Startap. Senim. Serpilis

«Quoku»

17 jastaǵy aqtóbelik Alpamys Sarjigitov – mánerlep syrǵanaýdan birneshe márte júldeger atanǵan sportshy. Alaıda ol úsh jyl buryn múlde basqa baǵytqa bet burdy. Jeke mektepke túsýdi kózdegen Alpamys veb-baǵdarlamalaýdy óz betinshe meńgerip, osy kúni jasandy ıntellektige negizdelgen erekshe startap jasaýdy qolǵa aldy. Jas ónertapqysh tipti osy jobasyn daıyndaý barysynda Shanhaıdaǵy bedeldi Nıý-Iork ýnıversıtetinen shaqyrtý alǵan.

«Úsh jyl buryn halyqaralyq jeke­menshik «Aqbóbek» mektebiniń oqý júıe­simen tanysqan edim. Ol jerde tegin oqý oryndary qarastyrylǵan, biraq ol úshin irikteýden ótip, bilimniń joǵary deńgeıin kórsetý qajet edi. Basqa úmitkerlerden qalaıda erekshelengim keldi. Sóıtip, oılana kele, mektepke jańa saıt jasap berýdi usyndym, óıtkeni mekteptiń burynǵy saıty jańartýdy qajet etip turǵanyn baıqadym», deıdi ol.

Bir qyzyǵy, bul ýaqytta Alpamys baǵdarlamalaý tilin múldem bilmegen. Oqýǵa degen qyzyǵýshylyǵy ǵana ony alǵa jetelepti. Sodan, qaısar bala veb-baǵdarlamalaýdy tegin pltaformalar arqyly úırene bastaıdy. «YouTube»-tegi sabaqtardy kórip, «Reddit» pen «Stack Overflow»-daǵy jazbalarmen tanysady. Saǵattap otyryp, tájirıbeli mamandardyń jobalaryn zerttep, óz betinshe túrli tájirıbe jasap ta kóredi. Aqyrynda, etken eńbek esh ketpeı, Alpamys mektep ákimshiligine jańartylǵan saıt jobasyn tanystyrady. Olar qýana qabyldap, alǵyr oqýshyǵa grant usynypty.

Osylaısha, jasóspirim birte-birte IT-salasyn tabys kózine de aınaldyrǵan. Aldymen grafıka men UX/UI-dızaınnan bastap, keıinnen frontend ázirleýge kóshken ol frılans arqyly aıyna 350 myń teńgege deıin tabys tapqan. Alaıda 10-synypta Alpamys bar zeıinin oqýǵa shoǵyrlandyrady.

«Aldyńǵy qatarly oqý ordasynda bilim alǵym keldi. Sol kezde óte kóp ári shashyrańqy aqparatpen betpe-bet keldim. Ýnıversıtetke túsýge qandaı qujattar qajet? Ony ótkizýdiń sońǵy merzimi qa­shan? Faıldardy qaı formatta tapsyrý kerek jáne esseni qalaı durys jazýǵa bo­lady? Minekeı, osyndaı suraqtardyń bári – talapkerge kedergi. Osy labırıntten óte almaı talaı oqýshy qolyn bir-aq sil­te­gen de bolýy múmkin», deıdi ol aǵynan jary­lyp.

Osy máseleden keıin Alpamys talapkerlerge kómektesetin «Quoku» atty qosymsha ázirleýge kirisken. Qosymsha jasandy ıntellekt arqyly paıdalanýshynyń akademııalyq profılin taldap, talapkerdiń qyzyǵýshylyǵyna saı sheteldik ýnıversıtetterdi usynady, qujattar men dedlaın týraly eskertedi, esse, motıvasııalyq hat, testke daıyndyq týraly keńes beredi, kerek deseńiz daıyndyqtyń jeke josparyn jasap beredi. Qosymshanyń taǵy bir mańyzdy artyqshylyǵy – oqýǵa túsý múmkindigin baǵalaıtyn júıe, ol mashınalyq oqytýǵa negizdelgen. Bul algorıtm buryn ýnıversıtetke túsken stýdentterdiń derekterin taldaı otyryp, qabyldaný yqtımaldylyǵyn boljaıdy. Osylaısha, qosymsha kún sa­ıyn jańa málimetter arqyly jetilip, talapkerge dálirek boljamdardy aıtady.

