Álem chempıonatynyń tusaýy 1896 jyly kesildi. Alǵashynda erler ǵana baq synady. Eń úzdik nátıje AQSh quramasyna tıesili. Amerıkalyqtar 67 (27 altyn+21 kúmis+19 qola) márte jeńis tuǵyryna kóterildi. Aýstrııanyń 53 (22+16+15) ret asyǵy alshysynan tústi. Úzdik úshtikti Shvesııa (15+4+3) túıindedi. Sondaı-aq TOP-10 komandanyń qatarynda Kanada (14+13+6), Reseı (KSRO men TMD-nyń qosa alǵanda – 12+11+13), Germanııa (GDR men GFR-dy qosa alǵanda – 5+13+14), Japonııa (5+12+5), Fransııa (3+7+10), Chehııa (Chehoslovakııany qosa alǵanda – 3+3+1), Shveısarııa (3+1+2) quramalary bar.
Dúbirli dúrmekkke áıelder 1906 jyly qosyldy. Jarystyń bul túrinde de amerıkalyqtar aldyna jan salar emes. Olardyń 73 (26+23+24) básekede juldyzdary jandy. Japonııa (11+5+7), Germanııa (10+16+6), Norvegııa (10+1+2), Reseı (8+9+9), Aýstrııa (7+17+12), Majarstan (6+9+7), Ulybrıtanııa (6+9+7), Kanada (5+6+5), Nıderlandtyń (4+1+3) da kórsetkishteri kóńil kónshiterlik.
Jekelegen sportshylar arasynda aýstrııalyq Gılbert Fýkstyń esimi tuńǵysh álem chempıony retinde tarıhta qaldy. HH ǵasyrdyń basynda Ýlrıh Salhov atoı saldy. Danııada dúnıege kelip, Shvesııanyń azamattyǵyn alǵan sańlaq 10 jarysta aldyna jan salmady. 30-jyldary dúıim jurt Karl Sheferdiń asqan sheberligine tánti boldy. Aýstrııanyń arlany jeti jarystyń jeńimpazy atandy. 40-50 jyldary amerıkalyq Rıchard Batonnyń bes básekede baǵy jandy. О́tken ǵasyrdyń ekinshi jartysynda Heız Alan Djekıns pen Skot Hamılton (AQSh), Kýrt Braýnıng (Kanada) tórt retten top jardy. Ǵasyrlar toǵysynda Alekseı Iаgýdınniń qarqyny keremet boldy. Reseıdiń juldyzy jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysyna tórt márte kóterildi. HHI ǵasyrdyń qaharmandary – Evgenıı Plıýshenko (Reseı), Patrık Chan (Kanada), Neıtan Chen (AQSh). Olar dúbirli dodalardyń úsheýinde daralandy. Byltyr Monrealdaǵy álem chempıonatynda amerıkalyq Ilıa Malınınniń mereıi ústem boldy. Japonııalyq Iýma Kagııama men fransııalyq Adam Sııao Hım Fa kúmis pen qola medaldy ıelendi.
Áıelder arasynda Sonıa Henıge (Norvegııa) teń keler eshkim joq. 1927–1936 jyldar aralyǵynda ol qatarynan 10 jarysta teńdessiz dep tanyldy. Herma Sabo (Aýstrııa), Kerol Heıss (AQSh), Mıshel Kvan (AQSh) – 5, Lılı Kronberger (Majarstan), Katarına Vıtt (Germanııa) –4 retten bas júldeni oljalady. Sońǵy úsh álemdik doda japonııalyq Kaorı Sakomotonyń jarqyn jeńisimen aıaqtaldy. Amerıkalyq Izabo Levıto men koreıalyq Kım Chheıon ekinshi jáne úshinshi oryndy enshiledi.
Juptyq básekede Reseıdiń (KSRO men TMD-ny qosa alǵanda – 35,5+32,5+19), Germanııa (18,5+15,5+18), Kanadanyń (13+7+12) mereıi ústem. Byltyr Monrealda jergilikti mánerlep syrǵanaýshylar – Dıanna Stellato-Dýdek pen Maksım Desham dara shyqty. Muzdaǵy bıde de Reseı (KSRO men TMD-ny qosa alǵanda – 29+20+13) aldyna jan salar emes. Ekinshi, úshinshi oryn Ulybrıtanııa (17+10+7) men Fransııaǵa (8+7+5) tıesili. Sońǵy jarystyń bas júldesi amerıkalyq Medıson Chok pen Evan Beıt jubyna buıyrdy.
Mánerlep syrǵanaýdyń barlyq túrin esepke alsaq, alǵashqy úsh orynda Reseı (KSRO men TMD-ny qosa alǵanda – 85,5+72,5+54), AQSh (56+52+80), Aýstrııa (36+46+34) tur. Sondaı-aq Kanada (35+37+33), Germanııa (33,5+47,5+39), Ulybrıtanııa (24+29+24), Fransııa (15+18+20), Shvesııa (15+7+11), Majarstan (15+7+15), Japonııa (11+15+22), Chehııa (10+5+5), Norvegııa (10+2+5), Qytaıdyń (8+11+9) qarqyny kúshti.
Jalpy, álem chempıonaty tarıhynda nebári 26 memlekettiń ókilderi ǵana jeńis tuǵyryna kóterildi. Bir qýantarlyǵy, solardyń qatarynda elimizdiń de órenderi bar. 2013 jyly Kanadanyń London qalasynda Denıs Ten kúmis medaldy ıelendi. Almatynyń týmasy tek jergilikti jampoz, sol kezdegi álemniń eki dúrkin chempıony, eki dúrkin kúmis júldegeri Patrık Channan ǵana qalyp qoıdy. Arada eki jyl ótkennen soń Ten Shanhaıda qola medaldy moınyna ildi. Qytaıda ıspanııalyq Haver Fernandes pen japonııalyq Iýdzýrıý Hanýdy alǵa jiberdi.
Áıelder saıysynda ondaı qurmetke Elızabet Tursynbaeva bólendi. Myń buralǵan qazaq qyzy 2019 jyly Japonııanyń Saıtamasynda tek Olımpıada chempıony, reseılik Alına Zagıtovaǵa ese jiberip, kúmis júldeni enshiledi. Endi sol myqtylardyń erligin qaıtalaýǵa Mıhaıl Shaıdorovtyń jaqsy múmkindigi bar. Kezinde jastardyń álemdik dodasynda kúmispen kúptelgen jerlesimiz eresekter arasynda da óreli ónerimen kózge túsip júr. Bıyl Tórt qurlyq birinshiliginde bas júldeni oljalady. Odan bólek, basqa da asa iri halyqaralyq jarystarda jeńis tuǵyryna kóterilgenin jankúıerler jaqsy biledi. Alataý baýraıynda týyp-ósken 20 jastaǵy Mıhaıldyń Bostonda baq juldyzy janady dep úmittenemiz. Sol sekildi Dúnıejúzilik stýdentter oıyndarynyń qola júldegeri, 18 jastaǵy Sofııa Samodelkına da AQSh-ta barynsha tabysty óner kórsetýge tıis.
