«4LMNTS»
Máselen, «4LMNTS» jobasy – halyqaralyq deńgeıdegi marafondarǵa qatysýdy armandaıtyn áýesqoı sportshylarǵa taptyrmas múmkindik. Al «AICA» startaby – dybysty mátinge aınaldyratyn tıimdi platforma. Sonymen qatar ókpeniń qaterli isigin erte kezeńde anyqtaıtyn «Forus Data» jobasy – medısınalyq salany jańa deńgeıge kóterýge baǵyttalǵan tyń bastama retinde erekshelenedi. Álemniń eń úzdik marafondarynda baq synaý – ár sportsúıer jannyń armany. Alaıda sheteldik jarystarǵa tirkelý, slot alý (júgirý tapsyrý), vıza resimdeý, jol jáne jatyn oryn máselesin retteý ońaı sharýa emes. Dál osy túıtkildi sheshýdi maqsat etken Janat Turǵymbaev «4LMNTS» atty erekshe startap qurdy. Bul joba qazir elimizdegi júzdegen áýesqoı jelaıaqtyń álemdik deńgeıdegi marafondarǵa qatysýyna keremet jol ashyp otyr.
«4LMNTS» – halyqaralyq marafondarǵa qatysqysy keletinderge tolyq qoldaý kórsetetin otandyq startap. Atalǵan agenttik óz klıentterine tirkeýden bastap, vıza, ushý bıletteri, qonaqúı brondaý, transfer jáne jarys aldyndaǵy keńesterge deıin barlyq qajetti qyzmetti usynady. Sportshyǵa tek daıyndalyp, júgirýge shyqsa bolǵany, qalǵan barlyq sharýany komanda atqarady.
Startaptyń ataýy aǵylshyn tilindegi «Four Elements» (Tórt tabıǵı element) sózinen alynǵan. Bul – adam men tabıǵattyń, erik-jiger pen tózimniń úılesimin jetkizetin ataý. «4LMNTS» arqyly kóptegen tanymal marafondarǵa qatysýǵa bolady. Atap aıtsaq, London, Nıý-Iork, Boston, Berlın, Tokıo, Chıkago marafondary – «World Marathon Majors» dep atalatyn «Úlken altylyqqa» kiredi. Olardyń árqaısysyna 54 myń jelaıaq qatysa alady.
Startap toby munymen toqtamaı, basqa da qalalardaǵy marafondarǵa, trıatlon, ýltramarafon jáne treıl jarystaryna qatysý múmkindigin usynyp jatyr. Jobanyń eń úlken ereksheligi – ár qatysýshyǵa jeke qoldaý kórsetý. Iаǵnı jappaı toppen emes, naqty ár klıentpen jeke jumys júredi. Osy ýaqytqa deıin «4LMNTS» arqyly júzden astam otandasymyz álemdik marafondarǵa qatysyp, erekshe ásermen oralǵan. Olardyń arasynda kásipkerler de, muǵalimder de, tipti zeınetkerler de bar. Júgirý — bárine ortaq qundylyq, al bul startap — sol armandy iske asyratyn qural.
Bolashaqta komanda marafon týrızmin keńeıtip, Ortalyq Azııa deńgeıinde qyzmet kórsetýdi kózdep otyr. Sonymen qatar jasóspirimderge, múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan arnaıy baǵdarlama ázirlemek.
Startaptyń negizin qalaýshy Janat Turǵymbaev ózi de júgirýmen aınalysatyn áýesqoı sportshy. Onyń aıtýynsha, elimizde startap qozǵalysyn damytýǵa qolaıly jaǵdaı jasalǵan.
«Keıingi jyldary akselerator, hakaton jáne ınkýbatorlar sııaqty startaptardy qoldaý ınfraqurylymdary aıtarlyqtaı óskeni baıqaldy. «Astana Hub» jáne «Most Hub» sııaqty bastamalar startaptardy qoldap, yntalandyrýda mańyzdy ról atqarady. Olar jobalarǵa qoldaý kórsetip, oqýǵa jaǵdaı jasap, mentorlyqpen qamtamasyz etedi. Bul elimizdegi jańa ıdeıalar men tehnologııalardyń damýyna úlken úles qosady», deıdi ol.
