– Bizdiń ansambl Naýryz is-sharasynda barlyq túrki memleketiniń ujymyna jetekshilik jasap, óner kórsetti. Bul – bizdiń eldegi eshbir ujymnyń tarıhynda bolmaǵan jetistik, – deıdi batysqazaqstandyq fılarmonııa jetekshisi Baýyrjan Halıolla.
Onyń aıtýynsha, ansambl ujymy men fılarmonııa ánshilerine Rejep Taııp Erdoǵan erekshe rızashylyǵyn bildirip, yqylas kórsetken.
Baýyrlas túrik elinde birneshe kún bolǵan aqjaıyqtyq óner ujymy Ystanbuldyń Kongress holynda «Nevruz – Yeni gün» atty jeke konsertin berdi.
Osy keshte Baǵjylar ákimshiliginiń májilis depýtaty Kýrshat Koch, TÚRKSOI ókili Sanjar Múlazymoǵly, BQO mádenıet, tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarmasynyń basshysy Qýanyshbek Muhanǵalıev aqjarma tilek aıtty. Atajurttan Anadolyǵa arnaıy kelgen óner kóshinde Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Donedil Qajymov, «Atameken» folklorlyq ansambli, Mádenıet salasynyń úzdigi Qaırat Kákimov, «Eren eńbegi úshin» medaliniń ıegerleri Dastan Esentemirov, Ernar О́miráli, Mádenıet salasynyń úzdigi Dáýletkereı Qusaıynov, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Jańylsyn Hasanovalar óner kórsetti.
Konsert sońynda TÚRKSOI uıymynyń bas hatshysy Sultan Raev, Baǵjylar ákimshiliginiń basshysy Iаsın Iyldyz atynan oblys ákimi Narıman Tóreǵalıevke, basqarma basshysy Qýanyshbek Muhanǵalıevke, fılarmonııa dırektory Baýyrjan Halıollaǵa Alǵyshat berildi. О́z kezeginde Ǵ.Qurmanǵalıev atyndaǵy Batys Qazaqstan oblystyq fılarmonııasynyń dırektory Baýyrjan Ergenuly fılarmonııa logotıpi belgilengen kádesyılardy mártebeli qonaqtarǵa tartý etti.
* * *
Biz osy sapar aldynda Ǵarıfolla Qurmanǵalıev atyndaǵy Batys Qazaqstan oblystyq fılarmonııasynyń dırektory, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Baýyrjan Halıollaǵa jolyǵyp, óner ujymynyń aldaǵy josparlary týraly bilgen edik.
– Bizdiń fılarmonııanyń qurylǵanyna keler jyly 60 jyl tolady. 320 adamnan turatyn úlken ujymda birneshe shyǵarmashylyq top tabysty eńbek etip jatqanyn bylaıǵy jurt bile bermeýi de múmkin. Dáýletkereı atyndaǵy qazaq halyq aspaptary orkestri men Shamǵon Qajyǵalıev atyndaǵy estradalyq-sımfonııalyq orkestri kásibı ortada ábden tanylǵan ónerpaz ujym. Al bizdiń bas ǵımaratymyzdyń atyn ıelengen «Atameken» halyq bıi ansambli, «Atameken» erler bı ansambli, «Atameken» etno-folklorlyq ansambli, «Atameken» vokaldyq-aspaptar ansambli, «Atameken» klassıkalyq-kameralyq ansambli, «Atameken» vokaldy-kameralyq ansambli sekildi ujymdar da túrli talǵamdaǵy kórermenniń kóńilin taýyp, sahnanyń sánin keltirip júr. Fılarmonııanyń menshiginde 3 konserttik zalymyz bar. 2024 jyly Memlekettik syılyqtyń laýreaty, ǵasyr ánshisi Ǵarıfolla Qurmanǵalıevtiń týǵanyna 115 jyl tolýyna oraı «Muhıttyń muragerleri» atty joba jasaǵan edik. Osy joba aıasynda batys dástúrli án mektebi ókilderi men «Atameken» etno-folklorlyq ansambliniń án kerýeni 30-ǵa jýyq adamnan turatyn qurammen Batys Qazaqstan oblysynyń barlyq aýdanyn aralap, Muhıt pen Ǵarekeńniń ánderin nasıhattady. Bul aýqymdy jobanyń qorytyndy keshteri Almaty men Astana qalasynda joǵary deńgeıde ótti, deıdi Baýyrjan Ergenuly.
