Aýyl kitaphanasynyń zamanaýı tynysy

Aýyldaǵy mádenıet oshaǵyn adam aıtqysyz túletip, zamanaýı úlgidegi aǵartýshy alańǵa aınaldyratyn joba «Qazaqstan halqyna» jáne «Tana» qoǵamdyq qorlarynyń esebinen qolǵa alynǵan edi.

Keıingi kezde elimizde ádebıettiń már­tebesi kóterilip, kitap oqý mádenıeti qalyptasyp kele jatqandaı áser qal­dyratynyn aıtqan edik. Bul úrdis tómen­nen de, joǵarydan da baıqalady. Prezı­dent Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy­men elimizde 23 sáýir – Ulttyq kitap kúni bo­lyp belgilenýi de jaqsy nyshan. Atalǵan ­mereke oqyrman mádenıetin damytýǵa jáne jastardyń kitapqa degen súıispenshi­ligin arttyrýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadam ekeni sózsiz.

Budan buryn gazetimizde Báıterek aýdanyndaǵy oqyrmandardyń qýanyshy týraly jazǵan edik. Jaqynda osyndaı qos qýanysh Aqjaıyq jáne Qaztalov aýdan­darynda boldy. О́ńirdiń mádenı ómirin­degi mańyzdy oqıǵaǵa Batys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary Baqytjan Narymbetov, «Qazaqstan halqyna» qo­ry­nyń tóraıymy Lázzat Chınkısbaeva, «Qazaqstan halqyna» qorynyń orynba­sa­ry Sofııa Aısaǵalıeva jáne «Tana» qory­nyń negizin qalaýshy Kámıla Luqpano­va, inDrive halyqaralyq servısiniń negi­zin qalaýshy jáne bas dırektory Arsen Tomskıı qatysty.

Aýyl kitaphanalarynyń bazasynda ashylǵan qos «Jaña Klub» komıýnıtı-ortalyǵy endi aýyl turǵyndaryna san-salaly qyzmet kórsetedi. Bul jerde kelýshi kitap oqyp qana qoımaı, jańa bilim ıgerip, mádenı is-sharalarǵa qatysa alady.

Baqytjan Narymbetovtiń aıtýynsha, óńirde 2025 jyldyń sońyna deıin 9 myń sharshy metr kitaphana keńistigi qaıta jańǵyrtylyp, 100-den astam kitaphanashy qaıta daıarlyqtan ótedi eken. Al jańadan ashylǵan komıýnıtı-ortalyqtar 130 myń­nan astam adamdy qamtı otyryp, tur­ǵyn­dardyń bilim berý resýrstaryn, sheberlik sabaqtaryn paıdalanýyna jáne mádenı is-sharalarǵa qatysýyna múmkindik beredi.

Elimizde Prezıdent tapsyrmasymen bıyl sáýir aıynda tuńǵysh ret Kitap kúni atalyp ótedi. Bul kitaphanalardyń el ómirinde ósip kele jatqan rólin kórsetedi. Al Batys Qazaqstan oblysy ákimdigi men «Tana» qory júzege asyryp jatqan komıýnıtı-ortalyqtar barlyq jastaǵy aýyl turǵyny úshin paıdaly. Munda mektep oqýshylary da, stýdentter de, jergilikti belsendiler de, aǵa býyn ókilderi men qoǵam músheleri de ýaqytyn tıimdi ári paıdaly ótkize alady.

Jańartylǵan kitaphanalardyń erek­she­ligi kóp. Mysaly, 725 sharshy metrdi alyp jatqan Aqjaıyq aýdanyndaǵy ko­mıýnıtı-ortalyq kelýshilerge birneshe baǵytta burysh usynady: dástúrli mýzyka áýes­qoılary úshin «Dombyra» jáne «Án-kúı» aımaǵy bar. Al qolónermen aınaly­satyndar úshin «Tigin» aımaǵy, otbasy­lyq demalys úshin jaıly «Ana men bala» aımaǵy ázir. Sondaı-aq munda qaýipsiz ınternet jáne zamanaýı web-55 júıesi qarastyrylǵan. Bul kitap­ha­nany tek oqý orny ǵana emes, bilim alatyn jáne shyǵarmashylyq kezdesýler uıym­das­tyratyn yńǵaıly alańǵa aınaldyrady.

