Laýra ERALIEVA,
«Yaya» platformasynyń avtory
«Men – úsh balanyń anasymyn. Balalarymdy ártúrli úıirmeler men seksııalarǵa aparǵan kezde, úlken bir qıyndyqty baıqadym, ıaǵnı elimizde ata-analarǵa qolaıly, ıkemdi júıe joq eken. Bir úıirmeniń aqysyn tólep qoısań, balaǵa unamaı qalýy múmkin nemese ýaqyt óte kele qyzyǵýshylyǵy ózgerip, basqa nárseni baıqap kórgisi keledi. Biraq ár úıirmege jeke-jeke jazylý – qarjylaı shyǵyn ári ýaqyt alatyn sharýa. Osy máseleni sheshkim keldi. Sóıtip, «Yaya» jobasy paıda boldy.
«Yaya» – bul balalarǵa arnalǵan jazylym modeli. Bylaısha aıtqanda, ata-analar bir ǵana abonement satyp alyp, onyń kómegimen balasyn qalaǵan úıirmege, shyǵarmashylyq stýdııaǵa nemese sportzaldarǵa erkin tirkeı alady. Eger unamaı qalsa, basqa úıirmege aýystyrýǵa bolady. Qazirgi tańda «Yaya»-nyń 600-den astam seriktes ortalyǵy bar, al bizge tirkelgen balalar sany 2 500-den asyp ketti. Bizdiń menedjerlerge «Balamdy qaı úıirmege bergen durys?» degen suraq jıi qoıylady. Osylaısha, naryqtaǵy sheshilmegen bir máseleni anyqtadyq – ata-analarǵa balanyń qabiletine saı úıirme tańdaýǵa kómektesetin qural joq. Sondyqtan osy máseleni qolǵa aldyq. Aldymen bala arnaıy testileýden ótedi. Bul test onyń ártúrli baǵyttaǵy qabiletterin anyqtaýǵa kómektesedi: densaýlyǵy, sportqa beıimdiligi jáne basqa da daǵdylary baǵalanady. Osy málimetter negizinde jas ereksheligin eskere otyryp, jeke usynystar baǵdarlamasyn quramyz. Mysaly, eger bala mektepke deıingi jasta bolsa, alǵashqy aıda oǵan bastaýysh deńgeıdegi aǵylshyn kýrsyn usynamyz, al ekinshi aıda – akterlik sheberlik sabaqtaryna barýdy. Bul onyń kommýnıkatıvtik qabiletterin damytýǵa kómektesedi. Keıin fızıkalyq daıyndyǵyn jaqsartý úshin sport seksııasyna jazylýy múmkin. Osylaısha, bala ártúrli baǵyttardy baıqap kórip, ózine eń jaqyn, unaıtyn isin taba alady. Kóbine ata-analar balany belgili bir úıirmege – shahmatqa, júzýge nemese basqa seksııaǵa aparady, biraq olardyń qalaýyn eskermeıdi. Sonyń saldarynan balaǵa ol jer qyzyqsyz, al ózi barýǵa qulyqsyz bolady. Eger baldyrǵan ózi sheshim qabyldaýǵa qatyssa, onyń yntasy da, yqylasy da arta túsedi. Odan bólek, ata-analarǵa balalarynyń demalysy nemese kanıkýl kúnderine baǵdarlama qurýǵa kómektesemiz. Ýaqytty qyzyqty ótkizýge bolatyn túrli oryndar tizimin usynamyz. Sóıte tura brondaý men basqa da operasııalyq jumysty atqaramyz.
Bizdiń maqsat – balalardyń jan-jaqty damýyna jaǵdaı jasaý. Elimizde kóptegen daryndy, talantty balalar bar, biraq olar ózderine unaıtyn ortany taba almaı jatady. Biz osyny ózgertkimiz keledi.
Aıdana Aıtýarova,
«Porte Tech» jobasynyńjetekshisi
«Porte Tech» jobasyn qurǵandaǵy maqsatym – qonaqúı bıznesin tehnologııalyq turǵyda jańa deńgeıge kóterý. Osy tehnologııanyń arqasynda qonaqúıge kelgen adam burynǵydaı tirkeý bóliminde kezek kútip, kilt nemese karta alyp áýrelenbeı, smartfon arqyly bólmesine kire alady. Bul – qonaq úshin de, qonaqúı úshin de óte yńǵaıly. О́ıtkeni magnıt kartalardy qalpyna keltirý – barlyq qonaqúılerdiń «bas aýrýy». Amerıkada ony joǵaltqany úshin 5-15 dollar kóleminde aıyppul tóletedi. Al bizde olaı istemeıdi, klıentter bolsa, resepshnge karta tapsyrýdy umytyp ketedi. Bir qaraǵanda, shyǵyn sonshalyqty úlken emes sııaqty, biraq eger 250 bólme bolsa, aıyna aıtarlyqtaı soma shyǵady. Budan bólek, karta magnıtsizdenip, qonaqtarǵa qolaısyzdyq týǵyzady.
