondaı-aq sıyr eti men kúnbaǵys maıynyń baǵasy da sharyqtap shyǵa keldi. Jekelegen ónimder boıynsha baǵanyń kúrt kóterilgeni baıqaldy. Et jáne et ónimderi bir jyl ishinde 6,2 paıyz, jemister men kókónister 9,3, sút ónimderi baǵasynyń 6,1, maı ónimderi 10,5 prsentke qymbattaǵan. Alkogolsiz sýsyndar, nan ónimderi men jarma, kartop, pııaz jáne qyryqqabattyń quny ósken. О́tken jyldyń aqpan aıymen salystyrǵanda kartop – 62,1, pııaz – 27,3, qyryqqabat – 20,2, sary maı – 12,2, jemis jáne kókónis shyryndary 10,6 paıyz qymbattaǵan. Mundaı ósimniń bolýyna maýsymaralyq tapshylyq, logıstıkalyq shyǵyndardyń kóbeıýi men turaqtandyrý qorlarynyń jetkiliksiz jumysy da áserin tıgizedi. Alaıda baǵanyń tómendeý kórsetkishi de kezdesedi. Máselen, qaraqumyq jarmasy - 20,4, sábiz – 6,6, kúrish – 5,7, jumyrtqa - 5,3 paıyz tómen túsken. Degenmen barlyq aımaqta ınflıasııa deńgeıi birkelki emes. Al baǵanyń kúrt ósýin boldyrmaý úshin úkimet birqatar sharany qolǵa aldy. Almatyda da áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń baǵasyn turaqtandyrý boıynsha keshendi jumystar qabyldandy.
«Almaty» áleýmettik-kásipkerlik korporasııasy osy maqsatta birqatar strategııalyq qadamdy iske asyryp keledi. Sonyń biri – aımaqtyq turaqtandyrý qoryn basqarý. О́ndirýshiler men qaıta óńdeýshilermen forvardtyq kelisimsharttar jasalyp, negizgi azyq-túlik taýarlarynyń qory jasaqtalýda. 2023-2024 jyldary 7500 tonna qant pen 1000 tonna kúrish satyp alyndy. Qazir 3700 tonna qant pen 991 tonna kúrish qory saqtaýly. Baǵa turaqtylyǵyn qamtamasyz etýdiń taǵy bir mańyzdy tetigi – kásipkerlerge jeńildetilgen nesıe berý. Bul qadam jergilikti óndirýshiler men bólshek saýda oryndaryna ónimdi turaqty kólemde jáne qolaıly baǵamen satyp alýǵa múmkindik beredi. 2024 jyly osyndaı kelisimderdiń biri «Sary-Bulaq» kompanııasymen jasaldy. Kelisim boıynsha 86,4 mıllıon dana jumyrtqanyń baǵasy úsh jyl boıy turaqty deńgeıde saqtalmaq. Sondaı-aq «Alataý-Qus» kompanııasymen de kelisim jasaldy», – dedi «Almaty» ÁKK Azyq-túlikpen qamtamasyz etý jáne saýda departamentiniń dırektory Azızjan Turǵanov.
Almatylyqtarǵa qoljetimdi baǵamen azyq-túlik usyný maqsatynda «Jeksenbilik jármeńkeler» uıymdastyrylyp keledi. Alyp shahardyń barlyq aýdanynda ótetin bul is-sharalar jergilikti fermerlerge óz ónimderin deldalsyz satýǵa septigin tıgizse, qala turǵyndaryna sapaly ári arzan azyq-túlik satyp alýǵa múmkindik berdi. Budan bólek, atalǵan korporasııa ókilderi Almatynyń iri saýda jelilerimen baılanys ornatyp, áleýmettik mańyzy bar ónimderdi halyqqa tómendetilgen baǵamen usynyp otyr. Aýqymdy jumystardyń nátıjesinde Almaty ınflıasııa deńgeıi boıynsha 20 óńirdiń ishinde 13-orynda tur. Degenmen bul kórsetkishke toqmeıilsip otyrýǵa bolmaıdy. Mamandar «áleýmettik mańyzy bar taýarlar baǵasyn turaqtandyrýǵa baǵyttalǵan sharalar aldaǵy ýaqytta da jalǵasady» deıdi. Qazir 2026-2027 jyldarǵa kókónis ónimderin satyp alý boıynsha kelissózder júrgizilýde. Sonymen qatar sút ónimderi men taǵy 11 áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik túrine baǵany turaqtandyrý jospary ázirlenip jatyr. Bul halyqtyń kúndelikti tutynatyn ónimderiniń qoljetimdiligin qamtamasyz etip, baǵanyń maýsymdyq aýytqýyn azaıtýǵa jáne ınflıasııa deńgeıin tómendetýge baǵyttalǵan.
