Ol mektep bitirgen 1978 jyl mal sharýashylyǵyn damytýǵa komsomol jastardy jumyldyrý bastamasynyń dúrildep turǵan kezi. Osy úgittiń úlgisimen bir synypty bitirgen 28 balanyń arasynan 16 boıjetken men 4 bozbala aýylda qalyp, eńbek etti. Úsh jyldan keıin Almaty esep-kredıt tehnıkýmyna túsip, maman retinde elge kelgen jas aýdandyq jınaq banktiń baqylaýshysy qyzmetine kiristi. On bes jylǵa sozylǵan qyzmeti 90-jyldar basynda týǵan aýylyndaǵy esepshilikke jalǵasty. Sharýashylyqtar tarap, jekeshelený talaby alǵa shyqqanda keńshar tórtke bólinip, Balǵazy sonyń birinde egis brıgadıri atandy.
Jalpy, sharýashylyqtardy tabanasty jekeshelendire salý ońaıǵa soqqan joq. Endi erkindik alǵan elde aldy-artyn oılamaı asyǵys qabyldanǵan sheshimderdiń biri osy boldy. Shalaǵaılyqtyń zardaby bólingen sátten-aq baıqalyp edi. Buryn minip júrgen tehnıkasynyń maı-sýynan bastap qosalqy bólshegine deıin ujymshar-keńshar taýyp beretin sharýalar jerge qarady da qaldy. Alǵashqyda «Ortaq ógizden ońasha buzaý artyq» dep bir sharýashylyqtyń tizgini qolyna tıgenge jelpinip júrgenderdiń jeligi tehnıkaǵa maı, qosalqy bólshek, jurtqa beretin aılyq izdep sasqanda sap basyldy. Jerge seber tuqym, sý men salyq tólemi jan-jaqtan qysqanda osyndaı kepti bulardyń sharýashylyǵy da bastan keshti. Aýyl aqsaqaldary sharýashylyq basyndaǵy jigitterdi janyna ertip, kásipkerlikti erte bastaǵan jigitterden kómek suraýǵa shyqqany da osy kez edi. Aýdanǵa belgili «Rza» AQ prezıdenti Samurat Imandosov járdem surap kelgen jerlesterin jerge qaratqan joq. Muratbaev, Bekarystan bı, Maıdakól, Túktibaev aýyldaryndaǵy sharýashylyqtarǵa demeýshi bolyp, tyǵyryqtan alyp shyqty. Osylaısha, «Rza-Agro» JShS negizi qalandy. Balǵazy Tomaı sodan bastap búginge deıin osy seriktestikte bólimshe brıgadıri qyzmetin atqaryp keledi.
«Alǵashqyda jerasty baılyǵyna kóbirek ıek artyp kettik te, aýyl sharýashylyǵy eskerýsiz qalǵandaı boldy. Tipti 90-jyldary kóp sharýanyń qoly qysqa bolyp, egin ege almaı qalǵan tusta tartylǵan teńiz qoltyǵynda qalǵan bizdiń aýylda alqaptyń bári aq sorǵa aınalyp, barqyn men jyńǵyl basyp ketti. Osy kúni «kúrishti azaıtý kerek» dep júrgender sol jaǵdaıdy kózben kórse, mundaı sózdi aıtpas edi. О́ńirdiń berekesine aınalǵan kúrish óndirisin ǵylymı negizde damytý kerek. Shúkir, qazir memleket aıaǵyna turyp, bizdiń salaǵa da qoldaý tanytyp jatyr», deıdi ol.
Syr boıynda Qasymtaı Iztileýov, Jadyra Taspambetova sekildi talaı jasqa úlgi bolǵan myqtylar ótken. О́z zamanynda Sosıalıstik Eńbek Eri atanǵan osy ekeýdiń alǵashqysy qos aıaǵyn traktor myljalap ótse de, kóp uzamaı tehnıka rýline qaıta otyrǵan qaısar edi. On jeti jasynda traktor tizgindegen Jadyra Taspambetovanyń oqys jaǵdaıǵa ushyrap, bir aıaǵyn tizeden tómen kestirse de, burynǵy jumysyna qaıta oralǵany sol zaman jastaryn dúr silkindirgen bolatyn. «Eńbek – bar tárbıeniń bastaýy» dep bilgen býyndy jeke adamdar taǵdyryndaǵy osyndaı oqıǵalar jetistikke jeteleıtin. Sóıtip, eseıgenderge qazirgi jastardyń bel aýyrtyp, beınet keshpeı paıdaǵa bata qalǵysy kelip turatyn qylyǵy túsiniksiz, árıne.
Sharýashylyqtyń qyr-syryn jetik bilgen azamat zeınetke shyqsa da, ortaq jumystyń basynda júrip, kóp jylǵy tájirıbesin el qajetine jaratyp keledi. Jary Asyl ekeýi 5 baladan nemere súıip, elge syıly áýlet atanyp otyr. Elge jasaǵan jartyǵasyrlyq eńbegi eleýsiz qalǵan emes. Ár jyldary túrli marapatqa ıe boldy. Byltyrǵy aýyl sharýashylyǵy eńbekkerleri forýmynda Memleket basshysynyń qolynan «Eren eńbegi úshin» medalin aldy.
«Osy kúni sharýashylyqqa jumysshy tabý qıyndap barady. Biz ǵana emes, qurylysshylar qatarynan da keıingi tolqyn ókilderin kóp bere bermeımiz, Qol-aıaǵy balǵadaı, tepse temir úzetin jas jigitter az emes. Biraq solardyń kópshiligi jumysqa onshalyqty qulyq tanytpaıdy. Kásibı bilim alǵan, óz mamandyǵyn tereń meńgergen mamannyń orny qashanda erekshe ekenin umytpaýymyz kerek. Jastarǵa kásibı baǵdar berip, olardy qolynan keletin iske beıimdegen jón. Bul baǵytta Memleket basshysynyń Jumysshy mamandyqtar jylyn jarııalaý bastamasy adal eńbekti qadirleýge, qarapaıym jumysshy mártebesin arttyratyn qundylyq qalyptastyryp, eńbek adamyna degen kózqarasymyzdy ózgertýge sep bolmaq. Mysaly, pedagogterge qoldaý kórsetilip, olardyń mártebesi kóterilgennen keıin muǵalim bolǵysy keletin jastar kóbeıdi. Qazir jaqsy eńbek jaǵdaıyn jasap, jumysshy jastardy jan-jaqty nasıhattasaq, qoǵam aldynda olardyń bedeli arta túser edi. Jastardyń boıyna eldiń eńsesin eńbek qana kóteretinin sińirýimiz kerek», deıdi B.Tomaı.
Qyzylorda oblysy,
Qazaly aýdany