Aqjaıyqtan kem túspeıtin taǵy bir qyzyqty komıýnıtı-ortalyq Qaztalov aýdandyq kitaphanasynda da ashyldy. Jalpy, kólemi 662 sharshy metrdi qamtıtyn bul keńistikte ádebı shyǵarmalar talqy­lanatyn «Sana» oqyrman klýby, qol­danbaly ónerge qyzyǵatyndar úshin «Sheber qoldar» klýby, sýretshiler óz táji­rı­besimen bólisip, shabyt alatyn «Mozaıka» shyǵarmashylyq birlestigi jumys isteıdi.

– Qaztalov jáne Aqjaıyq aýdandarynda zamanaýı kitaphanalardyń ashylýy – óńirimizdiń mádenı jáne bilim berý ınfraqurylymyn damytýdaǵy mańyzdy qadam. Aýylda turǵyndar úshin jańa­dan bilim, shyǵarmashylyq jáne qarym-qatynas ortalyǵy paıda boldy. Mundaı bastamalar jerlesterimizdiń áleýetin ashýǵa, kitap oqýǵa degen súıispenshi­lik­ti arttyrýǵa jáne ózin-ózi damytýǵa jańa múmkindik ashady dep senemiz, – dedi óz sózinde oblys ákiminiń orynbasary Baqytjan Haberuly.

Joba «Qazaqstan halqyna» qorynyń qaıyrymdylyq bastamasy aıasynda, Batys Qazaqstan oblysy ákimdiginiń qoldaýymen júzege asyrylyp jatqanyn aıttyq qoı.

«Biz elimizde alǵash ret atalyp ótetin Ulttyq kitap kúni qarsańynda mańyzdy oqıǵanyń ortasynda bolyp, kitaphanalardy jańǵyrtýǵa úles qosyp jatqanymyzǵa qýanyshtymyz. Zamanaýı kitaphana – bilim jandanyp, talant ashylyp, mádenı dástúr nyǵaıa túsetin múmkindikter ortalyǵy. Munda kelgen ár adam – meıli bala, meıli eresek bolsyn – álemdik bilim resýrstaryna qosylyp, shyǵarmashylyǵyn shyńdap, erkin qarym-qatynas jasaı alady. Bul – bolashaqqa jasalǵan ınvestısııa. Biz osy bastama arqyly seriktesterimizben birge óńir turǵyndaryna álemdik mádenıet pen bilimniń esigin ashyp berdik», deıdi «Qazaqstan halqyna» qorynyń tóraıymy Lázzat Chınkısbaeva.

Qor jetekshisiniń aıtýynsha, «Qazaqstan halqyna» qory 25 kitaphanany zamanaýı jabdyqtarmen qamtamasyz etý jáne kitap qoryn jańartý úshin 797 mln teńge bólgen eken. Al Batys Qazaqstan oblysy ákimdigi kitaphana ǵımarattaryn jóndeý maqsatynda 197,8 mln teńge qarjy salǵan. «Tana» qory jobalyq basqarýdy uıymdastyrýǵa 53,5 mln teńge baǵyttasa, qyzmetkerlerdi oqytýdy qamtamasyz etetin «Jas kóshbasshylar qaýym­das­tyǵy» qoǵamdyq birlestigi 22,67 mln teńge ­­bólip otyr. Sonda jobanyń jalpy bıýd­jeti – 1 070 936 284 teńgeni quraıdy.

Aýyl kitaphanalarynyń jańǵyrýy­na Qazaqstandaǵy bilim berý jáne mádenı ınfraqurylymdy damytýǵa belsendi qa­tysyp otyrǵan «Tana» qorynyń kóme­gi­men ınnovasııalyq bilim berý baǵ­darlamalary, ınteraktıvti aımaqtar jáne tehnologııa­lyq sheshimder engiziletin bolady. Al bul halyq arasynda kitap oqý mádenıetin damy­týǵa yqpal etpek.

«Biz kitaphana ǵımarattarynyń kóz tarta jóndelýimen qatar, bilim alý, shy­ǵarmashylyqpen aınalysý jáne qarym-qatynas jasaýǵa arnalǵan zamanaýı orta­lyqtarǵa aınalýyna kúsh salamyz. Mundaı komıýnıtı-ortalyqtar oqý mádenıetin nyǵaıtýǵa kómektesedi jáne jergilikti halyqtyń ómirin oń ózgeriske ákeledi dep senemiz», deıdi «Tana» qorynyń negizin qalaýshy Kámıla Luqpanova.

