Sýret: abai.kz
Balalardyń ál-aýqaty men qaýipsizdigin qamtamasyz etý – memlekettik saıasattyń basty baǵyttarynyń biri. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes balalardyń quqyqtaryn qorǵaý júıesin nyǵaıtý boıynsha aýqymdy zańnamalyq jáne strategııalyq is-sharalar iske asyrylyp keledi. Byltyr zańnamany jetildirý maqsatynda balalardyń quqyqtaryn qorǵaý salasynda 6 negizgi zań qabyldandy.
Oqý-aǵartý vıse-mınıstri Edil Ospan Qazaqstannyń balalar quqyqtaryn qorǵaý boıynsha halyqaralyq standarttarǵa beıildiligin rastaıtynyn atap ótti. 2023 jyldyń jeltoqsanynda Bala quqyqtary týraly konvensııanyń habarlaý rásimine qatysty Fakýltatıvtik hattamasy ratıfıkasııalandy. Bul qujat balalardyń quqyqtary buzylǵan jaǵdaıda halyqaralyq deńgeıde shaǵym túsirýge múmkindik beredi.
– Bıyl qańtar aıynda BUU-ǵa múshe memleketter Qazaqstannyń adam quqyqtary men bostandyqtaryn nyǵaıtýǵa, sondaı-aq balalardyń quqyqtaryn qorǵaýǵa baǵyttalǵan reformalaryn biraýyzdan joǵary baǵalady. Bul reformalar qoǵamnyń eń osal toptaryn qorǵaýdy qamtamasyz etetin uzaqmerzimdi strategııalardy iske asyrý jolyndaǵy mańyzdy qadam boldy. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha elimizde balalardyń quqyqtaryn halyqaralyq standarttarǵa saı jan-jaqty ári tıimdi qorǵaýǵa baǵyttalǵan aýqymdy zańnamalyq jáne strategııalyq sharalar engizilip jatyr, – dep atap ótti E.Ospan.
Byltyr elimizde balalardy qorǵaýdy kúsheıtý baǵytynda qabyldanǵan alty negizgi zańǵa sáıkes, balalarǵa qatysty kez kelgen zorlyq-zombylyq túrlerine jaýapkershilik kúsheıtildi. Sonymen qatar qoǵamdyq kólikten balalardy májbúrli túrde túsirýge tyıym salynyp, ol úshin ákimshilik jaýapkershilik engizildi. Qurylys kompanııalaryna terezelerge qaýipsizdik mehanızmderin ornatý talaby zańnamalyq túrde bekitildi. Bul balalardyń jazataıym oqıǵalardan qorǵalýyna yqpal etedi. Sonymen qatar balalar saýdasynyń aldyn alý sharalary kúsheıtildi. Balalar quqyqtary jónindegi ýákil ınstıtýtynyń mártebesi arttyrylyp, olar eldiń barlyq óńirinde jumys isteı bastady. Bul balalardyń quqyqtaryn qorǵaý mehanızmderin aıtarlyqtaı nyǵaıtty. Qamqorshylyq jáne qorǵanshylyq organdarynyń kadrlyq áleýetin arttyrý úshin jańa normatıv engizildi: Endi árbir 5 myń balaǵa keminde bir maman bekitilýi qajet. Bul jańashyldyq bir jyldyń ishinde mamandar sanyn 300-ge arttyrýǵa múmkindik berdi, nátıjesinde balalardyń quqyqtaryn qorǵaý deńgeıi aıtarlyqtaı jaqsardy. Árıne, munyń bári – halyqaralyq tájirıbege súıene otyryp qolǵa alynyp jatqan sharalar.
Sonymen qatar jetim balalardy qoldaý maqsatynda tálimgerlik ınstıtýty engizildi. Osy bastama aıasynda ótken jyly 330 bala jeke tálimgerlik qoldaýǵa ıe bolyp, olardyń qoǵamǵa áleýmettik beıimdelýine jáne psıhologııalyq qoldaý alýyna múmkindik jasaldy.
