«Kókshe-sement» – ozyq job

  Memlekettik údemeli ındýstrııalyq-ınnova­sııa­lyq damý baǵdarlamasy óńir ómirine serpilis ákelgendigin búgingi ulan-ǵaıyr ózgeristerden aıqyn baıqaýǵa bolady. Qalalardy bylaı qoıyp, shalǵaı eldi mekenderde qoljetpesteı kóringen ozyq jobalar qolǵa alynyp, jemisin berip jatyr. Júk avtomobılderi, astyq kombaındary, aýylsharýashylyq tehnıkalary, avıasııalyq buıymdar, medısınalyq jabdyqtar, zamanalyq qýat kózderi men hımııa-bıologııa ónimderi el ıgiligine aınalǵany qashan. Qat dúnıeniń biri sement edi. Aqmola aldaǵy sáýir aıynda úlken kásip­­oryndy iske qosyp, respýblıka qurylys ındýs­­trııasynyń órkendeýine óziniń salmaqty úle­sin qosady dep kútilýde. Bólektep aıtarymyz, bul da aýyldyq jerde, Eńbekshilder aýdanynyń Zao­zer­nyı kentinde boı kóteretin múbárak dúnıe ekendigi. Álemdik deńgeıdegi ozyq tehnologııaǵa, jumyldyrylǵan ınvestısııanyń aýqymdylyǵyna negizdelgen jobanyń soltústik aımaqta balamasy joqtyǵyn aıtady mamandar. Jańa óndiristik birlestik tolyq qýatynda jumys isteý barysynda jylyna joǵary sapadaǵy 2 mıllıon tonna sement shyǵaratyn bolady. Qurylys ındýstrııasynyń barlyq salasynda úlken suranyspen qoldanylatyn «PS-400», «PS-500», «PS-600», «D-20», taǵy basqa markadaǵy qurǵaq ónimniń 20 túri áriptesterge úzdiksiz jóneltiledi. Jobanyń utymdylyǵy negizgi shıkizat – Kóksor kenishindegi ák pen qum qospalary (argıllıt) ózimizde óndiriletindiginde. Zaýyt qurylysy jobasynyń jalpy quny 59 mıllıard teńgeni qurasa, onyń 54 mıllıard teńgesi ıgerilip otyr. Aldaǵy ýaqytta oblys pen aýdan aýmaǵynyń 700 turǵyny osynda jumysqa ornalastyrylyp, kásiporyn esebinen sheteldik salalyq kompanııalarda biliktiligin jetildirmek. Muny nege aıtyp otyrmyz? Jaýapty «Kókshe-sement» óndiristik birlestigi» JShS dırektory Murat Moltusynovtyń pikirlerinen tabatyn sııaqtymyz. –  «Kókshe-sement» shyn máninde jalpyhalyqtyq qurylysqa aınaldy, – deıdi ol. – О́ndiristik sıkl barysynda, qurylys alańdaryndaǵy jumystarǵa 21 qosymsha merdigerlik uıymdar tartyldy. Munda 361 adam, onyń ishinde 157 ınjenerlik tehnıkalyq qyzmetker men 199 jumysshy eńbek etýde. Olardyń ortasha aılyq eńbekaqysy 95 myń teńgeni quraıdy. Sondaı-aq, 61 arnaıy tehnıka jumyldyrylǵan. Jabdyqtar sement óndirý salasynda álemdik úzdik fırma sanalatyn «FLSmidth» (Danııa) kompanııasynan jetkizilip, sol eldiń mamandary bizde jumys isteýde. Osynyń ózi nysannyń erekshe nazarda ekendigin bildiredi. Al keshendi jumystar 2007 jyly bastalǵan. Buǵan qarap, keıbir jerde aıtylyp qalatyndaı, muny «saqaldy» qurylysqa jatqyzýǵa bolmaıdy. Jumys yrǵaǵynda sonshalyqty aýytqýshylyq joq. Mańyzdy nysan josparly kestemen paıdalanýǵa beriletini anyq. Osy isterdiń barlyǵyn burynǵy bas merdiger «TOMS Indastrıal» men qazirgi «VEK-Stroı» jaýapkershiligi shekteýli seriktestikteri utymdy úılestire bildi. Osy oraıda, uıymdastyrýshylyq qyzmette kóp kómek kórsetken oblys, aýdan basshylyǵyna