Aýyl ortasynan kórshi eldiń «Ońtústik – Oral» temirjoly ótip jatyr. Bul jerde reseılik poıyzdar toqtamaı óte shyǵady. 2000 jyldardyń basynda shekarany demarkasııalaý kezinde ekijaqty kelisimmen temirjoldy sol kúıi qaldyrǵan. Aýyldaǵy «Áıteke bı – Soıýznaıa» jeńildetilgen ótkizý beketinen Orynbor oblysynyń Dombarovka eldi mekeni men Iаsnyı qalasyna kidirissiz ótýge bolady. Áıteke bı aýdany dıqandary osy jerden Reseıge astyq ótkizedi. Dombarovka aýdanynyń sharýalary kúzde kókónis pen dándi daqyldaryn beri qaraı saýdalaıdy. Aýyly aralas, qoıy qoralas dep osyny aıtýǵa bolady.
Úshqatty aýyldyq okrýgin 2010 jyldan beri osy jerdiń týmasy Gúlnara Aldabergenova basqarady. 1996 jyly Or qalasyndaǵy pedagogıkalyq ınstıtýtty bitirip kelip, eńbek jolyn muǵalimdikten bastady. Alańsyz eńbek etip júrgende adamy kóship, úıleri tozyp, barsha ıgilikten qur qalyp jatqan aýyldy kóterýge usynys túskende bas tarta almady. Bıýdjeti joq aýyldy basqarý ońaı emes. Ákimi árkimge jalynyshty bolady. Soǵan qaramastan, ýaqyt óte kele tájirıbe jınady. Alǵashqy qıyndyq aýyzsý jetispeýshiliginen bastaldy. Jerasty sýyn alatyn uńǵy aýyldan 18 shaqyrym jerde bolatyn. Jaramsyz qondyrǵy, tozǵan motor, eskirgen qubyrdan sý úılerge syzdyqtap qana jetip turdy. Qondyrǵyny jańartý týraly ótinishpen kóp mekemeniń esigin qaqty, jobalaý-smetalyq qujatyn ázirledi, merdiger jumysyn jiti qadaǵalady. Baqylaý qatań bolǵan jerde is jedel ári sapaly aıaqtalady. Qazirgi kezde aýyzsýdan shaǵym joq. Gúlnara túıtkildi máseleniń sheshilý jolyn tez taba biledi.
Turǵyndardyń taǵy bir ótinishi kóktem men kúzde mıbatpaqqa aınalatyn joldy retke keltirý edi. Tıisti mekemelerge aryzdana júrip, máslıhat depýtattarynyń qozǵaýymen Úshqattynyń kireberis joly durystaldy. Áıel adam basshylyqqa kelse, áleýmettik nysandardyń jarqyrap turýyn talap etedi. Sebebi mektep pen balabaqsha, mádenıet úıiniń tazalyǵy men aýlasyndaǵy sánmen ósirilgen jasyl jelegi sol eldi meken turǵyndaryna beriletin baǵa. Úshqattyda jańa balabaqsha salyndy, dárigerlik ambýlatorııaǵa kúrdeli jóndeý júrgizildi, aýyl klýby boı kóterdi. Eki qabatty mádenı oshaqta kitaphana, túrli merekelik is-sharalar ótetin sahna men zaldar bar, bir jaǵynda aýyl ákimdigi ornalasqan. Mundaǵy oqý zaly keń de yńǵaıly, kitap qory jetkilikti. 2022 jyly orta mektepke kúrdeli jóndeý júrgizilip, jylý júıesi jańartyldy. Bul kúnderi oqýshylar keń de jaryq, jyly, pándik kabınetter tolyq jańǵyrtylǵan jerde bilim alyp jatyr. Sol jyly kógildir otyn keldi. Qysy qytymyr, aıazy men borany kóp, jazy ystyq jerde otyn-sý men mal azyǵy alty aı qysqa jetkilikti etip daıyndalady. Aýylǵa tartylǵan gaz qubyry turǵyndardy kómir jaǵýdan qutqardy. Gúlnaranyń tynymsyz eńbeginiń arqasynda kósheler túgel jaryqtandyryldy.
Aýyldyq okrýgte astyq egetin sharýashylyqtar kóp. Shekara syzyǵyndaǵy eldi mekenniń taǵy bir artyqshylyǵy – 60-jyldary salynǵan úlken elevator áli jumys istep tur. Bul jerde Áıteke bı aýdanynyń barlyq sharýashylyǵy astyq saqtaıdy. Aýmaǵy atshaptyrym, mezgil-mezgil bıdaı keptiretin qondyrǵylary bar, jeldetkishpen jabdyqtalǵan oryn. Elimizde astyq, kókónis saqtaıtyn qambalar men qoımalardyń jetkiliksizdiginen, sharýalar jyl saıyn jınaǵan ónimderin kúzde sý tegin baǵamen ótkizýge májbúr. Úshqatty jurtynyń uqyptylyǵy osynda, elevatordy satqan da joq, buzǵan da joq. Menshik «Daýt-M» seriktestigine qaraıdy, onyń dırektory Aıtqalı Mýshırov birneshe adamdy jumyspen qamtyp otyr. Qambada jaqsy saqtalǵan ónimdi qymbat baǵamen qaıta satýǵa bolady. Kóktemde tuqymdyq kartop pen bıdaı izdegender elevatorǵa bas suǵady.
Gúlnara Baıedilqyzynyń aıtýynsha, aýylda jumys jetkilikti. Tek erinbeı eńbek ete bilý kerek. Aldaǵy kúnderi sý tasqynynan qıyndyqsyz ótse, egis naýqany bastalady. Bul ýaqytta ákimge tynym joq. Sharýalardyń tuqym qorynyń jetkilikti bolýy, tyńaıtqysh jetkizý, Úkimet qorynan bólinetin arzandatylǵan janar-jaǵarmaı alýǵa qamdaný qajet.
Eldi mekenderdegi adam sanyn turaqtandyrýǵa sapaly mektep, jaıly balabaqsha, ınternet baılanysy, kógildir otyn, sýmen jabdyqtalý júıesi qajet. Alaqandaı aýyldyń sharýasyn dóńgeletip otyrǵan Gúlnara taǵy da birneshe jobany josparlap qoıdy. Jas otbasylar men oqý bitirgen jastardyń kelgenin qup kóredi. Biraq búgingi jas elge kóp jolamaıdy. Qol eńbegine umtylmaıdy. Qoldaǵy bar dúnıeni uqsata biletin, artyq ýáde bermeıtin basshy Úshqattyny tabysty aýylǵa aınaldyrýdy maqsat etedi. Munyń tóte joly – aýyzbirshilik pen eńbek qana. Anyǵy sol, eńbekqor, birligi mol adamdary kóp aýyldyń bosaǵasyna bereke uıalaıdy.
Aqtóbe oblysy
