Ǵylymnyń jańa kókjıegi

Forýmǵa qatysýshylar eli­miz­degi MMT mektebiniń negizin qalaý­shy, kórnekti meha­nık-ǵalym, aka­demık О́mirbek Ars­lan­uly Jol­dasbekov pen MMI-diń burynǵy dırektory, UIA akademıgi Skan­dar­­bek Joldasbekovti jyly lebiz­­ben eske aldy. Sonymen qatar  respýblıkalyq konferen­sııa akademık Skandarbek Joldas­be­kovtiń 70 jyldyq mereıtoıyna oraılas­tyryldy.

Semınardy memleket jáne qoǵam qaıratkeri, QR UIA prezı­denti, akademık Baqytjan Juma­ǵulov ashyp, akademık О́mirbek Joldasbekovtiń ınjenerlik ǵylym­nyń qalyptasýyna, mashı­na­lar mehanıkasy men robotteh­nıkanyń damýyna qosqan zor úle­sin atap ótti. Ol 50-den astam dok­tor men 120-dan astam ǵylym kandıdatyn tárbıelep, elimiz­degi qýatty MMT (mehanıka jáne mashınataný) ǵylymı mekte­­bin qalyptastyrdy. Osy mektep­tiń kórnekti ókilderiniń biri – kóp­tegen jyl boıy «Mashı­na jasaý» halyqaralyq ǵylymı-teh­nıkalyq ortalyǵyn jáne MMI-di basqarǵan, Qazaq­stan­nyń mashına jasaý sa­la­syn­da­ǵy tehnıka men tehno­logııanyń ­damýyna aı­tarlyqtaı úles qos­qan ǵylym doktory Skandarbek Joldasbekov.

Semınarda akademık О́mir­bek Joldasbekovtiń shákirtteri sóz sóıledi. UIA vıse-prezıdenti, UǴA akademıgi Amandyq Tóle­shov ustazdyń ǵylymı murasy, mashınalar mehanıkasy men robottehnıka salasyndaǵy ǵylym men tájirıbe úshin asa qajetti ekenin atap ótti. Ǵalymdar jo­ǵa­ry klasty mehanızmder teorııa­sy negizinde teńgerilgen býyn­dary bar energııa únemdeıtin munaı aıdaý stanoktarynyń, teh­nologııalyq múmkindigi joǵary ıindi qysqyshty presterdiń jáne dınamıkalyq turǵydan berik ári turaqty kótergishterdiń perspektıvaly jumys mehanızmderin ázirlegenderin baıandady. UǴA akademıgi Meıirbek Moldabekov jumys mehanızmderi men mashınalar jáne robottardyń manıpýlıatorlaryn jobalaý­ǵa jáne qurastyrýǵa arnalǵan sıfrlyq platforma bolyp taby­latyn «Dısprom-3» avto­mat­tan­dy­ryl­­ǵan ıintirekti mehanızm­der­di jobalaý júıesin usyndy. Professor Saıat Ybyraı MMT-nyń taǵy bir perspektıvti baǵy­ty týraly aıtyp ótti. Bul baǵyt jasandy ıntellekt ádisterin paıdalana otyryp, múldem jańa, keń fýnksıonaldyq múmkindikteri bar robottar men mashınalarǵa arnalǵan mehanızmder, manıpýlıatorlardy ońtaıly sıntezdeý mindetterin qoıýǵa jáne sheshý­ge múmkindik beredi. Bul tehnıka­lyq sheshimderdiń kópshiligi álemde balamasy joq jáne ózderine júktelgen fýnksııalardy dál ári senimdi oryndaıdy.

Prezıdent janyndaǵy  UǴA akademıgi Aıdarhan Qaltaev­­tyń ınjenerlik kadrlardy daıarlaý sapasy týraly baıandamasy úlken qyzyǵýshylyq týdyrdy. Ol Oksford, Tokıo ýnıversı­te­ti, London Imperıal kolled­ji jáne basqa da álemniń elıta­lyq ýnıversıtetteriniń bilim baǵ­darlamalaryn jan-jaqty taldaı otyryp, elimizdegi ınjener kadrlardy daıarlaıtyn ýnıversıtetterdiń oqý baǵ­darlamalarymen salystyrdy. Nátıjesinde, aıtarlyqtaı aıyrmashylyq anyqtaldy. Bi­rinshiden, pánder arasyndaǵy baı­lanystyń álsizdigi ınjener­lik bilim sapasyn tómendetedi. Ekin­shi­den, bul otandyq ýnı­­ver­sıtetterdiń sheteldik ýnıver­sıtet­termen baılanysyn orna­tý­daǵy ózara túsinistigin qıyn­da­tady. Úshinshiden, ınje­­ner-tehnık kadrlardy daıarlaýdyń memlekettik bıýd­jet esebinen tıimdiligin tómendetedi.

Semınar qorytyndysynda mashınalar mehanıkasy men avtomattandyrylǵan robot­­tehnıka júıeleri sala­syn­daǵy ǵylymı baǵyttardy ári qaraı damytýdy jal­ǵas­tyrý, sondaı-aq keleshegi bar ǵy­lymı-tehnıkalyq baǵdar­lamalardy iske asyrý barysynda ǵylymı ınstıtýttar, joǵary oqý oryndary jáne elimizdiń ónerkásip sektory arasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtý týraly sheshim qabyl­dandy. Ǵylymı-tehnıkalyq jáne ınjener kadr­lardy daıarlaý sapasyna erekshe mán berildi. Memleket basshysy Q.Toqaevtyń osy máselege qatysty tapsyrmalaryn iske asyrý maqsatynda UIA men MMI ınjener kadr­lardy daıarlaýǵa arnalǵan bilim baǵdarlamalaryna jan-jaqty tal­daý jáne monıtorıng júrgi­zý tapsyryldy. Bul jumys naqty usynystar ázirlep, olardy ýákiletti memlekettik organǵa usyný úshin júzege asyrylmaq.

Semınar elimizdiń ǵylymı ómirindegi mańyzdy oqıǵaǵa aınaldy, mehanıka, mashınalar me­hanıkasy jáne robottehnıka júıeleri salasyndaǵy ǵylymı baılanystardy nyǵaıtýǵa, ozyq tájirıbe almasýǵa, sondaı-aq ǵy­lymı-tehnıkalyq jáne ınje­ner­ kadrlardy daıarlaý sapasyn arttyrýǵa yqpal etken aýqymdy is-shara boldy.

ALMATY