Sıfrly kilt bizdiń jalǵyz artyqshylyǵymyz emes. Kez kelgen qonaqúıde jetkizý qyzmeti arqyly tamaqqa tapsyrys beretin klıentter bolady. Nesin jasyraıyn, ózim de solaı istedim. Biraq tapsyrysty jetkizýshi tamaqty bólmeniń esigine deıin ákelip bermeıdi. Dálizinde beıtanys adamdar júrse, qonaqúı úshin de jaqsy emes. Al biz qonaqúı meıramhanasynan taǵamǵa tapsyrys berýdi usynamyz, ol úshin qosymshany qoldansa jetkilikti. Bul jaǵdaıda tapsyrystar sany 15%-ǵa artady. Kóbi qonaqúı meıramhanalarynan tamaqtaný qymbat dep oılaıdy, shyn máninde olaı emes. Qosymshadaǵy mázirdi qaraǵan kezde qorqynysh seıiledi. Oǵan qosa, qonaqúıde taǵamǵa tapsyrys bergende, ony ádemi tárelkede shanyshqy men pyshaǵyn qosa ákeledi. Sondaı-aq tapsyrysty nebári 15–20 mınýt kútesiz.
Búgingi tańda bizdiń qyzmetimiz elimizdegi birneshe iri qonaqúılerde engizildi. Biraq maqsatymyz – tek otandyq naryqpen shektelý emes. Qazir «Porte Tech»-ti BAÁ men Saýd Arabııasy sııaqty elderge shyǵarý maqsatynda kelissózder júrgizip jatyrmyz. Bul aımaqtarda qonaqúı ındýstrııasy óte qarqyndy damyp keledi, sondyqtan bizdiń tehnologııamyzǵa degen suranys joǵary. Biz ártúrli salany zerttep, qurylysshylarǵa da bardyq. «RAMS» jáne «BAZIS-A» ókilderimen sóılestik. Mysaly, podezge domofon emes, telefon arqyly kirse jaqsy bolar edi. Qurylysshylar da buǵan qyzyǵýshylyq tanytyp otyr, tipti tórt jańa kópqabatty úıde qanatqaqty joba jasaý týraly usynys aldyq.
Maqpal IKRAMOVA,
«Inventivo» platformasynyń avtory
Men medısına salasynyń mamanymyn. Astanadaǵy Ulttyq ǵylymı kardıohırýrgııa ortalyǵynda qyzmet ettim. Operasııa jáne reanımasııa bólimindegi jumystan birshama tájirıbem bar. Sondaǵy kózim jetken nárse – ádette, dárigerler naýqasqa resept pen emdik nusqaýlyqtardy beredi, biraq pasıent úıge shyqqan soń medısına qyzmetkerimen baılanysa almaıdy. Jattyǵýlardyń retin, olardyń durys oryndalýyn umytyp qalady. Tipti kóbi ońalyp qaldyq dep oılap, kútiný qajet emes dep esepteıdi. Munyń saldarynan aýrýy asqynyp, qaıtadan emhanaǵa oralýǵa májbúr bolady. Minekı, biz osy máseleni sheshý maqsatynda «Inventivo» platformasyn jasadyq. Bul – dáriger men naýqastyń únemi baılanysta bolýyn qamtamasyz etetin júıe. Platforma qashyqtan ońaltýǵa arnalǵan. Naýqas jattyǵý jasaǵan kezde smartfon kamerasyn ózine baǵyttap qoıady, al júıe adamnyń qozǵalysyn taldap, negizgi kórsetkishterdi tirkeıdi. Bul aqparat sol sátte dárigerge jiberiledi. Osylaısha, dáriger pasıenttiń jaǵdaıyn baqylaı otyryp, qajetti túzetýler engizedi.