Buǵan deıin «Atameken» óner ordasynyń qaramaǵynda bolǵan estradalyq-sımfonııalyq orkestr ótken jyldyń tamyz aıynda Memlekettik syılyqtyń laýreaty, KSRO jáne Qazaqstannyń halyq ártisi, qazaqtan shyqqan tuńǵysh kásibı dırıjer Shamǵon Qajyǵalıevtiń esimin ıelengen edi. Osy oqıǵanyń qurmetine áıgili dırıjerdiń otbasy músheleri Almaty qalasynan arnaıy shaqyrtylyp, uly Naryn Qajyǵalıevtiń qatysýymen «Orkestr úni» atty konsert ótti.
V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndarynda BQO mádenıeti men ónerin sheteldik qonaqtarǵa tanystyrý mıssııasy fılarmonııaǵa júktelip, abyroıly atqarylǵan bolatyn.
О́tken kúzde Ǵ.Qurmanǵalıev atyndaǵy oblystyq fılarmonııa ujymy 200 adamdyq qurammen Astana qalasyna óner saparymen baryp, «Aq Jaıyqtan – erke Esilge!» atty konsert ótkizdi. Mundaı gastrol keıingi 15 jyl ishinde bolmaǵan eken.
Al «Atameken» halyq bıi ansambli sheteldegi qazaqtardyń basyn qosqan «Vienna Kazakh Quriltay – 2024» qazaq mádenıeti kúnderi aıasynda Eýropanyń Slovakııa, Chehııa, Aýstrııa elderine óner saparymen bardy. Reseı Federasııasynyń Astrahan oblysynda ótken IV Halyqaralyq «Kaspııskıe sezony-2024» klassıkalyq óner festıvalinde «Qazaqstan kúni» aıasynda fılarmonııa ártisteri A.Jumalıeva, A.Haıyrhanov, T.Ábýhanov, N.Aıtýǵanov konsert berdi. Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Jumaǵanym Rahımovanyń repertýaryndaǵy ánderin oryndaýshylar arasyndaǵy «Aq Jaıyqtyń án sandýǵashy» atty II respýblıkalyq vokalıster baıqaýy da mádenı ómirdegi aıtýly is-shara bolatyn. Sondaı-aq álemge tanymal pıanıst Jánııa Áýbákirova, qazaqtyń maqtanyshtary Altynbek Qorazbaev, Elena Ábdihalyqova, Donedil Qajymovtardyń konserti uıymdastyryldy. О́zbekstan memleketiniń Samarqand qalasynda ótken XIII halyqaralyq «Shark taronaları» («Shyǵys áýenderi») atty ulttyq mýzyka festıvaline elimiz atynan «Atameken» etno-folklorlyq ansambli qatysyp, 80 memleket arasynan júldeli II orynǵa ıe boldy. Odan bólek, dástúrli ánshi Farhat Orazov «Sóz sóıledim jasymnan» atty respýblıkalyq jyrshy-termeshiler baıqaýynda júldeli I oryn, fılarmonııa ánshisi Arýjan Bısembaı Halyq qaharmany Roza Baǵlanova atyndaǵy halyqaralyq vokaldyq konkýrstan II oryn, Aslan Ǵumarov «Shabyt» shyǵarmashyl jastardyń Halyqaralyq baıqaýynda «Folklorlyq aspaptar» atalymy boıynsha II orynǵa ıe bolsa, Jansaıa Mýsına «Aıtystyń aqtańgeri» atandy.
