Kollajdy jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»
Sot D.Qojabaevty asa iri kólemde para aldy degen aıyppen Qylmystyq kodekstiń 366-baby 4-bóligi boıynsha kináli dep taýyp, 11 jyl merzimge bas bostandyǵynan aıyrý jazasyn taǵaıyndady. Sondaı-aq sot D.Qojabaevty memlekettik organda laýazymdy qyzmetter atqarý quqynan ómir baqı aıyrdy. Buǵan qosa ol sot úkimimen jemqorlyqqa qarsy is-qımyl qyzmetiniń polkovnık sheninen aıyryldy. Sottalýshy jazasyn qylmystyq-atqarý júıesiniń ortasha qaýipsiz mekemesinde óteıdi. Úkim áli zańdy kúshine engen joq.
Budan ári sot Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Shymkent qalasy boıynsha departamentine osy qylmystyq isti nazarǵa alyp, departament qyzmetkerleriniń arasynda jemqorlyq qylmysyn boldyrmaý úshin tıisti sharalar qabyldaý kerektigi týraly jeke qaýly shyǵardy. Memlekettik aıyptaýshy D.Qojabaevqa 12 jyl merzimge bas bostandyǵynan aıyrý jazasyn usynǵan, alaıda sottalýshynyń kámeletke tolmaǵan kishkentaı qyzynyń bar ekenin eskergen sot 11 jyl merzimdi tańdady. Jemqorlyqqa qarsy is-qımyl departamenti basshysynyń burynǵy orynbasary 2024 jyldyń 30 qarashasynda qashyp júrgen jerinen ustalady. Úkim zańdy kúshine engenge deıingi ýaqytsha qamaý ızolıatorynda ótkizgen árbir kún úshin úkimde belgilengen merzimniń bir jarym kúni shegerilip tastalady.
Úkim oqylǵannan keıin berilgen túsiniktemede sottalýshy D.Qojabaev U.Qoshtanovadan R.Qulymbetova arqyly 42 mln teńge kóleminde para alǵany aıtyldy. D.Qojabaev ol qomaqty qarjydan 1 mln teńgeni ortadaǵy deldalǵa syıaqy retinde beredi de, qalǵanyn ózine alyp qalady. Sot arada júrip aqshany jetkizip bergen R.Qulymbetovadan 1 mln teńgeni, qalǵan 41 mln teńgeni D.Qojabaevtan memleket paıdasyna óndirip aldy. Sondaı-aq tergeý men saraptamaǵa ketken búkil shyǵyn sottalýshynyń moınyna ilindi.
Sotta U.Qoshtanovanyń týǵan ápkesi Z.Qoshtanovany da qylmystyq jaýapkershilikke tartý kerektigi sóz boldy. О́ıtkeni ol 42 mln teńge parany jınaýǵa kómektesken. Alaıda sot isti qaraý barysynda Z.Qoshtanovanyń áreketinde eshqandaı qylmys joq dep tapqan. Árıne, ol jemqorlyq qylmysyna atsalysqanymen jáne oǵan sanaly túrde barsa da zańda jaqyn týystar bir-birine kýálik bere almaıdy degen qaǵıdaǵa sáıkes barlyq jaýapkershilikten bosatylyp otyr. Al para bergen aıyptalýshy U.Qoshtanova tergeý barysynda qaıtys bolýyna baılanysty oǵan qatysty qozǵalǵan qylmystyq bap toqtatyldy. О́z kezeginde 5 kún aralyǵynda úkimniń kóshirmesi taraptardyń qolyna tıgen soń sottalýshy, aıyptaýshy men qorǵaýshy 15 kún ishinde úkimge qarsy appelıasııa bere alady.
Degenmen ashyq sot otyrysynan keıin jýrnalısterge suhbat bergen Z.Qoshtanova bul úkimmen kelispeıtinin málimdedi. Týǵan sińlisin ólimge sheıin aparǵan D.Qojabaevqa berilgen bas bostandyǵynan aıyrý jazasy tym jeńil deıdi. Ol sińlisine ábden zábir kórsetken sottalýshyny budan da aýyr jazalap, materıaldyq, moraldyq shyǵyn óndirip alý úshin sońyna deıin kúresetinin jetkizdi.
