Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi Atyraý oblystyq departamentiniń basshysy Erulan Serikqalıevtiń aıtýynsha, qurylys salasynda alańdatatyn túıtkil azaımaı tur. Eń bastysy – áleýmettik nysandar men joldyń qurylysyn sapasyz júrgizý.
«Departament qyzmetkerleri qurylysy uzaqqa sozylǵan nysandarǵa taldaý júrgizdi. Taldaý kezinde nysandar qurylysynyń keshigýine sebep bolatyn birneshe sybaılas jemqorlyq qaýpi anyqtaldy. Birinshiden, tapsyrys berýshiler tarapynan tıisti baqylaý jasalmaıdy. Ekinshiden, tehnıkalyq qadaǵalaý joq. Úshinshiden, merdigerlik kompanııalardyń memlekettik tapsyrys berýshilermen úlestes bolýy alańdatady. Tórtinshiden, merdigerler arasyndaǵy karteldik sóz baılasý, jobalaý-smetalyq qujattamany túzetý, qosymsha bıýdjet qarjysyn bólý deregi baıqaldy. Besinshiden, tıisti lısenzııasy joq merdigerler jumystardy oryndaıdy. Altynshydan, qurylys jobalaryna jaýapty burynǵy sheneýnikterdiń keıinnen kelisimshart jasalǵan merdigerlik mekemelerge jumysqa ornalasý deregine erekshe nazar aýdaryldy», deıdi E.Serikqalıev.
Oblystaǵy qurylysy keshiktirilip, merziminde aıaqtalmaǵan nysandardyń jartysynan kóbi Atyraý qalasynda ornalasqan – 48 nysan.
«Qurylysy keshiktirilgen 81 nysanǵa 72 mıllıard teńge bólingeni anyqtaldy. Osy kezge deıin 42,5 mıllıard teńgeden astamy ǵana ıgerildi. Nysandardyń báriniń áleýmettik sala úshin mańyzy zor. Onyń ishinde 35 turǵyn úı, 32 ınfraqurylymdyq nysan, 4 mádenıet úıi, 3 sport kesheni, 5 mektep pen 2 aýrýhana bar. Áleýmettik salaǵa serpin beretin nysandardyń qurylysyndaǵy uzaqqa sozylǵan kidiris qoǵamnyń alańdaýshylyǵyn týdyryp otyr. Muny sybaılas jemqorlyq qaýpi men jaýapty organdardyń áreketsizdiginiń yqtımal kórinisi retinde baǵalaǵan jón», dep málimdedi departament basshysy.
Onyń aıtýynsha, jergilikti atqarýshy organdarǵa anyqtalǵan sybaılas jemqorlyq táýekelderin joıý úshin birneshe usynys berilip otyr. Birinshiden, qurylysy aıaqtalǵan, biraq túrli sebeppen qabyldanbaǵan nysandardy anyqtap, túpkilikti sheshim qabyldaý qajet. Ekinshiden, kelisimshartta kórsetilgen mindettemelerin oryndamaǵan merdigerlerden turaqsyzdyq aıybyn óndirip alýdy jedeldetken jón. Úshinshiden, negizgi nysandardyń qurylysyn aıaqtaý úshin tenderlik rásimderdi júrgizý kerek. Tórtinshiden, josyqsyz merdigerlerdi taný týraly talap-aryzdardyń berilýin baqylaý kúsheıtilýge tıis.
«Bizdiń usynystarymyzdyń tıimdi tustary bar. Birinshiden, bul nysandar qurylysynyń keshiktirilýine jol berilmeıdi. Ekinshiden, bıýdjet qarjysyn tıimdi paıdalanýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Osy kezge deıin merdigerlerden 69 mıllıon teńgeden astam turaqsyzdyq aıyby óndirildi. Josyqsyz kompanııalar arnaıy tizilimge engizildi. Zań buzýshylyqtarǵa jol bergen sheneýnikterdi jaýapkershilikke tartý sharalary qabyldandy», deıdi E.Serikqalıev.
