Biz baqytty urpaqpyz. Búgingi shattyqty ǵumyrǵa jetkenimiz Ekinshi dúnıejúzilik soǵysta elimizdi qorǵaǵan aǵa urpaqtyń arqasy. Atam Kákman Álmenbetov 1923 jyly burynǵy Qaraǵandy oblysynyń Qarsaqpaı aýdanyna qarasty Sarysý aýylynda dúnıege kelgen.
El basyna qater tóngen qıyn kezeńde Qarsaqpaı aýdanyna qarasty Sarysý, Araltóbe, Jetiqońyr aýyldarynan maıdanǵa 150-den asa azamat attanǵan eken. Sol azamattardyń ishinde 19 jastaǵy atam da bar edi.
Ol I-Ýkraına maıdanynyń 336-dıvızııasynyń 1130-atqyshtar polkinde eli úshin ot keship, Otanyn erlikpen qorǵaýǵa atsalysty. Berlın qalasynan 250 shaqyrym jerdegi kezekti bir surapyl shaıqas kezinde atam aýyr jaraqat alyp, gospıtalǵa túsedi.
Sol kúndi atam: «1945 jyldyń 29 naýryzy edi. Oń jaǵymnan bir soldattyń janushyra aıqaılaǵan daýysy estildi. Soǵan burylyp qaraǵanym sol edi, maǵan da oq tıdi. Esimdi jıyp, kózimdi ashsam Nıkolaı atty maıdandas joldasym meni súıretip, bir shuńqyrǵa ákelipti. Ol jaraqatymnyń aýyr ekenin, biraq ólmeıtinimdi aıtyp, menimen qoshtasyp ári qaraı shabýylǵa ketti. Odan keıin ózimdi ajaldan qutqarǵan joldasymdy kórgen joqpyn. Oq jaǵymnan tıip, tisterim men jaq súıegimdi syndyryp, oń jaq ıyǵymnan tesip ótipti», dep eske alatyn.
Sodan keıin atam Kıslovodsk qalasyndaǵy gospıtalde jeti aı emdelip, 1945 jyldyń qazan aıynda elge oralady.
Elge kelgennen soń beıbit eńbekke aralasyp, zeınetkerlikke shyqqansha, Qaraǵandy oblysynyń (qazirgi Ulytaý oblysy) sol kezderdegi Qarsaqpaı jáne Jezdi aýdandarynyń órkendeýine óz úlesin qosty.
Aýyldyq keńestiń hatshysy, zootehnık, ferma meńgerýshisi sekildi qyzmetterdi abyroımen atqaryp, aýyldyq keńestiń alty ret depýtaty boldy. 1941–1945 jyldarǵy soǵysta kórsetken erlikteri jáne beıbit ómirdegi qajyrly eńbegi úshin bir orden, on bir medalmen marapattaldy. Onyń ishinde I dárejeli «Uly Otan soǵysy» ordeniniń orny bólek. Sondaı-aq «1941–1945 jyldarǵy Uly Otan soǵysy kezindegi eren eńbegi úshin», «1941–1945 jylǵy Uly Otan soǵysynda fashıstik Germanııany jeńgeni úshin», «1941–1945 jyldardaǵy Uly Otan soǵysynyń 20, 25, 30, 40 jáne 50 jyldyǵy merekelik medaldarymen marapattalǵan.
Atam men ájem úsh ul, eki qyzdy tárbıelep ósirgen. Balalarynyń úlkeni Sábek Kákmanuly Jezqazǵan qalasynda túrli jaýapty qyzmet atqardy. Ekinshi balasy Bolat Kákmanuly Jezqazǵan oblysynda densaýlyq saqtaý salasynda ter tógip, «Densaýlyq isiniń úzdigi» ataǵyn aldy. Jezqazǵan qalalyq máslıhatynyń depýtaty da boldy. Al bir qyzy Maǵaýııa saýda salasynda, ekinshi qyzy qarjy salasynda qajyrly qyzmet atqardy. Kenjesi Ǵarıfýlla Kákmanuly Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginde qyzmet atqarady. Ol – «Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdigine 20 jyl» merekelik medalimen marapattalǵan, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmetti baılanysshysy», «Úzdik memlekettik qyzmetker» ataqtarynyń ıegeri.
Búginde atamnyń nemereleri de er jetip, joǵary oqý oryndaryn bitirip, qoǵamnyń túrli salasynda eńbek etip júr.
Kákman atam 1997 jyly 75 jasqa qaraǵan shaǵynda Jezqazǵan qalasynda qaıtys boldy. Sodan beri urpaqtary atamyzdy jıi eske alyp, onyń Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń ardageri bolǵanyn maqtan tutyp keledi.
Ulyqbek Ǵarıfýllaev,
maıdangerdiń shóberesi