rızashylyǵymyzdy bildirgimiz keledi. Bizdiń ustanymymyz – sapa. Shyndyǵynda, bul jumys ekpindete uran kóterip, asyǵys alǵa basýdy kótermeıdi. Biz atqarylǵan istiń esep-qısabyn táptishteýden aýlaqpyz. Biraq, en dalada ondaǵan mıllıon tekshe metr jer qazý, beton quıý isi atqarylǵanyn, qyrýar metall buıymdary qurastyrylǵanyn, bulardyń bir tynbaı tasymaldanǵanyn jáne qymbat dúnıelerdi saqtaıtyn qoımalardyń salynǵanyn eske sala ketkimiz keledi. Muny, eń bastysy, el ishindegi tyń naryqtarǵa jol ashýdyń negizi dep áspettesek te jarasady. Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqyna arnaǵan «Nurly Jol – bolashaqqa bas­tar jol» Joldaýynda «Nurly Jol» sement, metall, tehnıka, bıtým, jabdyqtar óndirý men soǵan sáıkes qyzmetter sııaqty ekonomıkanyń basqa da salalaryna mýltıplıkatıvti áser etedi. Al bul halyqtyń jumyspen qamtylýyn jáne tabystarynyń ósýin bildiredi», degen sózderin jańa kásiporynnyń erteńgi shapaǵattarymen baılanystyrýǵa bolady. Keshegi keńester zamanyndaǵy «jabyq kenttiń» shamdary jarqyrap baryp zamatta sóngenin eske alsaq, búgingi Zaozernyıdaǵy jańǵyrǵan tirshilikke qaıran qalatynymyz anyq. Makınka qalasyndaǵy transformatorlyq stansanyń qýaty keńeıtilip, qaıta jaraqtandyryldy jáne sement zaýytyna deıingi 98 shaqyrymdyq VL 110 kVt elektr jelisi tartyldy. Sondaı-aq, Aısary jáne Stepnogor qalasyndaǵy Zavodskoı temirjol stansalarynyń qaıta qurý qurylysy aıaqtaldy. «Zaozernyı-Donskoı» tas joly salyndy. Eki birdeı artezııan qudyǵynan sý tartyla bastady. Jumysshy kentinde 60 otbasylyq jataqhana, qonaqúı, vahtalyq poselkede 256 oryndyq, barlyq qolaılylyqtar qarastyrylǵan turaqjaı, basqa da áleýmettik nysandar boı kóterdi. Sement zaýyty ákimshiliginiń demeýshiligimen Zaozernyı orta mektebiniń shatyry kúrdeli jóndeýden ótkizildi. Sapar barysynda aýdan ákimi Abaı Sádýaqasulymen tildesýdiń sáti túsken. «Dástúrli mal sharýashylyǵymen, eginshilikpen aınalysatyn aýdanymyz memlekettik údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy qabyldanǵan jyldar ishinde ekonomıkany shuǵyl ártaraptandyrýǵa qol jetkizdi, deıdi ol. Elbasymyz N.Nazarbaev Atansor temir kenishin ádeıi kelip, ashyp berdi. Ozyq óndiris oshaqtarymyzdy Prezıdenttiń qatysýymen ótkizilgen tikeleı telekópirlerde tanystyrý múmkindigine ıe boldyq. Al «Kókshe-sementtiń» bolashaǵynan úlken úmit kútemiz. Kóptegen jumys oryndary ashylýda, jastarymyz jańa kásip túrlerin ıgerip jatyr. Áleýmettik jobalar sheńberi de keńeıe túspek. Árıne, bizdi tolǵandyryp otyrǵan máseleler barshylyq. Zaýyt paıdalanýǵa berilgen kezde daıyn ónimi, shıkizaty bar táýligine 8000 tonnaǵa jýyq júk tasymaldanatyn bolady. Bul uzaq merzim paıdalanyp kelgen avtomobıl jolyna qosymsha salmaq túsiredi. Sondaı-aq, quzyrly organdar nazaryna «Altyntaý-Aısary» stansalary aralyǵynda jolaýshy poıyzyn júrgizý máselesin qoıyp otyrmyz». Baqbergen AMALBEK,  «Egemen Qazaqstan». Aqmola oblysy, Eńbekshilder aýdany.