«AICA»
«AICA» startaby dybys jazý jáne sóıleý analıtıkasy qyzmetterin usynatyn jasandy ıntellekt platformasyn jasap shyǵardy. Onyń negizgi qyzmeti dybysty mátinge aınaldyrady. Bunyń paıdasy ushan-teńiz. Máselen, buryn tilshiler spıkerdiń pikirin dıktofonǵa jazyp, keıin ony ózi tyńdap, qaǵazǵa túsirýge biraz ýaqytyn sarp etetin. Al qazir «AICA»-nyń arqasynda bir saǵattyq aýdıony bir mınýttyń ishinde mátinge aınaldyrýǵa bolady. Oryssha-qazaqsha aralasqan sózderdi baǵdarlama ózi-aq óńdep jiberedi. Platformanyń taǵy bir qyzmeti mátindi dybystaı alady.
«AICA»-nyń negizin qalaýshylardyń biri Nurlan Júnisovtiń aıtýynsha, elimizde osy qyzmetterge aı saıyn 100 myńnan astam suranys túsedi. Qazaq tilindegi jaqsy qyzmet joqtyń qasy. Bul naryq endi ǵana qalyptasyp jatyr. Degenmen qazirdiń ózinde qoldanýshylar osy platforma arqyly dybystyq habarlamalardy, jınalystar men konferensııalardyń aýdıojazbasyn, leksııalar men semınarlar aýdıosyn, YouTube jáne basqa platformalardaǵy jazbalardy qarqyndy transkrıpsııalap jatqan kórinedi.
«Bul – aýdıojazbany, qońyraýdy, suhbatty joǵary dáldikpen mátinge jyldam aınaldyryp beretin birden-bir yńǵaıly qyzmet. «AICA»-nyń eń basty artyqshylyǵy – qazaq tili men sóıleý erekshelikterine negizdelgen lokalızasııa. Eki tilde sóılese, aýyzeki sleng pen aımaqtaǵy erekshelikter aralassa, bul qyzmet kórsetýdi áldeqaıda qıyndatady. Alaıda ártúrli dybys pen ıntonasııa parametrlerin tańdap, tipti emosııany tanyp, mátindi qazaq, orys, aǵylshyn jáne ózbek tilderinde kásibı aýdıoǵa aınaldyrady. Bul qyzmet oqý materıaldaryn, jarnama rolıkterin jáne áleýmettik jelilerge arnalǵan kontentti jasaýǵa óte qolaıly. Sonymen qatar platforma telefon arqyly jasalatyn alaıaqtyqty anyqtaıdy. Bul kompanııalarǵa qyzmetkerlerdiń jumysyn qadaǵalaýǵa, klıentterge ne qajet ekenin túsinýge kóp kómektesedi. Básekelesterimiz – reseılik jáne halyqaralyq servıster, óıtkeni naryq jańadan paıda bolyp, endi qalyptasyp jatyr», deıdi ol.
«AICA» komandasy bolashaqta platformanyń múmkindigin keńeıtýdi josparlap otyr. Olar jańa tilderdi qosyp, analıtıkalyq quraldardy jetildirmek jáne ártúrli salalarǵa beıimdelgen sheshimder usyný arqyly klıentterge kóbirek paıda ákelýdi kózdeıdi.
«Forus Data»
«Forus Data» startaby ókpeniń qaterli isigin erte anyqtaıtyn JI modelin jasap shyqty. Atalǵan júıe dárigerdiń jumysyn aıtarlyqtaı jeńildetedi. Sebebi ony qoldanbasa dıagnoz qoıýǵa 40-50 mınýt ýaqyt ketedi, al neıron jeli taldaý sapasynyń dáldigin saqtaı otyryp, dıagnozdy 10 mınýtta anyqtap beredi.
Joba avtorlarynyń aıtýynsha, kóptegen jaǵdaıda naýqastar der kezinde tekserýden ótpeıdi nemese adam faktorynyń saldarynan isik belgileri baıqalmaı qalýy múmkin. JI bolsa eshteńeni nazardan tys qaldyrmaıdy, mıllıondaǵan beıneni óńdep, qaýipti aımaqtardy dál kórsetedi. Mundaı tehnologııalar damyǵan elderde kópten beri qoldanylyp keledi. Al «Forus Data» – elimizde osy baǵytta tabysty jumys istep jatqan alǵashqy startaptardyń biri.
