Foto: Kapital.kz
Buǵan deıin júrgizilgen memlekettik aýdıt nátıjesinde óńirlik qaryzdardy basqarý isinde birqatar kemshilikter anyqtalǵan bolatyn. Atap aıtqanda, «Jumyspen qamtý jol kartasy» aıasynda bólingen qarajattar jergilikti atqarýshy organdardyń basqa kredıtorlar aldyndaǵy qaryzyn óteýge jumsalǵan. Bul shyǵystar jalpy sıpattaǵy transfertterdi esepteý kezinde eskerilip, ortalyq bıýdjetke qosymsha boryshtyq júkteme salǵan.
Sonymen qatar, keıbir óńirlerde qaryz alý lımıtteri (kiristerdiń 10%-ynan aspaý kerek) saqtalmaǵan. Eń mańyzdysy — osy talaptardyń buzylǵany úshin jaýapkershilik kózdelmegen. Qaryzdy basqarý tásilderi de ártúrli jáne birizdilikten alshaq bolǵan.
Osyǵan baılanysty Joǵary aýdıtorlyq palata Ulttyq ekonomıka mınıstrligine normatıvtik-quqyqtyq bazaǵa ózgerister engizýdi tapsyrdy.
Nátıjesinde, 2025 jylǵy 15 naýryzda qabyldanǵan jańa Bıýdjet kodeksine tıisti túzetýler engizildi:
- Endi jergilikti qaryzdardy óteýge jumsalatyn shyǵyndar óńirlerdiń jalpy áleýmettik shyǵyndarynyń (bilim berý, medısına, ınfraqurylym jáne t.b.) boljamyna engizilmeıdi. Bul óńirlerdiń óz qaryzyna ózderi jaýap berýin qamtamasyz etedi;
- Jergilikti borysh lımıtteri endi QR Prezıdentiniń jarlyqtarymen bekitiletin nysanaly baǵdarlardy eskere otyryp aıqyndalady;
- Qaryz lımıtiniń saqtalmaǵany úshin oblys, respýblıkalyq mańyzy bar qala jáne astana ákimderi tikeleı jaýapty bolady.
Sonymen qatar, jergilikti bıýdjetterdiń salyqtyq jáne salyqtyq emes kiristerin asyra oryndaýdan túsken qosymsha qarjy toqsan saıyn olardyń boryshtyq mindettemelerin óteýge jáne joǵary turǵan bıýdjetterdiń áleýmettik mańyzdy shyǵystaryn qarjylandyrýǵa baǵyttalady.
Vedomstvonyń habarlaýynsha, atalǵan ózgerister bıýdjetter derbestigin nyǵaıtýǵa, qarjylyq tártipti kúsheıtýge jáne bıýdjet qarajatyn tıimdi bólýdi qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
