Kollajdy jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»
Ǵylym – kez kelgen salany damytýdyń negizi. О́rkenıetti qoǵamda solaı. Sebebi tehnologııa da, tehnıka da, aýqymdy ındýstrııa da, kúndelikti qoldanatyn ónim, aınalamyzdaǵy árbir zat túptep kelgende izdenisten týady. Sondyqtan da bolar, damyǵan elderde qandaı da bir máseleniń sheshimi zertteýge súıenip qabyldanady. Bul – ǵasyrlar boıy qalyptasqan, dáleldengen jol.
Bizdiń memlekette de keıingi ýaqytta ǵylymǵa kóńil bólinip keledi. Dáleldi derektermen dáıekteı ketsek, oıǵa birinshi oralatyny – ǵylym salasynyń óz «enshisin» alyp, bıýdjeti, soǵan saı jospary, esebi men nátıjesi bólek mınıstrlik bolyp qurylýy. Sodan soń Prezıdent janynan Ǵylym jáne tehnologııalar jónindegi Ulttyq keńes qurylyp, ǵylymı qaýymdastyq kópten kútken «Ǵylym jáne tehnologııalyq saıasat týraly» zańnyń qabyldanýy kóp máseleniń sheshilýine yqpal etti, ǵalymdardy yntalandyrýdyń, kótermeleýdiń zańdy tetikteri engizildi.
Osynyń nátıjesi bolar, ǵylymı uıymdar sany 2019 jyldaǵy 386-dan 425-ke deıin ósti. ǴZTKJ qarjylandyrý eki esege kóbeıip, 2019 jyldaǵy 82,3 mlrd teńgeden 172,6 mlrd teńgege artty. Ǵylymı zertteýler endi úsh jylda bir ret emes, jyl saıyn granttyq qarjylandyrady. Ekologııa, sý resýrstary, energetıka, taý-ken metallýrgııasy, bıotehnologııa jáne AО́K salalarynda 6 ǵylymı zertteý ortalyǵy ashyldy. 2019 jyldan beri 70 jańa zerthana ashyldy. Alǵash ret 351 jas ǵalymǵa páter berildi (290 adamǵa ıpotekalyq baǵdarlamamen, 61 adamǵa óteýsiz negizde). Kommersııalandyrý boıynsha ótken 6 konkýrs jobalarynan 9 mlrd teńge salyq tólendi, satýdan 39,3 mlrd teńge kiris kirdi, 14,5 mlrd teńge jeke ınvestısııa tartylyp, 2 000 jumys orny ashyldy. 8 joba eksportqa shyqty, 7 joba 1 mlrd teńgeden asa satylymǵa jetti. Bul – kóp kórsetkishtiń bir parasy ǵana, salaǵa áli de qoldaý qajet ekeni belgili, biz ǵylymdy negizge alsaq, ǵalymdarǵa demeý bola bilsek, «ónimi olardyń kól-kósir»...
