Egemendi elimizdiń órkenıetke umtylǵan qadamy jyl ótken saıyn ómirimizge oń ózgerister ákelýde. Ásirese, densaýlyq saqtaý salasynda ilgerileýshilik izderi aıqyndalyp, adamdardyń medısınalyq kómekke qoljetimdiligi arta túsýde. Degenmen, alys eldi mekenderde maldyń qamy, sharýanyń jáıimen shalǵaı qystaqtarda otyrǵandarǵa áli de qıyndaý. Ásirese, aýmaǵy 300,6 myń sharshy shaqyrymdy alyp jatqan bizdiń oblys jaǵdaıynda. Qarap otyrsaq, Aqtóbe aýmaǵy elimizde ekinshi oryndy alady eken. Mine, osyndaı kúrdeli jaǵdaıda óńir halqyn qoljetimdi medısınalyq qyzmetpen qamtamasyz etý maqsatynda oblys ortalyǵyndaǵy medısınalyq jedel járdem aýrýhanasy janynan qurylǵan sanıtarlyq avıasııa bólimshesiniń aq jeleńdi qyzmetkerleri talaı adamdardyń ómirine tóngen qaýiptiń bultyn seıiltip, tiktep kelgen ajalǵa arasha túskenin aıtý oryndy bolmaq. Árıne, bul osy qyzmettiń halyqqa qajettigin túsinip, Úkimet pen jergilikti bıliktiń qarjylaı qoldaý kórsetýiniń arqasy. Qazir aýa raıynyń qandaı da kúrdeli jaǵdaıynda shalǵaıdaǵy eldi mekenderden syrqattardy ajal aýzynan alyp qalýǵa tolyq jaǵdaı bar. Jyl ótken saıyn materıaldyq-tehnıkalyq qamtý jaqsaryp keledi. Bólimshe dárigerleri men kishi medısına qyzmetkerleri boran men tumanǵa da, batpaq pen jaýyn-shashynǵa da qaramaı dittegen jerge jetip, aýrýǵa sapaly medısınalyq qyzmet kórsetýge árqashan ázir. Bólimshe oblystyń on eki aýdanyn, oblystyq perınataldyq ortalyqty, oblystyq jáne qalalyq balalar aýrýhanasyn, medısınalyq jedel járdem aýrýhanasyn qamtıdy. Bólimshede turaqty 4 dáriger, 9 feldsher, 2 sanıtar jumys isteıdi. Dárigerlerdiń barlyǵy da óz mamandyǵynyń shyn mánindegi sheberleri, qandaı kúrdeli jaǵdaıda da durys dárigerlik sheshim qabyldaı alatyn mamandar. Sondaı-aq, munda qajet bola qalǵan kúrdeli jaǵdaıda oblystyń barlyq deńgeıdegi emdeý mekemelerinen bilikti dárigerlerdi de shaqyrta alady. Olardyń kezekshilik kestesi aldyn ala bekitilgen. Shalǵaı eldi mekenderde syrqaty jandaryna batyp, ajalmen arpalysqan talaı azamattarǵa ómir syılaýda neırohırýrgter M.Orazjanov, S.Kókshibaeva, travmatolog A.Qojaqov, nevrolog D.Tókeshova, akýsher-gınekologtar G.Jabaeva, J.Tóleýova, reanımatolog G.Ámirova jáne basqalarynyń eńbegi zor. Qoly jeńil, kómegi kóp feldsherler Qanat Jandaev, Janar Qýanyshbaeva da talaı syrqattyń alǵysyna bólengen aq jeleńdiler.
Qandaı bilikti mamannyń da osy zamanǵy medısınalyq qondyrǵylarsyz qoly qysqa desek oryndy. Shyny kerek, bul máselede de ilgerileýshilik baıqalady. Bólimshedegi osy zamanǵy ozyq medısınalyq qondyrǵylarmen jaraqtandyrylǵan dıagnostıkalyq mashınalardyń úsheýi, sondaı-aq, emdeý qondyrǵylarymen jabdyqtalǵan «Folksvagen» reanımobıli bar. Bul mashınalarda syrqat meńdegen aýrýdy stasıonarlyq emdeý mekemesine jetkizý úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan. Osylardyń bireýi áıelderdi bosandyrýǵa jáne jańa týǵan salmaǵy 500 gramnan joǵary sharanalardy ortalyqqa jetkizýge arnalǵan.
