Forýmǵa Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova, «University Medical Center» basqarma tóraǵasy Iýrıı Pıa, Respýblıkalyq transplantasııany úılestirý ortalyǵynyń dırektory Aıdar Sıtkazınov bastaǵan sala bilgirleri qatysty. A.Álnazarova transplantologııanyń damý baǵyty týraly baıandady.
– Júzinshi júrek transplantasııasy salanyń odan ári damýyna serpin berip qana qoımaı, halyqtyń máıittik donorǵa degen kózqarasyn ózgertý úshin keshendi strategııa qalyptastyrýdyń mańyzdy ekenin kórsetedi. Elimizde transplantologııany damytýǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan. Zamanaýı jabdyqtalǵan transplantasııalyq ortalyqtar bar. Joǵary bilikti transplantologter jumys isteıdi. Donorlyq pen transplantasııaǵa qatysty normatıvtik-quqyqtyq baza bekitilgen. Degenmen bul salany Densaýlyq saqtaý mınıstrligi men medısınalyq uıymdar qoǵamnyń qoldaýynsyz damyta almaıdy. Donorlyqqa kelisim berý qara jamylǵan otbasyǵa da qıyn. Áıtkenmen donorlyq mádenıetti qalyptastyrý, bir-birimizdi qoldaý – qoǵamnyń ortaq mindeti dep bilemiz,– dedi mınıstr.
Elde donorlyq júrekti transplantasııalaý operasııasy alǵash 2012 jyly 8 tamyzda UMC Júrek ortalyǵynda jasalǵan. Sol kez operasııaǵa klınıkanyń negizin qalaýshy Iýrıı Pıa men Chehııanyń tanymal kardıohırýrgi Iаn Pırk qatysty. Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy bul batyl qadam transplantologııanyń damýyna jol ashyp, halyqtyń donor degen kózqarasyna oń áser etti. Elde alǵash ret júrek transplantasııasyn jasatyp, aman qalǵan resıpıent búginde deni saý, belsendi ómir súredi. Elimizde júrek transplantasııasyn kútip otyrǵandar tiziminde 142 naýqas bar. Onyń ishinde beseýi – bala. Donorlyq transplantasııa jyldan-jylǵa damyp, operasııa kóbeıip keledi. Alaıda bul tizim donoryn kúte almaı qaıtys bolǵan naýqastardyń esebinen de qysqarǵan.
Dárigerlerdiń aıtýynsha, elde áleýetti donor tapshylyǵy joq. Jyl saıyn shamamen 300 adamnyń mı ólimi tirkelse, olardyń transplantasııaǵa jaramdy aǵzalary saý kúıinde qala beredi. Eger donordyń týystary medısınalyq kórsetkishterge sáıkes keletin jaǵdaıda kelisim berse, bir donordyń organdarymen 5-6 adamnyń ómirin saqtap qalýǵa bolar edi. 100-transplantasııa operasııasyna kirgen naýqas sozylmaly júrek jetkiliksizdigimen aýyrǵan. 53 jastaǵy er adam tórt jyl mehanıkalyq júrek qoldaý qurylǵysymen ómir súrgen.
«University Medical Center» basqarma tóraǵasy, elimizdiń jetekshi kardıohırýrgi Iýrıı Pıa transplantasııa medısınasy kez kelgen eldiń damyǵanyn aıqyndaıtyn mańyzdy kórsetkishterdiń biri ekenin atap ótti.
– Júrek transplantasııasynyń basqa organdardyń transplantasııasynan aıyrmashylyǵy – tek máıittik donor arqyly iske asady. AQSh-tyń burynǵy vıse-prezıdenti Rıchard Cheını júrek aýrýyna baılanysty emdeýdiń birneshe kezeńinen ótti. Oǵan koronarlyq arterııalardy stentteý, shýnttaý jasaldy. Júrek jetkiliksizdigi damyǵan kezde jasandy sol jaq qarynsha ımplantasııalandy. 2012 jyly 70 jasynda oǵan donorlyq júrek transplantasııasy jasaldy. Keıin kardıologtermen birge «Júrek» atty kitap jazdy. Onda adam ómiriniń eń úlken qundylyǵy – basqa adamǵa ómir syılaý múmkindigi ekeni jazylǵan. Elimizde júzinshi júrek transplantasııasynyń jasalýy – ómirge, bir-birimizge degen kózqarastyń ózgerýi, – deıdi Iý.Pıa.
Júrek transplantasııasynyń júzinshi oparesııasyna arnalǵan forýmda «Heart Center Foundation» qoǵamdyq qory «University Medical Center»-men birlesip, elde transplantologııanyń damýyna úles qosqan mamandar men uıymdardy «100 júrek transplantasııasy» estelik músinderimen marapattady. Qonaqtar donorlyq aǵzalardy uzaq merzim saqtaýǵa, emdeýge, tasymaldaýǵa arnalǵan «Alem» ınnovasııalyq qurylǵysynyń tanystyrylymyn tamashalady. Medısınada múmkindigi mol, asa qajet qurylǵyny otandyq ǵalymdar ázirlegen.
