Pikir • 15 Naýryz, 2025

Memlekettik til ǵylym tiline aınalýy kerek

60 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Qoǵam Ulttyq quryltaıdyń nátıjelerinen zor úmit kútedi. Sebebi buǵan deıin úsh márte ótken quryltaıdyń bári bul minberdiń shyn máninde memleket pen qoǵam arasyndaǵy altyn kópirge aınalyp, tıimdi dáneker bolǵanyn dáleldedi.

Memlekettik til ǵylym tiline aınalýy kerek

Buǵan deıingi quryltaılarda kóterilgen máseleler men basta­malarǵa qatysty tıisti sheshimder, zańdar qabyldanyp, túrli tyń jobalardyń dúnıege kelgenin kózben kórdik. Sondyqtan da bu­qara memlekettik deńgeıdegi bul jıynǵa úlken úmit artyp, qandaı eldik máseleler talqyǵa túserin jiti qadaǵalap otyr.

Máselen, bizdiń halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamynyń múshe­leri ótken aptada arnaıy jıyn ótkizip, quryltaı múshesi retinde bizge birneshe bastamany amanattap, ózderiniń usynys-pikirlerin quryltaı minberinen jetkizýdi surady. Birinshiden, munyń barlyǵy – quryltaıǵa degen úlken senim­niń nátıjesi. Ekinshiden, quryltaı óziniń mindetin óte tıimdi atqaryp jatqanynyń aıǵaǵy. Sol sebepti  Býrabaıdyń tórinde ótken búgingi quryltaı da bilim, ǵylym, máde­nıet, áleýmet salalarynyń damýy­na, aýyldyń kórkeıýine, túrli ba­ǵyttaǵy maqsat-mindetterimizdiń der ýaǵynda iske asýyna óz septigin tıgizeri sózsiz.

Quryltaı músheleri el-jurt­ty alańdatqan basty problema­lar­dy kóterip, halyqtyń kókeıindegi usy­nystardy kún tártibine engi­zýi ke­rek. Máselen, «Qazaq tili» qo­ǵa­my ókil­deri qazaq tilin ǵy­lym­ tili­ne aınaldyrý usy­ny­syn jet­ki­zýdi surady. Memlekettik til ǵy­lym tili­ne­ aınalmaı, onyń qoldanys aıasy keńimeıdi. Tildiń bolashaǵyn oılaıtyn bolsaq, ǵylymı jumystar memlekettik tilde qor­ǵa­lýy kerek. Qazir tehnı­ka­lyq ǵy­lymdar salasynda mem­le­kettik til­degi oqýlyqtardyń jetis­peý­shi­ligin kórip otyrmyz. Demek naq­ty qadamdar jasap, ǵylymı eńbek­ter­diń qazaq tilinde jazylyp, qor­ǵa­lýyna bastamashy bolýǵa tıispiz.

Joǵary oqý oryndarynda bilim alyp jatqan bolashaq mamandarǵa arnalǵan qajetti oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik quraldardy memle­ket­tik tilde shyǵarý usynysy Ulttyq qu­ryl­taı tarapynan qoldaý tabaryna sengim keledi.

 

Raýan KENJEHANULY,

«Qazaq tili» qoǵamynyń prezıdenti 

Sońǵy jańalyqtar