Bul ǵajap tehnıkanyń jáne bilikti dárigerler men feldsherlerdiń arqasynda qanshama ómir jalǵasty deseńizshi. «ÝAZ» jáne «Nıva» jedel járdem mashınalarynyń jabdyqtalýy kóńil qýantady, aýrýǵa dárigerlik kómek kórsetýge qolaıly. Osy tehnıkalardy únemi jaraqtylyqta ustaıtyn 9 júrgizýshi eńbek etedi. Júrgizýshiler Almat Shańdybaev, Igor Nuralın, Bıgeldi Qambarov, Bolat Denderbaev óz kásibiniń sheberleri. Olar qandaı qıyndyqtan da jol taýyp, aýrýdy dittegen jerine jetkizip júr.
– «Aero» áýe kompanııasynan «An-2» ushaǵyn jalǵa alý tólemin respýblıkalyq bıýdjet kóteredi. Onyń bir saǵaty 80 myń teńge turady. Jaqynda bul ushaq kúrdeli jóndeýden ótkizildi. Ol aýrýlardy alyp júrýge burynǵydan góri qolaıly boldy. Munda balalardy, ásirese, shala týǵan sábılerdi alyp júrýge qolaıly jaǵdaı jasalǵan, ushaqta reanımasııalyq ústel, medısınalyq quraldar ústeli bar. Al, «EvrAzııaEır» kompanııasynyń «MI-8» tikushaǵy tıisinshe 400 myń teńgege túsedi. Sondyqtan negizinen «An-2» ushaǵyn paıdalanamyz. Budan basqa da qolqorjynǵa nemese shabadanǵa salynǵan júrek soǵysyn jasandy qalpyna keltirý, tynys aldyrý, tynys joldaryn tazartý, EKG sııaqty osy zamanǵy jetildirilgen apparatýralar naýqasqa der kezinde qajetti medısınalyq qyzmet kórsetýge kepildik beredi. Dári-dármekpen qamtamasyz etýde kemdik joq, – deıdi sanıtarlyq avıasııa bólimshesiniń meńgerýshisi Zınaıda Bısenbaeva bizben áńgimesinde.
Qutqarýshy dárigerler men medbıkeler bólimshe qurylǵannan bergi tórt jylda 900 shaqyrýǵa avtokólikpen, 100 shaqyrýǵa ushaqpen baryp, medısınalyq kómek kórsetken, 200 ota jasalyp, 500 jańa týǵan sábıdi, onyń ishinde kúni jetpegen 213 sharanany ajaldan arashalap qalǵan. 60 adamdy Astana jáne Almaty qalalaryndaǵy ǵylymı medısınalyq ortalyqtarǵa jetkizýge sebebi tıdi. Jol apaty, ýlaný jáne basqa baqytsyzdyq jaǵdaıda júzdegen adamnyń ómirin saqtap qaldy.
О́tken jyldyń alty aıynda ǵana aýyr naýqastardan 505 shaqyrý túsken. 63 aýrýǵa ushaqpen, bir shaqyrýǵa tikushaqpen jetýge týra keldi. Dárigerler sol jerde ártúrli 15 ota jasady. Aýdandardan 150 aýyr haldegi syrqat jetkizildi. Sonyń 97-si bala.
– Bizdiń jumysymyz asa jaýapty da kúrdeli. Taǵdyry qyl ústindegi jannyń bizge sońǵy úmitin artatynyn da jaqsy túsinemiz. Sonaý oblys ortalyǵynan 600 shaqyrym qashyqtaǵy Dııar aýylynan jas kelinshektiń qatty aýyryp jatqany týraly habar keldi. Bizdiń dárigerler dereý jolǵa jınaldy. Barsa, kelinshektiń boıyndaǵy sharana jatyr syrtyna bitken, qan kóp ketken ári ol jerde operasııa jasaý múmkin emes. Sondyqtan dereý iske kirisken dárigerler qan quıyp, aýdan ortalyǵyna jetkizgen, sol jerde ota jasap, anany ajal tyrnaǵynan aman alyp qaldy. Ekinshi bir jaǵdaı, kórshiles Atyraý oblysy Qyzylqoǵa aýdanynda jol-kólik oqıǵasy kezinde jańa týǵan sábı ustap otyrǵan adamnyń qolynan ushyp ketip, basy jarylǵan, mıǵa zaqym kelgen. Bul jaǵdaıda da bizdiń dárigerler «An-2» ushaǵymen dereý baryp úlgerip, sábıdi aman-esen Aqtóbege jetkizdi. Dereý ota jasalyp, jas ananyń úkili úmiti – bala aman qaldy. Qazir on aıdan asty, sábı ósip jatyr. Mundaı jaǵdaı kúndelikti ómirimizdiń yrǵaǵyna aınalyp ketti. Osylaı aldyn almaǵanda arty nege soǵaryn kim bilgen, – deıdi Zınaıda Orynbasarqyzy.