Joba aıasynda kitaphana qorlaryn to­lyqtyrýǵa 68 mıllıon teńgeden astam qar­jy bólingen. Qorǵa 800-den astam jańa kitap qosylady, onyń ishinde qazaqstandyq jáne sheteldik avtorlardyń eńbekteri bar. Sonymen qatar kitaphanalar zamanaýı mýzykalyq aspaptarmen, ústel oıyndarymen, tigin jáne qolóner jabdyqtarymen qamtamasyz etiledi. Jańa komıýnıtı-ortalyqtar belsendi demalysqa, kezdesýlerge jáne bilim berý bastamalaryna jaǵdaı jasaıdy.

О́ńirdegi kitaphanalardy jań­ǵyr­tý qa­zirdiń ózinde tıimdiligin kór­se­tip ja­tyr. Muny jańartylǵan ko­mıý­­nıtı-orta­lyqtarǵa kelýshiler­diń sany artqanynan-aq baıqaýǵa bolady. Son­daı-aq mádenı jáne bilim berý baǵ­dar­lamalary jergilikti halyqtyń erekshe qyzy­ǵýshylyǵyn týdyrdy. Keshe ǵana ashylǵan Qaztalov jáne Aqjaıyq aýdandaryndaǵy kitaphanalar da kitap oqýmen qatar, ózin-ózi damytý, shyǵar­mashylyq jáne qarym-qatynas múmkin­digin usynatyn tanymal qoǵamdyq komıýnı­tı-ortalyqqa aınalary kámil.

Qaztalov aýdanynda qaıta jańǵyr­tylǵan kitaphanadan bólek, Qaztalov mek­tep-lıseıi de 250 mln teńge qarajatqa jab­dyqtaldy. Bul – Memleket basshysy­nyń tap­syrmalarynyń aýyldyq jerde júzege asyrylýynyń aıqyn kórinisi.

– Kitaphanalarymyzdyń zamanaýı úl­­gide jabdyqtalýy oqyrmannyń qy­zy­­ǵýshylyǵyn arttyryp, kitap oqý má­de­­nıetiniń qalyptasýyna zor septigin tıgi­zedi dep oılaımyn. Prezıdent ıdeıa­syn júzege asyrý maqsatynda «Tana» qoǵam­dyq uıymynyń bastamasymen, «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq áleýmettik qory­nyń qoldaýymen BQO-daǵy kitaphanalardy jań­ǵyrtyp jatyrmyz. Aýyldaǵy aǵaıyn da janǵa jaıly rýhanı ortalyqta kókjıe­gin keńeıtedi degen senimdemin, — degen edi Qaztalov aýdanynda halyqpen kezdesken sátinde Lázzat Chınkısbaeva.

– Jobany iske asyrýdyń birinshi ke­zeńinde bizdiń mekteptiń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy jańartylyp, zamanaýı pándik jáne sıfrly kabınettermen jabdyqtaldy. Jyldamdyǵy joǵary ınternetpen qamtamasyz etý máselesi de oń sheshimin tapty. Jobaǵa qatysýshy mektep pedagogteri sıfrlyq quzyrettilikti arttyrý jáne kásibı damytýǵa baǵyttal­ǵan arnaıy kýrstardan ótip jatyr. Oral qalasyndaǵy fızıka-matematıka baǵy­tyn­­daǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebi­­men, Oral qalasy fılıalynyń Pedagogıka­lyq sheberlik ortalyǵymen áriptestik ornady, – deıdi Qaztalov mektep-lıseıi dırektorynyń oqý isi jónindegi orynbasary Álııa Baldahova.

Mektepte «Qazaqstan halqyna» qory­nyń qoldaýymen mektepaldy daıarlyq, bastaýysh synyptar, aǵylshyn tili, qazaq tili men ádebıeti, tarıh, fızıka, matematıka, bıologııa, hımııa, geografııa ınformatıka, alǵashqy áskerı daıyndyq, tehnologııa jáne sport zal, akt zal kabınet­teri tolyǵymen jabdyqtalsa, jańadan erekshe bilim berýdi qajet etetin balalarmen jumys jasaýǵa arnalǵan arnaıy kabınetter, «Shashtaraz», «Audio stýdııa», «Lıngofon», «Músindeý», «Art stýdııa», «STEM», «Telestýdııa», «Gıdroponıka» sııaqty kabınetteri ashylǵan.

Batys Qazaqstan oblysy