О́ńirdi ilkimdi ister ilgeriletedi

Úkimet basshysyna Jambyl oblysy­nyń ákimi Erbol Qarashókeev negizgi ekono­mıkalyq kórsetkishter týraly baıandady. Jalpy, óńirlik ónim ótken jyldyń so­ńynda 2,2 trln teńgeni qurady. О́nerkásip óni­mi­niń kólemi 188 mlrd teńgege jetse, onyń 122,5 mlrd teńgesi óńdeý salasyna tıesili.

Premer-mınıstr «Alataý» ındýstrııa­lyq saýda logıstıkalyq keshenin mysalǵa ala otyryp, óńirde ekonomıkanyń jańa ósý baǵyttaryn qalyptastyrý boıynsha atqarylyp jatqan jumystardyń barysyn tekserdi.

Qordaı aýdanynda Qazaqstan tarapyn­daǵy «Qarasý» jáne Qyrǵyzstan tarapy­nan «Aq-Tilek» ótkizý beketterine irgeles jatqan ındýstrııalyq saýda-logıstıka­lyq keshenniń (ISLK) aýmaǵyn aralady. Atalǵan joba eki memleket basshylary Qasym-Jomart Toqaev pen Sadyr Japarov qoıǵan ózara taýar aınalymyn 3 mlrd dollarǵa deıin ulǵaıtý jónindegi mindet­teri aıasynda júzege asyrylyp otyr. Eli­mizdiń Qyrǵyzstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Rápil Joshybaev pen Qyrǵyz Respýblıkasynyń ekonomıka jáne kom­mersııa mınıstri Baqyt Sydyqov júrgizilip jatqan birlesken jumystar týraly aıtty.

Búginde sút, et, jemis-jıdek, toqyma, far­masevtıka jáne basqa da ónim­der óndi­risi salasyndaǵy kooperasııalyq jobalar­dy júzege asyryp, ınfraqurylymdy qa­lyp­tastyryp otyr. Jańadan taýarlar ón­dirý jáne olardy halyqaralyq taýar ót­kizý jú­ıelerine tıimdi ıntegrasııalaý ar­qyly ári qaraı satý – basty maqsat.

«Romsey Holdings KZ» JShS ındýst­rııalyq keshen kompanııasynyń basqarý­shy dırektory Abzal Myńbaev ındýs­t­rııa­lyq saýda-logıstıkalyq keshen (ISLK) aýmaǵyna ınvestısııa tartý bo­ıynsha júrgizilip jatqan jumystar jáne Qazaqstan aýmaǵynda aýyl sharýashylyǵy ónimderin, plastık ydystardy qaıta óńdeý, kabeldik ónimder men farfor ydystaryn daıyndaıtyn óndiris oryndaryn ashý týraly josparlaryn baıandady. Atalǵan jobalar boıynsha ınvestısııalardyń jal­py somasy shamamen 40 mlrd teń­geni quraıdy. Sonymen qatar ISLK-ti «Jibek Joly» arnaıy ekonomıkalyq aıma­ǵy­nyń qosalqy aımaǵy retinde qaıta uıymdastyrý jumystary júrgizilip, ın­vestısııalyq tartym­dylyqty arttyrady.

«Memleket basshysy taıaýda ótken keńeste el ekonomıkasynyń ósý qarqyny men tartylǵan ınvestısııa kólemin tómendetpeý mindetin qoıdy. Aýqymdy ındýstrııalyq saýda-logıstıkalyq keshenniń qurylýy ónerkásiptik óndiristi damytýǵa, daıyn ónimdi ótkizýdiń tıimdi júıesin qurýǵa, sondaı-aq jańa jumys oryndaryn ashýǵa múmkindik beredi. Bul baǵytta ınvestısııadan bastap jetkizýge deıingi barlyq tizbek boıynsha belsendi jumys isteý mańyzdy. Jobaǵa járdemdesý úshin ınjenerlik ınfraqurylym másele­lerin múmkindiginshe qysqa merzimde sheshý qajet», dep atap ótti O.Bektenov.

Sondaı-aq «Korcem» JShS sement zaýytynda Premer-mınıstr óńirdiń qury­lys ındýstrııasynyń damýymen tanys­ty. Byltyr iske qosylǵan kásiporyn­nyń óndiristik qýaty jylyna 1,3 mln tonna sementti quraıdy. О́nimder ishki naryqta satylady, sonymen qatar О́zbekstan, Reseı, Qyr­ǵyzstan elderine eksporttalady. Zaýyt­ta halyqaralyq standart­tarǵa sáı­kes DCS ıntellektýaldy júıesi engizildi. Bar­lyq tehnologııalyq sıkl mehanıkalyq úde­ris­terdi basqarýǵa múmkindik beretin ortalyq basqarý pýltinen júzege asyrylady.

Sonymen qatar Premer-mınıstrge «Jibek Joly» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy­nyń aýmaǵynda hımııa, óńdeý ónerkásibi, mashına jasaý, energetıka, metallýrgııa salalaryndaǵy ınvestısııalyq jobalar­dyń júzege asyrylý barysy, sondaı-aq qajetti ınfraqurylymnyń damýy týraly baıandaldy. Munda barlyǵy 18 qatysýshy tirkelgen. 2024 jyldyń qorytyndysy bo­ıynsha óńirge salynǵan ınvestısııalar kó­lemi 506 mlrd teńgeni qurady, 2025 jyly 9 jobany salý nátıjesinde shamamen 850 mlrd teńgege deıin artýǵa tıis.