Prezıdent elimizdiń basty baılyǵy adamdardyń densaýlyǵy ekenin únemi aıtyp keledi. Qur ǵana aıtyp kele jatqan joq, densaýlyq saqtaý salasynyń damýyn udaıy qoldap otyr. Osyndaı qoldaý arqasynda, bıyl oblystaǵy sanıtarlyq avıasııa túrindegi medısınalyq qyzmet kórsetýge burynǵy 8 mıllıon teńge ornyna 24 mıllıon teńgege jýyq qarjy bólinip, respýblıkalyq bıýdjet esebinen úsh esege artýynyń ózi bul salaǵa qanshalyqty mán berilip otyrǵanyn kórsetse kerek. Biz áńgimelep otyrǵan oblystyq medısınalyq jedel járdem aýrýhanasynyń sanıtarlyq avıasııa bólimshesiniń búgingi tynys-tirshiligi de buǵan naqty mysal bolary sózsiz.
Satybaldy SÁÝIRBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Aqtóbe oblysy.
Qandaı bilikti mamannyń da osy zamanǵy medısınalyq qondyrǵylarsyz qoly qysqa desek oryndy. Shyny kerek, bul máselede de ilgerileýshilik baıqalady. Bólimshedegi osy zamanǵy ozyq medısınalyq qondyrǵylarmen jaraqtandyrylǵan dıagnostıkalyq mashınalardyń úsheýi, sondaı-aq, emdeý qondyrǵylarymen jabdyqtalǵan «Folksvagen» reanımobıli bar. Bul mashınalarda syrqat meńdegen aýrýdy stasıonarlyq emdeý mekemesine jetkizý úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan. Osylardyń bireýi áıelderdi bosandyrýǵa jáne jańa týǵan salmaǵy 500 gramnan joǵary sharanalardy ortalyqqa jetkizýge arnalǵan.
Bul ǵajap tehnıkanyń jáne bilikti dárigerler men feldsherlerdiń arqasynda qanshama ómir jalǵasty deseńizshi. «ÝAZ» jáne «Nıva» jedel járdem mashınalarynyń jabdyqtalýy kóńil qýantady, aýrýǵa dárigerlik kómek kórsetýge qolaıly. Osy tehnıkalardy únemi jaraqtylyqta ustaıtyn 9 júrgizýshi eńbek etedi. Júrgizýshiler Almat Shańdybaev, Igor Nuralın, Bıgeldi Qambarov, Bolat Denderbaev óz kásibiniń sheberleri. Olar qandaı qıyndyqtan da jol taýyp, aýrýdy dittegen jerine jetkizip júr.
– «Aero» áýe kompanııasynan «An-2» ushaǵyn jalǵa alý tólemin respýblıkalyq bıýdjet kóteredi. Onyń bir saǵaty 80 myń teńge turady. Jaqynda bul ushaq kúrdeli jóndeýden ótkizildi. Ol aýrýlardy alyp júrýge burynǵydan góri qolaıly boldy. Munda balalardy, ásirese, shala týǵan sábılerdi alyp júrýge qolaıly jaǵdaı jasalǵan, ushaqta reanımasııalyq ústel, medısınalyq quraldar ústeli bar. Al, «EvrAzııaEır» kompanııasynyń «MI-8» tikushaǵy tıisinshe 400 myń teńgege túsedi. Sondyqtan negizinen «An-2» ushaǵyn paıdalanamyz. Budan basqa da qolqorjynǵa nemese shabadanǵa salynǵan júrek soǵysyn jasandy qalpyna keltirý, tynys aldyrý, tynys joldaryn tazartý, EKG sııaqty osy zamanǵy jetildirilgen apparatýralar naýqasqa der kezinde qajetti medısınalyq qyzmet kórsetýge kepildik beredi. Dári-dármekpen qamtamasyz etýde kemdik joq, – deıdi sanıtarlyq avıasııa bólimshesiniń meńgerýshisi Zınaıda Bısenbaeva bizben áńgimesinde.