Sonymen qatar aýrýhanadan shyqqaly jatqan naýqastar úshin de úlken múmkindik bar – olar kez kelgen ýaqytta dárigermen vıdeoqońyraý arqyly baılanysyp, keńes ala alady. Eger suraqtary týyndasa, jaýap kútip júrmeıdi, birden mamanmen aqyldasady.
Bul tehnologııa klınıkalarda óziniń tıimdiligin dáleldedi. Mysaly, dástúrli ádispen dáriger bir pasıentke orta eseppen 45 mınýt jumsasa, «Inventivo» platformasy arqyly sol ýaqyt 5 mınýtqa deıin qysqarady. Bul – dárigerdiń bir kúnde kóbirek pasıentti qabyldap, sapaly kómek kórsetýine taptyrmas qural. Platforma qashyqtan da medısınalyq qoldaýdy qamtamasyz etedi. Aımaqta turatyn naýqastarǵa sapaly em alýǵa jaǵdaı jasaıdy. Bastysy – ınternet pen smartfon bolsa jetkilikti. Osy oraıda platformany esh qıyndyqsyz paıdalanyp júrgen 83 jastaǵy qoldanýshymyzdy mysal ete alamyn.
Bizdiń maqsatymyz – «Inventivo» platformasyn tek dárigerlerdiń quraly ǵana emes, bolashaq mamandardy daıarlaıtyn zamanaýı oqý alańyna aınaldyrý. Bul – medısınalyq ońaltýdyń jańa kezeńi!
Gúlmıra PARMYShEVA,
«Kishkentai» jobasynyń jetekshisi
«Kishkentai» – balalardyń oılaý qabiletin, usaq motorıkasyn jáne sóıleý daǵdylaryn damytýǵa arnalǵan qazaqsha oıynshyqtar brendi. Bizdiń ónim ásirese, sóıleý damýy kesheýildegen nemese erekshe kútimdi qajet etetin balalarǵa paıdaly. Oıynshyqtardyń ereksheligi – balanyń tanymdyq qabiletin jaqsartyp, durys damýyna kómektesedi.
Men bul jobany balam úshin jasaǵan edim. 10 jyl buryn ulym dúnıege keldi, 2,5 jasynda oǵan aýtızm dıagnozy qoıyldy. Sol sátten bastap biz onyń damýy úshin kóp jumys isteı bastadyq. Mamandardan sabaq alý, arnaıy túzetý kýrstary – bári kóp ýaqyt pen qarajatty talap etti. Osy jolda bir baıqaǵanym, qazaq tilinde sóıleıtin balalarǵa arnalǵan damytýshy oıynshyqtar joqtyń qasy. Logopedter men defektologterdiń basym bóligi orys tilinde jumys isteıdi. Sondyqtan men ulyma kómektesýdiń jolyn izdeı bastadym.
Bastapqyda oıynshyqtardy óz qolymmen jasadym. Kartonnan, aıaqkıim qorabynan, túrli zattardan balama arnalǵan qarapaıym sensorlyq quraldar daıyndadym. Ony kúndelikti qoldaný arqyly alǵashqy oń nátıjeler baıqaldy. Keıin osyndaı oıynshyqtardy basqa ata-analar da suraı bastady.
Biraq men jobany kásipke aınaldyramyn dep oılamadym. Bul kásipti bastaýǵa kúıeýim ekeýmizdiń aramyzdaǵy dıalog túrtki boldy. Bir kúni oǵan «osy aıda 250 myń teńge jumsappyz» dedim sóz arasynda. Sol sátte aýyldyq jerdegi ata-analar bul jaǵdaıdan qalaı shyǵady eken degen oı keldi. Sóıtip, qoǵamǵa paıdaly bolsyn degen nıetpen «Kishkentai» jobasyn bastadym. Basty maqsat – oıynshyqty qoljetimdi baǵada satyp, balalarǵa paıdaly bolý edi. Sodan ne kerek, jumysty 17 sharshy metrlik kishkentaı sehta bastap, alǵashqy stanokty satyp aldyq. Oıynshyqtardy jasaýda asyǵystyq tanytpadyq – ár ónim keminde 6 aı boıy synaqtan ótti. О́ıtkeni biz úshin sapa mańyzdy. Qazirgi tańda «Kishkentai» jylyna 150 mıllıon teńgege jýyq tabys tabatyn brendke aınaldy. Bizdiń oıynshyqtar elimizdiń túkpir-túkpirindegi balalardyń damýyna kómektesip jatyr. «Kishkentai» – bul jaı ǵana bıznes emes, úlken mıssııa.