Sot materıaldarynan belgili bolǵandaı, osy qylmystyń basy 2022 jyldyń qyrkúıeginen bastalǵan. Qaladaǵy №132 mektep dırektory U.Qoshtanovaǵa Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Shymkent qalasy boıynsha departamenti 1 mln teńgege jýyq para aldy degen kúdikpen qylmystyq is qozǵaıdy. Jazadan qutylý úshin U.Qoshtanova ártúrli joldar qarastyryp, tamyr-tanys izdeıdi. Sóıtip, sol kezdegi departament basshysynyń orynbasary D.Qojabaevty tabady. Ol belgilengen qarajatty jınap berse, bul isti sotqa jetkizbeı jaýyp tastaýǵa ýáde beredi. Nátıjesinde, mektep dırektory 42 mln teńge qarajatty jınap úlgeredi. D.Qojabaev pen U.Qoshtanovanyń arasynda kelissózder júrgizip júrgen – R.Qulymbetova deıtin áıel. Ol mektep basshysynyń tanysy edi. Aqshany D.Qojabaevtyń qyzmettik kóliginde tapsyrǵan. Joǵaryda aıtqanymyzdaı osy qyzmeti úshin antıkordyń laýazymdy ókili oǵan syıaqy esebinde 1 mln teńge bergen. Alaıda D.Qojabaev jumysynan shyǵyp ketip, is sol kúıi aıaqsyz qalady. Eki ortada bar kináni U.Qoshtanovanyń ózi kóterýge týra keledi. Osy kezde kúıikke shydaı almaǵan ol qapyda dúnıe salady. Alaıda mektep dırektorynyń ápkesi Z.Qoshtanovanyń aıtýynsha, qaıtys bolardan buryn sińlisi D.Qojabaevqa qarsy UQK organyna aryz jazyp ketken. Ortada deldaldyq jasap júrgen R.Qulymbetova kinásin moıyndap ókingenimen sot ony 1,5 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrý týraly úkim shyǵaryp, ómir baqı memlekettik qyzmette jumys isteý quqynan aıyrady. Arada tergeý amaldary júrip jatqan tusta Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl departamenti basshysynyń burynǵy orynbasary D.Qojabaev qashyp ketip, oǵan asa iri kólemde para alǵan qylmysker retinde izdeý jarııalanady. Tártip saqshylary 2024 jyldyń qarasha aıynda izdep taýyp, 2025 jyldyń qańtarynda sotqa tapsyrady.
Aıta ketý kerek, Dáýrenbek Qojabaev – Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi tóraǵasynyń orynbasary bolǵan Maqsat Qojabaevtyń týǵan inisi. Aǵasy da inisi sekildi 2023 jyly asa iri kólemde para alǵany úshin isti bolyp sottalǵan edi.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres qyzmetiniń ókilderi zańdy belden basyp para alyp jatqan soń basqalar týraly ne aıtýǵa bolady. Jalpy, Shymkentte jemqorlyqqa baılanysty qylmystar memlekettik qyzmetkerler arasynda óte qatty asqynyp tur. Ásirese keıingi bir-eki jyl kóleminde tipti órship ketti. Naqty mysaldarmen aıtsaq, qala ákiminiń orynbasary Maqsut Isahov, Jolaýshylar kóligi jáne avtomobılder joldary basqarmasynyń basshysy Muhtar Qoqanbaev, Turǵyn úı basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Azat Momynov, Mádenıet, tilderdi damytý jáne arhıvter basqarmasynyń basshysy Sáken Shákeev, Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń basshysy Ábdimanap Tólebaev, Abaı aýdany ákiminiń orynbasary Erik Tilenshın – sybaılas jemqorlyq qylmysy boıynsha sottalǵandar. Sondaı-aq Shymkentte mádenı is-sharalarǵa bólingen memleket qarajatyn turaqty túrde jymqyryp kelgen esepshilerden quralǵan qylmystyq top quryqtaldy. Olardyń bári mádenıet basqarmasyna qarasty túrli mádenı uıymdardyń esepshileri bolyp qyzmet atqarǵan.
ShYMKENT