Jobanyń negizin qalaýshylar – Rýslan Ormanbetov pen Almat Meńdebaev. Ekeýi de medısına men tehnologııanyń qıylysqan tusyna qyzyǵýshylyq tanytyp, naqty máselelerdi sheshýge baǵyttalǵan ónim jasaýdy kózdegen.
«Neıron jeli suryptaýdy baǵdarsham júıesimen jasaıdy. Jasyl tús saý adamdardy bildiredi. Qyzyl tús – onkologtiń shuǵyl kómegin qajet etetinder. Al sary tús JI-diń kúdigin, qosymsha baqylaý men tekserýdi qajet etetinderdi bildiredi. Basty mindet – mundaı jaǵdaılardy medısınanyń aqparat júıesine engizip, úsh-bes aıda baqylaýǵa alý. Maqsaty – kez kelgen ózgeristi der kezinde anyqtaý jáne aýrýdy toqtatý úshin ári qaraı baqylaý. Neıron jeliden osyndaı belgi alǵan onkologter muny qosymsha zertteı alady», deıdi Almat Meńdebaev.
Al Rýslan Ormanbetovtiń aıtýynsha, bul – tolyǵymen otandyq joba.
«Neıron jeli aǵzadaǵy 3 mıllımetrden asatyn kúdikti aýrý oshaǵyn taba alady. Sebebi osyndaı kishkentaı nárse aýrýdyń paıda bolǵanynan habar berýi múmkin. Model tipti radıolog kórmeýi múmkin kishkentaı ózgeristi de baıqaıdy», deıdi joba avtory.
Búgingi tańda «Forus Data» júıesi elimizdegi 200-den astam medısına uıymyna ornatylǵan. Tańǵalarlyǵy – bul júıe árdaıym jańaryp, jańa derekter arqyly ózdiginen jetilip otyrady. Munyń arqasynda dıagnoz qoıý dáldigi de únemi artyp keledi.
«Forus Data» komandasy derbes medısınalyq málimetterdiń qaýipsizdigin birinshi orynǵa qoıady. Barlyq derek óńdeý úderisi shıfrlanǵan túrde ótedi, al júıe naýqastyń jeke basyna qatysty málimetterdi anyqtaı almaıdy. Bul – halyqaralyq talaptarǵa saı keletin mańyzdy sharttardyń biri.
Sonymen qatar komanda jasandy ıntellekt eshqashan dárigerdi almastyrmaıtynyn, tek qosymsha qural ekenin basa aıtady. Qorytyndy sheshimdi — árıne, maman qabyldaıdy. Biraq JI júıesi sol sheshimge negiz bolatyn mańyzdy kómekshi qural bola alady.
Startap avtorlarynyń aıtýynsha, «Forus Data» tek ókpe obyrymen shektelip qalmaıdy. Qazirgi tańda olar júrek-qan tamyrlary aýrýlary men sút bezi obyryn anyqtaýǵa arnalǵan algorıtmder jasaý baǵytynda jumys istep jatyr. Sonymen qatar sheteldik naryqqa shyǵý jospary da bar. Reseı, Túrkııa, Ortalyq Azııa elderi, tipti Eýropa elderinen qyzyǵýshylyq bildirip otyrǵan seriktester jeterlik.
«Bizdiń maqsat – elimizde ǵana emes, búkil óńirde sapaly ári qoljetimdi skrınıng qyzmetin usyný. Bul arqyly myńdaǵan adamnyń ómirin saqtap qalýǵa bolady», deıdi startap ókilderi.
«Forus Data» – bul jaı ǵana tehnologııalyq joba emes. Bul – adamdardyń densaýlyǵy úshin kúresetin, naqty nátıje beretin júıe. Jasandy ıntellektini tıimdi paıdalaný arqyly olar onkologııa salasynda shynaıy ózgeris jasap jatyr. Otandyq startaptyń bul bastamasy medısınanyń jańa deńgeıge kóterilip kele jatqanyn kórsetedi. Tek dıagnoz qoıyp qana qoımaı, ómirdi saqtaýǵa kómektesetin tehnologııa — naǵyz bolashaqtyń medısınasy.