«Qazirgi tańda startapty ózim qarjy­landyryp jatyrmyn, tehnıkalyq shyǵyn­darǵa shamamen 300 dollar jumsadym. Maq­satym – 2025 jyldyń ekinshi nemese úshinshi toqsanynda turaqty aılyq qaıtalanatyn tabysqa (MRR) shyǵý. Al uzaqmerzimdi jos­parda «Quoku» tolyq­qan­dy ekojúıege aınalýy kerek. Ol talap­kerdi búkil qabyldaý úderisinen jetelep ótkizýge tıis. Bolashaqta «Quoku» — jaı ǵana platforma emes, talapkerlerge kómektesetin belsendi stýdentter qaýym­d­astyǵy bolady. Taǵy bir mańyzdy maq­satym — elimizdegi ýnıversıtetter­men áriptestik ornatý. Talapkerler shet­el­dik oqý oryndaryn ǵana emes, elimiz­degi múmkindikterdi de kórip, ózine eń qo­laıly nusqany tańdaı alýǵa tıis. Meniń oıymsha, bastysy — jastarǵa aqpa­­rattyń qoljetimdi bolýy. Sonda olar óz múmkindigin dál baǵalap, durys sheshim qabyldaı alady», deıdi Alpamys Sarjigitov.

«Baibolsyn.kz»

«Baibolsyn.kz» – aýyl sharýashylyǵy sala­syndaǵy túrli qyzmetter men ónim­derdi bir ortalyqtan basqarýǵa múm­kindik beretin platforma. Munda fer­merler men kásipkerler ózine qajetti maman­dardy, jabdyqtardy, qyzmetterdi ońaı taba alady. Qalaı deısiz ǵoı? Mysaly, aýyldaǵy sharýalarǵa shóp shabatyn tehnıka kerek delik nemese jer ólsheıtin geodezıst, vaksına salatyn mal dárigeri qajet. Kóp jaǵdaıda sapaly tehnıka men myqty mamandar der ýaqytynda ońaılyqpen tabyla bermeıdi. Al «Baibolsyn.kz» munyń bárin birneshe mınýt ishinde taýyp beredi. Tipti qajet bolsa, aýyl sharýashylyǵy ónimderin satatyn ınternet-dúkenderge deıin silteme usynady.

Platformanyń maqsaty – aýyl sharýashylyǵyn sıfrlandyrý arqyly sharýalar men qyzmet kórsetýshilerdi tikeleı baılanystyrý. Bul – bir jaǵynan ýaqyt únemdeý, ekinshi jaǵynan aýyl turǵyndarynyń tabysyn arttyratyn tıimdi joba.

«Baibolsyn Solutions» kompanııasynyń bas dırektory jáne teń quryltaıshysy Abylaıhan Ahmetjanovtyń aıtýynsha, platformanyń biraz qyzmeti suranys negizinde paıda bolǵan. О́ıtkeni keıbir jobaǵa ınvestısııa salǵanda ol ıdeıalar kórshi elderde qarqyndy jumys istegenimen, bizdiń elde júzege aspaı qalǵan jaǵdaılar da bolypty. Sondyqtan qazir kompanııa ıeleri sharýalarǵa shynymen ne qajet ekenin qarastyryp, sol jaǵyn qamtýǵa kirisken.

«Aýyl sharýashylyǵy qaıtadan el ekonomıkasynyń qozǵaýshy kúshine aınalyp, órkendep, elimizdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etýde mańyzdy oryn alsa deımiz. Odan bólek, qoǵam tarapynan sharýalarǵa kózqarastyń ózgergenin qalaımyz. «Fermerler aýylda keleshegi joq jumysty isteıdi, kóp ýaqytyn dalada ótkizedi, al keńse qyzmetkerleri ádemi kıinip, óte mańyzdy nárse jasaıdy» degen taptaýryn túsinik áli de bar. «Baibolsyn.kz» – tek platforma ǵana emes, aýyldy jańǵyrtýdyń jańa joly. Bizdiń mıssııamyz – zamanaýı tehnologııalardyń kómegimen aýyl sharýashylyǵy kásibin jeńildetip, ony tartymdy ári tıimdi etý. Platforma ataýy – «Baibolsyn». Bul sóz – baılyqty, molshylyqty bildiredi, tilek retinde de aıtylady. Sol sebepti star­tap­tyń ataýy qazaq dıqandarynyń ónimi mol bolsyn, aýyl sharýashylyǵyn damytý arqyly el ekonomıkasy órken­desin degen nıette qoıylǵan», deıdi A. Ahmetjanov.

Platforma jumysynyń taǵy bir ereksheligi – ol aýyl kásipkerlerine de, qyzmet kórsetýshilerge de teń múmkindik beredi. Iаǵnı «Baibolsyn.kz» tek aqparat usyný quraly emes, naqty áreket alańyna aınalǵan. Munda tirkelgen qoldanýshylar óz qyzmetin jarnamalap, klıentpen tikeleı baılanys ornata alady. Bul – deldalsyz, ashyq jáne tıimdi júıe.