Sondaı-aq Úkimet basshysy jańadan qolǵa alynǵan ónerkásip nysandarynyń, atap aıtqanda, tolyq sıkldi metallýrgııa­lyq keshen men júgerini tereń óńdeıtin zaýyt qurylysynyń barysymen tanysty. Atalǵan jobalar byltyrǵy qarasha aıynda Oljas Bektenovtiń QHR-ǵa jumys sapary aıasynda ótken kezdesýler men qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtar sheńberinde júzege asyrylyp otyr.

Qytaılyq ınvestor «Fujian Hengwang Investment Co., Ltd» kompanııasynyń qa­ty­sýy­­men jalpy quny shamamen 1,2 mlrd dollardy quraıtyn elimizdegi eń iri metallýrgııa zaýyttarynyń biriniń qurylysy bastaldy. Jobany qarjylandyrý ınves­tor­dyń óz qarajaty esebinen júzege asyry­lady. Kásiporyn armatýra, sozba symdar, jolaq jáne profıldi bolat, sondaı-aq metall ónimderiniń basqa da túrlerin shyǵarady.

Qazaqstan temir rýdasynyń qory bo­ıynsha álemde 9-oryn alady. О́tken jyldyń qorytyndysyna sáıkes, óndiris kólemi 37 mln tonnaǵa jetti. Tolyq sıkl­di metallýrgııa kesheniniń jańa jobasy otandyq metallýrgııanyń damýyna aıtar­lyq­taı úles qosyp, ekologııalyq taza teh­no­logııalardy qoldanýdyń úlgisine aınalady.

«Atalǵan joba elimizdegi temir rýdasyn tereń óńdeýdiń tolyq sıkli bar qara metaldar men metall ónimderin shyǵaratyn iri óndirýshilerdiń birine aınalady. Úkimet bul zaýyttyń qurylysyna jan-jaqty qoldaý jasap, onyń sátti iske qosylýyna qajetti kómek kórsetedi»,  dep atap ótti O.Bektenov.

Sapar aıasynda Premer-mınıstr júgerini tereń óńdeý zaýytyn salý jónindegi ınvestısııalyq jobanyń qurylys alańyna bardy. Investısııa kólemi 800 mln dollardy quraıdy. Jáne óndiristik qýattylyǵyn jylyna 1 mln tonna júgeriden ári qaraı 3 mln tonnaǵa deıin ulǵaıta otyryp, tiginen ıntegrasııalanǵan ónerkásip parkin qurý josparlanýda.

Jobany bıofermentasııa ındýstrııa­syndaǵy álemdik jetekshi qytaılyq «Fufeng Group» kompanııasy júzege asyryp otyr. О́nerkásip keshen quramyna krahmal zaýyty jáne úsh bıofermentasııa kásiporny kiredi. Zaýytta lızın, glýtamın, glýtamın qyshqyly, leısın, treonın, jem jáne taǵy da basqa joǵary qosylǵan quny bar ónimder shyǵarylýǵa tıis.

О́nerkásip parkiniń qajettilikterin qamtamasyz etý úshin ınvestor kómir jylý elektr stansasy men aǵyn sýdy tazartý stansasyn salýdy da josparlap otyr. Ári qaraı tuz qyshqyly men suıyq ammıakty qosa alǵanda, hımııalyq komponentter shyǵaratyn zaýytty iske qosý qarastyrylǵany atap ótildi. Negizgi nysandardy paıdalanýǵa berý 2026 jylǵa josparlanǵan. 1,5 myńǵa deıin jumys ornyn ashý kózdelgen.

Premer-mınıstr Sarysý aýdanynda «Qazaq soda» JShS kalsıılengen soda shyǵaratyn zaýyt qurylysynyń barysyn tekserdi. 42 gektar alqapta birinshi kezeńde qýattylyǵy jylyna 500 myń tonna ónim óndiretin óndiris kesheni iske asyrylyp, keıinnen 1 mln tonnaǵa deıin ulǵaıtylady. Jergilikti shıkizat paıdalanylatyn bolady. О́ndiris úderisinde qaldyqtardy nóldik deńgeıde qamtamasyz etetin tehnologııalardy qoldaný josparlanyp otyr.

Kalsıılengen soda metallýrgııa, shyny, tamaq, toqyma jáne hımııa óner­kásibinde, sondaı-aq turmystyq hımııa óndirisinde qoldanylady. Búginde elimizdiń sodaǵa degen qajettiligi jylyna 350-400 myń tonnany quraıdy. Jobany júzege asyrý ımportty tolyq almastyrýdy qam­ta­masyz etýge, TMD elderi men Qytaı­ǵa eksportty bastaýǵa múmkindik beredi.

Qazirde qurylys-montajdaý jumys­tary 30%-ǵa oryndaldy, negizgi jabdyq­tardy jetkizý júzege asyrylyp jatyr. Zaýytty paı­­dalanýǵa berý 2026 jyldyń tamyz aıy­­na josparlanǵan. Joba aıasynda 1 myń ju­mys orny, onyń ishinde 400 turaqty ju­mys orny ashylady. Investısııalardyń jal­py kólemi shamamen 400 mln dollardy quraıdy.

Premer-mınıstr Qazaqstandy álem­degi jetekshi kalsıılengen soda óndirý­shilerdiń qataryna qosatyn, ımportqa táýeldilikti tómendetetin jáne elimizdiń hımııa ónerkásibin damytý úshin jańa múmkindikter týǵyzatyn jobany ýaqtyly júzege asyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Elimiz atalǵan jobany júzege asyra otyryp, Qytaı, Túrkııa, AQSh, Reseı sııaqty álemdegi jetekshi soda óndirýshi­leriniń qataryna qosylady degen jospar bar.

Jambyl oblysy