Aqtóbe oblysy QHA janyndaǵy Analar keńesi ótken jyly «Mádenıetti ana – mádenıetti ult», «Salamatty sana» jobasymen bilim berý uıymdary, qoǵamdyq oryndar, NEET sanatyndaǵy jastar arasynda túrli is-sharalar ótkizdi. Eń aldymen mektepterde ata-analarmen kezdesýler josparlanǵanda, usynysty bilim berý uıymdarynyń basshylary birden quptady. О́ıtkeni qazirgi qoǵamda jastar arasyndaǵy tártipsizdik beleń alyp bara jatyr. Kópshilik ata-ana balasyn qalaı tárbıeleýdi bilmeıdi.
«О́ńirlik keńestiń ómirlik tájirıbesi mol, úlgili urpaq tárbıelep otyrǵan músheleri «Mádenıetti ana – mádenıetti ult» jobasyna túgel jumyldy. Máselen, ulty orys, kúıeýi qazaq, úsh balanyń anasy, qazaq tilinde taza sóıleıtin Rıta Klıýtova, sheshen etno-mádenı birlestiginiń ókili Asma Murtazalıqyzy Bılalova, «Aq kalfak» tatar-bashqurt analar keńesiniń jetekshisi Ramzııa Shaýkatqyzy Esembaeva, evreı EMB tóraǵasy Polına Iаkovlevna Savıskaıa ártúrli ortada kezdesýler ótkizdi. «Urpaq tárbıesindegi ata-ananyń róli» taqyrybyndaǵy ata-analar jınalystarynda jıi qozǵalǵan másele – balalardyń telefonǵa táýeldiligi men ınternet arqyly syrttan tónetin qaýip. Biz mynadaı keńes berdik. «Shybyqty jas kezinde túze» degen naqyl sóz bar. Kóbińiz jumysty syltaýratyp, balamen ashyq sóılesýden qalyp barasyz. Tipti keı otbasy bir dastarqan basynda as ishýdi de umytty. Buryn bir úıdiń adamdary keshkilik birge tamaq ishetin. Tórde ata-ájesi otyrady. Bári kórgen-bilgenin aıtady, úı sharýasyn aqyldasady. Dastarqan basynda beıádep sózder aıtylmaıtyn. Bala áke-sheshe, ata-ájeniń sózine qulaq túretin. Biz kezdesýlerde osy nárseni jas ata-analardyń qulaǵyna quıýǵa tyrysamyz», deıdi Aqtóbe oblysy QHA janyndaǵy Analar keńesiniń tóraǵasy Raýza Satymqyzy Serǵalına.
Budan bólek keńes músheleri ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan balalarǵa arnalǵan «Meıirim» úıinde, «Aıala» jetim balalarǵa arnalǵan ortalyqta úılesimdi damý, reprodýktıvti densaýlyq, áleýmettik keselderden aýlaq bolý jaıy týraly áńgime ótkizedi. Sondaı-aq ómirlik qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan jas analarǵa arnalǵan «Analar úıine» aı saıyn baryp, medıatıvti-psıhologııalyq keńes berip, quqyqtyq kómek kórsetedi, qujattaryn retteýge járdemdesedi. Bul jerde barar jeri joq 18-23 jas arasyndaǵy jas bosanǵan analar sábılerimen alty aı turady. Taǵdyrlary ártúrli. Olar ortalyqta óz qalaýymen shashtaraz, aspaz, massaj, tiginshilik kýrstardyń birin oqyp, bul jerden ketken soń da meńgergen mamandyǵymen aqsha taba alady. Assambleıa analary Aqtóbedegi «Otbasyn qoldaý ortalyǵynda» muqtaj áıelderdi kásiptik baýlýǵa úıretetin «Umaı ana» úıirmesin júrgizedi.
Sheshen etno-mádenı birlestiginiń ókili, ulaǵatty urpaq tárbıelep otyrǵan Asma Murtazalıqyzy qaladaǵy 6655, 302238 áskerı bólimderiniń sarbazdarymen jıi kezdesedi. Asma apaı adamdy súıý týraly kóp aıtady. «Jan-jaǵyńyzǵa shýaq shashyp, jarqyrap júr. Bárine meıirimmen qara. Dúnıedegi eń úlken qudiret – óz ata-anańyz. Eń aldymen olardy syıla. Ata-anasyn shyn qurmettegenniń ózi de jan-jaǵyna syıly bolady», deıdi jaýyngerlerge. Aıta ketý kerek, Aqtóbe oblysynda 1020 múshesi bar 175 Analar keńesi qurylǵan. Onyń 12-si aýdan ortalyqtarynda, 123-i eldi mekenderde ashylǵan. О́tken jyly Alǵa, Oıyl, Yrǵyz, Shalqar aýdandaryndaǵy keńester belsendi jumystarymen erekshelendi. Máselen, Shalqar aýdany QHA janyndaǵy analar keńesiniń tóraǵasy Marjan Beketova «Meıirim» áleýmettik kerýenin uıymdastyryp, kásipkerler bergen kıim-keshek, azyq-túlikti jaǵdaıy tómen otbasylarǵa taratty. Alǵa aýdanynda Baqyt Erǵalıeva salamatty ómir saltyn qalyptastyrý jobasyn qolǵa alsa, Qobda aýdandyq keńesi oqýshylardy kıeli oryndarǵa aparyp, patrıottyq tárbıe berýmen aınalysty. Yrǵyz aýdanynda Quralaı Berekesh ata-anasynan qalǵan kıiz úıdi jabdyǵymen jańalap quryp, etnoortalyq jasady. Osy jerde balalarǵa ulttyq oıyndar, umytylǵan ulttyq taǵamdar daıyndaýdy úıretedi. О́ńirlik assambleıa analary qolǵa alǵan «Mádenıetti ana – mádenıetti ult» jobasynyń túpki maqsaty – qoǵamdaǵy otbasy ınstıtýty tuǵyryn bekitý. Osy baǵytta keńes músheleri jurtshylyqtan tyń usynystardy qabyldaýǵa daıar.
Aqtóbe oblysy