Sondaı-aq platforma aýyl sharýa­shy­lyǵyna arnalǵan marketpleıs qyzmetin de damytyp keledi. Munda fermerlerge qajetti ty­ńaıtqysh, jem­shóp, tehnıka bólshekteri sııaq­ty taýarlar da satylady. «Baibolsyn.kz» komandasy bolashaqta platformany mobıldi qosymsha túrinde keńeıtip, elimizdiń barlyq óńirin qamtýdy, aýyl sharýashylyǵyna qatysty keńes berý, oqytý kýrstary men onlaın semınarlar engizýdi josparlap otyr.

«Biny.co»

Qazir júk tasymaldaýmen aınalysatyn kóptegen kom­panııa alaıaqtardyń arbaýyna jıi túse­di. Kompanııalar osyn­daı keleńsiz jaǵ­daılardan orasan shyǵynǵa ushy­rap, tasy­­maldaý júıe­­sine degen senim tómen­­deıdi. Bul rette «Biny.co» júıesi osyndaı táýe­kel­derdiń aldyn alýǵa baǵyttalǵan keshendi sheshim usy­nyp otyr.

Kólik-logıstıka sa­lasynyń túıtkildi tus­taryn sheshýge baǵyt­talǵan otandyq «Biny.co» startaby júk tasy­mal­daýdaǵy ashyqtyq pen qaýip­siz­dikti arttyrýdy maq­sat etedi. Jobanyń negizin qalaýshy – Áset Hasenov. Ol bul platformany qurǵanda aldymen elimizdegi logıstıkanyń ózekti máselelerine tereń taldaý jasaǵan. Atalǵan júıe tasymaldaý úderisin tolyqtaı sıfrlandyrýdy kózdeıdi. Júk jóneltýshi, kólik kompanııa­sy jáne júrgizýshi – osy úsh taraptyń árqaısysyna arnalǵan jeke qosymsha bar. Jóneltýshi tapsyrysty rásimdeıdi, júrgizýshi ony qabyldaıdy, al kompanııa úderis barysyn baqylap otyrady. Barlyq baılanys tikeleı, deldalsyz, artyq shyǵynsyz júzege asady.

Qosymshanyń qaýipsizdik júıesi erekshe nazar aýdararlyq. Júrgizýshiler «Face ID» arqyly tirkelip, memlekettik derekter bazasymen salystyrylady. Bul – jalǵan qujatpen jumys isteıtin nemese senimsiz tasymaldaýshylarǵa qoıylatyn tosqaýyl.

«Biny.co» platformasynyń taǵy bir artyqshylyǵy – árbir tasymal úderisin onlaın rejimde baqylaýǵa múmkindik berýi. Qaı júk qashan, qaı baǵytta ketip bara jatqany qosymshada naqty kórinip turady. Bul – kompanııalarǵa ǵana emes, tapsyrys berýshilerge de úlken senim uıalatady.

Budan bólek, júıede reıtıng pen pikir qaldyrý fýnksııasy bar. Júrgizýshiler men kompanııalardyń bedeli de osylaı qalyptasady. Senimdi qyzmet kórsetýshi joǵary baǵalanady, al nashar qyzmet kórsetkender júıeden avtomatty túrde shyǵyp qalady. Bul – básekelestik pen sapany arttyratyn ádil mehanızm.

«Biny.co» búginde elimizden bólek, Reseı men О́zbekstanda jumys isteıdi. Endi Qyrǵyzstan naryǵyna shyǵýǵa da­ıyndalyp jatyr. Bolashaqtaǵy maqsat – Qytaı, Ońtústik-Shyǵys Azııa jáne MENA aımaqtaryna keńeıý. Bul – Eýrazııa keńistigin­degi logıs­tıkalyq aǵyndardy biriktirý baǵytyndaǵy mańyzdy qadam. Kompanııa sonymen qatar shaǵyn kólemdegi júk­terdi biriktirip jetkizý, sıfrlyq qoıma qyzmeti, kedendik qu­jat­tardy avtomatty túrde tol­tyrý syndy jańa fýnksııa­lardy engizýdi josparlap otyr», deıdi kompanııanyń negizin qalaýshy Áset Hasenov.

«Biny.co» halyqaralyq deńgeıdegi logıstıkalyq platformalarmen bá­se­­­kelese alatyn to­lyq­­qandy otandyq joba. Onyń bas­ty artyqshylyǵy – jer­gi­likti naryqty jetik bilýi men naqty máse­lelerge ıkemdel­gen sheshimder usy­nýy. Mysaly, eli­miz­degi tasymaldaý jol­­­darynyń jaǵ­daıy, qu­jat rásimdeý erek­she­likteri ne­mese aýyl-aımaq­tardaǵy ınternet qoljetimdiligi – osynyń bárin es­ke­rip jasaǵan júıe básekelesterden oq boıy ozyq.