Árıne, bul aıtylǵandardyń bári kóp jylǵy tájirıbe, tynymsyz eńbektiń arqasynda kelgen tabys ekeni sózsiz.
Baýyrjan Ergenuly bıyl Dáýletkereı atyndaǵy qazaq halyq aspaptary orkestri men Sh.Qajyǵalıev atyndaǵy estrada-sımfonııalyq orkestriniń aspaptary jańartylatynyn, sondaı-aq «Atameken» halyq bıi ansambliniń qurylǵanyna 30 jyl tolýyna oraı birqatar is-shara ótetinin aıtyp otyr. О́te sátti ótken Túrkııa saparynan keıin fılarmonııa ujymy Reseı Federasııasynyń Orynbor qalasyna da gastroldik sapardy josparlap otyr. Odan bólek, halyq aqyny Qadyr Myrza Álıdiń 90 jyldyǵyna arnalǵan aqynnyń sózine jazylǵan ánderden konsert ótedi. Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Amangeldi Sembındi eske alýǵa arnalǵan Sh.Qajyǵalıev atyndaǵy estradalyq-sımfonııalyq orkestri men klassıkalyq ánshilerdiń «Operalııa» atty konserti bolatynyn gazetimizde jazǵan bolatynbyz. Budan bólek, Halyq qaharmany Nurǵısa Tilendıevtiń 100 jyldyǵyna arnalǵan, kúıshi-dombyrashy, qazaq ulttyq halyq aspaptary orkestriniń negizin qalaýshylarynyń biri Naýsha Bókeıhanovtyń 155 jyldyǵyna arnalǵan konsertter de óz kórermenin kútedi. Qazaqstannyń eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri, Halyq ártisi Ǵarıfolla Qurmanǵalıevtiń shákirti, ánshi-termeshi Jaqsylyq Sársenǵalıev pen ánshi-termeshi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Qalamqas Orashevany eske alý keshi bolmaq.
– Bıyl «Atameken» halyq bıi ansambliniń qurylǵanyna 30 jyl tolady. Osyǵan oraı ansambl shyǵarmashylyq konsert beredi, ári respýblıkalyq bı festıvali de alǵash ret ótedi. Odan bólek, óner ujymy Qyzylorda qalasyna gastroldik sapar josparlap otyr. Al Dáýletkereı atyndaǵy qazaq halyq aspaptar orkestri óziniń 25 jyldyǵyna oraı Atyraý qalasynda konsert ótkizedi, – deıdi fılarmonııa jetekshisi.
Osy jyly kúıshi-kompozıtor Dáýletkereı Shyǵaıulynyń 205 jyldyǵyna arnalǵan orkestrler sherýi respýblıkalyq festıvali, «Abaı kúni» aıasynda aqyn Abaı Qunanbaıulynyń 180 jyldyǵyna arnalǵan leksııa-konsert ótedi. Ánuran avtorlary Jumeken Nájimedenovtiń 90 jyldyǵy men Shámshi Qaldaıaqovtyń 95 jyldyǵy, kórnekti kompozıtor Evgenıı Brýsılovskııdiń 120 jyldyǵy, Ábilahat Esbaevtyń 100 jyldyǵy da eskerýsiz qalmaı, arnaıy konserttermen atalyp ótpekshi.
Árıne, kóp adamnan quralǵan óner ujymy úshin aspaptaryn arqalap el men jer aralaý ońaı sharýa emes. Biraq shynaıy ónerpazdyń shabytyn oıatatyn mundaı gastrolder óte qajet-aq. Baýyrlas túrik elinde bastalǵan jylan jyly Ǵarıfolla Qurmanǵalıev atyndaǵy oblystyq fılarmonııasy ujymy úshin tabysty bolatyn sııaqty.
Batys Qazaqstan oblysy
