Bul eki el arasyndaǵy kólik qatynasyna, kásipkerlik baılanysqa edáýir tusaý bolady. Tosyn habarǵa oraı oblystyq kásipkerler palatasy shuǵyl jıyn ótkizdi. Abyroı bolǵanda, «Syrym» ótkizý beketindegi jóndeý keıinge shegerilgen eken. Muny «QazAvtoJoldyń» oblystyq fılıalynyń dırektory Asylbek Mardan habarlady.
Dál qazir «Syrym» beketinde memlekettik shekaradan avtokólik ótkizetin 6 jolaq jumys istep tur. Bizdiń aımaq Reseıdiń 5 oblysymen shektesetinin eskersek, bul bekettiń tek eki el úshin emes, Ortalyq Azııamen aradaǵy júk tasymalynda da mańyzy zor ekenin baıqaımyz. Shekaralyq bekettiń ótkizý áleýetin arttyrý úshin de joǵaryda aıtylǵan jańartý kerek-aq. Biraq jyl jarymǵa jýyq merzimge sozylatyn jumys kezinde kúretamyrdaı bolǵan kúre joldy múldem jaýyp qoıýǵa da bolmaıdy.
Josparǵa qaraǵanda, shekaradaǵy bekettiń ótkizý múmkindigi jańartý jumystarynan keıin eki ese ulǵaımaq. Jolaq 12-ge jetedi, sondaı-aq kedendik rásimderdi júrgizetin ákimshilik ǵımarat jańadan salynady. Joba quny 21 mlrd teńgege baǵalanǵan. Áý basta aqpannyń 1-nen bastalyp ketýge tıis qurylys jumysy memlekettik satyp alý baıqaýynda jeńilgen qurylys kompanııasynyń talabymen bastalǵan sot otyrystarynyń sheshimi shyqqansha keıinge shegerilgen.
«Syrym» shekara beketiniń keńeıetinine qýanyshtymyz, ony qoldaımyz. Biraq jańartý kezinde bul beketti múldem jaýyp tastaýǵa bolmaıdy. «Syrym» beketi jabylsa, shekara arqyly ótetin búkil júk tasymaly «Ozınkı» beketine aýysady. Sóıtip, ol jerde adam aıtqysyz keptelis bastalady. Bizdiń shekara arqyly Eýropaǵa ótetin kólikterdiń júrisi baıaýlaıdy, bul júk tasymalymen aınalysatyn kásipkerlerdiń ýaǵdalasqan ýaqytyna úlgermeýine, kelisimshartty saqtaı almaı, onyń sońy aıyppul tóleýine ákelýi múmkin. Onyń ústine, qazir kóp kásipkerdiń moınynda aı saıyn tóleıtin nesıe qaryzy, salyq tólemi bar. Sondyqtan «Syrym» beketindegi 6 jolaqqa ázirge tıispeı, jańa jolǵa kirisip, ony bitirgen soń ǵana eski jolaqty jańartýyn Úkimetten, «QazAvtoJol» mekemesinen suraımyz», deıdi kásipker Rýstam Saıfýlın.
Ádette taýar qunynyń basym bóligin tasymal shyǵyny quraıdy. Al halyqaralyq júk tasymalyn jyl jarym ýaqytqa kidirtý óńirge, tutas elge Eýropadan jáne Reseıden keletin azyq-túlik pen basqa da taýar qunyn qymbattatpaq. Búginde Oral qalasynan Samara men Orynborǵa eki jolaýshylar avtobýsy qatynap tur. Beket jabylǵan jaǵdaıda jolaýshylar Buzylyq arqyly aınalyp júredi. Bul sapardyń ýaqytyn da, shyǵynyn da ósiredi.
«Qalaaralyq baǵyttar jónindegi másele Jolaýshylar kóligi komıtetiniń quzyrynda. Qazir eki el arasynda jańa marshrýt ashý máselesi qarastyrylyp jatyr. Bul tek bizdiń el emes, Reseı Kólik mınıstrligimen de kelisilýge tıis. Sondyqtan máseleni túbegeıli sheshý úshin 50-60 kún kerek bolady. Buzylyq baǵytyndaǵy joldy da qarastyramyz, biraq bul jaǵdaıda araqashyqtyq 117 shaqyrymǵa uzaryp ketkeli tur», deıdi oblystyq Jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy basshysynyń orynbasary Narıman Temirǵalıev.
Málimetterge kóz salsaq, 2024 jyly Reseıden Qazaqstanǵa 606,5 myń kólik kirgen. Onyń 40,4%-y – júk kólikteri. Al Qazaqstannan Reseıge 411,5 myń kólik ótse, sonyń 63,5%-y júk tasyǵan kerýen eken. Osy aıtylǵan kólik aǵynynyń 90%-y biz áńgime etip otyrǵan «Syrym» beketi arqyly ótken. Jaqynda Kólik mınıstri Marat Qarabaev «Syrym» beketindegi jańartý jumysy sáýir aıynda bastalatynyn habarlady.
«О́tkizý beketin jańartýdy sáýir aıynda bastaımyz. Eger ol tolyq jabylsa, kólik aǵynyn basqa beketterge bólý múmkindigin Reseıdegi áriptesterimizben kelisýimiz kerek. Al kedendi tolyq jappaı, jartylaı qaldyrsaq, ony qurylys jumysyna kedergi jasamaıtyndaı etip uıymdastyrǵan jón», deıdi M.Qarabaev.
Mınıstrdiń aıtýynsha, 2030 jylǵa deıin kórshiles eldermen aradaǵy barlyq 52 shekaralyq ótkizý beketin jańartý josparlanǵan.
Batys Qazaqstan oblysy