Qutqarýshy dárigerler men medbıkeler bólimshe qurylǵannan bergi tórt jylda 900 shaqyrýǵa avtokólikpen, 100 shaqyrýǵa ushaqpen baryp, medısınalyq kómek kórsetken, 200 ota jasalyp, 500 jańa týǵan sábıdi, onyń ishinde kúni jetpegen 213 sharanany ajaldan arashalap qalǵan. 60 adamdy Astana jáne Almaty qalalaryndaǵy ǵylymı medısınalyq ortalyqtarǵa jetkizýge sebebi tıdi. Jol apaty, ýlaný jáne basqa baqytsyzdyq jaǵdaıda júzdegen adamnyń ómirin saqtap qaldy.
О́tken jyldyń alty aıynda ǵana aýyr naýqastardan 505 shaqyrý túsken. 63 aýrýǵa ushaqpen, bir shaqyrýǵa tikushaqpen jetýge týra keldi. Dárigerler sol jerde ártúrli 15 ota jasady. Aýdandardan 150 aýyr haldegi syrqat jetkizildi. Sonyń 97-si bala.
– Bizdiń jumysymyz asa jaýapty da kúrdeli. Taǵdyry qyl ústindegi jannyń bizge sońǵy úmitin artatynyn da jaqsy túsinemiz. Sonaý oblys ortalyǵynan 600 shaqyrym qashyqtaǵy Dııar aýylynan jas kelinshektiń qatty aýyryp jatqany týraly habar keldi. Bizdiń dárigerler dereý jolǵa jınaldy. Barsa, kelinshektiń boıyndaǵy sharana jatyr syrtyna bitken, qan kóp ketken ári ol jerde operasııa jasaý múmkin emes. Sondyqtan dereý iske kirisken dárigerler qan quıyp, aýdan ortalyǵyna jetkizgen, sol jerde ota jasap, anany ajal tyrnaǵynan aman alyp qaldy. Ekinshi bir jaǵdaı, kórshiles Atyraý oblysy Qyzylqoǵa aýdanynda jol-kólik oqıǵasy kezinde jańa týǵan sábı ustap otyrǵan adamnyń qolynan ushyp ketip, basy jarylǵan, mıǵa zaqym kelgen. Bul jaǵdaıda da bizdiń dárigerler «An-2» ushaǵymen dereý baryp úlgerip, sábıdi aman-esen Aqtóbege jetkizdi. Dereý ota jasalyp, jas ananyń úkili úmiti – bala aman qaldy. Qazir on aıdan asty, sábı ósip jatyr. Mundaı jaǵdaı kúndelikti ómirimizdiń yrǵaǵyna aınalyp ketti. Osylaı aldyn almaǵanda arty nege soǵaryn kim bilgen, – deıdi Zınaıda Orynbasarqyzy.
Prezıdent elimizdiń basty baılyǵy adamdardyń densaýlyǵy ekenin únemi aıtyp keledi. Qur ǵana aıtyp kele jatqan joq, densaýlyq saqtaý salasynyń damýyn udaıy qoldap otyr. Osyndaı qoldaý arqasynda, bıyl oblystaǵy sanıtarlyq avıasııa túrindegi medısınalyq qyzmet kórsetýge burynǵy 8 mıllıon teńge ornyna 24 mıllıon teńgege jýyq qarjy bólinip, respýblıkalyq bıýdjet esebinen úsh esege artýynyń ózi bul salaǵa qanshalyqty mán berilip otyrǵanyn kórsetse kerek. Biz áńgimelep otyrǵan oblystyq medısınalyq jedel járdem aýrýhanasynyń sanıtarlyq avıasııa bólimshesiniń búgingi tynys-tirshiligi de buǵan naqty mysal bolary sózsiz.
Satybaldy SÁÝIRBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Aqtóbe oblysy.