«Memleket basshysy usynǵan «Zań men tártip» qaǵıdatyn iske asyrý, mańyzdy áleýmettik nysandar qurylysynyń ýaqtyly aıaqtalýyn baqylaý maqsatynda monıtorıng júrgizildi. Máselen, Muqyr aýyldyq okrýginde mádenıet úıi 400 orynǵa eseptelgen. Buryn qurylysqa 2 merdiger tartyldy. Alaıda ekeýi de jumysty merziminde tapsyra almady. Atalǵan nysandaǵy túıtkil birinshi merdigerdiń shartta kózdelgen mindetterdi tıisti deńgeıde oryndamaı, qarjylyq qıyndyqqa baılanysty qurylysty tastap ketýinen týyndady. Ekinshi merdigermen jasalǵan sharttyń zańdylyǵy turǵysynan sot prosesi júrgizilip jatyr», dep málimdedi departament basshysynyń birinshi orynbasary Nurlan Jahın.
Onyń deregine qaraǵanda, nysan jobasyna túzetýler engizilgen. Sóıtip, 2024 jylǵy 5 shildede jańa merdiger – «Jıenbaı» JShS-men memlekettik satyp alý sharty jasalǵan. Qazir mádenıet úıi qurylysynyń 27%-y ǵana oryndalǵan.
Osy kezge deıin baǵanalardy quıý aıaqtalǵan. Endi eden plıtasynyń qalyptaryn montajdaý júrip jatyr.
Atyraýda qurylysy uzaqqa sozylǵan nysandardyń qatarynda Talqaırań aýylyndaǵy jańa shaǵyn aýdannyń qurylysy da bar. Oblys ákiminiń baspasóz hatshysy Rýslan Jumaǵazıev bergen derekterge súıensek, Atyraý qalasynyń bas josparyna sáıkes, kópqabatty turǵyn úıler salýǵa munaıly shahar mańyndaǵy eldi mekennen 62 gektar jer telimi bólingen. Sodan soń turǵyn úıler qurylysynyń jospary jasaqtalǵan.
«Soǵan sáıkes 70 turǵyn úı salý josparlanǵan. Onyń ishinde 1 080 páterlik 24 turǵyn úıdiń 2019 jyly qurylysy bastalǵan edi. Úılerdiń aýmaǵy 56 myń 323 sharshy metrdi quraıdy. Qazir 8 úıdiń qurylysy tolyq aıaqtaldy. Turǵyn úılerdi ınjenerlik-kommýnıkasııalyq júıelerdiń qurylysy tııanaqtalǵan soń qoldanysqa berý josparlanyp otyr», dep habarlady R.Jumaǵazıev.
Spýtnık qalashyǵy aýmaǵynda magıstraldyq elektr jelisi bar 110/10 kVt qosalqy stansa qurylysy aıaqtaldy. Alańnan tys aýmaqta elektr jelisi tartylǵan. Qazir 24 turǵyn úıde alańishilik elektr jelisin tartý jumysynyń 90%-y atqarylypty. Jańa shaǵyn aýdanda magıstraldyq gaz qubyrynyń qurylysy AGRS qondyrǵysymen qosa júrip jatyr. Gaz jetkizý qubyrynyń, alańnan tys gaz jelisin elektrmen qamtý qurylysy aıaqtalyp tur. Qurylysy aıaqtalýǵa jaqyndaǵan 24 turǵyn úıdi gazben qamtıtyn jeliniń qurylysy da bitti. Munda uzyndyǵy 9,3 shaqyrym magıstraldyq sý qubyryn tartý jumystary júrip jatyr. Sý qubyrynyń daıyndyǵy – 95%.
«Turǵyn úılerge sý jáne káriz qubyryn jetkizý nysanynyń qurylysy aıaqtaldy. Uzyndyǵy 22 shaqyrym magıstraldyq káriz jelisiniń qurylysy bastaldy. Qaıyrshaqty aýyldyq okrýgine qarasty aýyldar atalǵan káriz jelisine qosylýyna baılanysty jobalaý-smetalyq qujattamaǵa túzetýler eńgizilip jatyr. Osy aıda jobaǵa memlekettik saraptamanyń qorytyndysy alynady», deıdi oblys ákiminiń baspasóz hatshysy.
Alaıda jańa shaǵyn aýdanda jylý jelisin júrgizý áli tolyq aıaqtalmaı otyr. Máselen, qýaty saǵatyna 99 gkal quraıtyn qazandyqtyń qurylysyna baılanysty jobalaý-smetalyq qujattamasy jasaqtalyp, saraptamadan ótkizýge jiberilgen. Jylý jetkizý jelisi qurylysynyń 25%-y oryndaldy. Alańnan tys jylý jelisin júrgizý aıaqtaldy. Alańishilik jylý jelisiniń 75%-y júrgizilgen. Qazir avtokólik joly men abattandyrý jumysy qosa atqarylyp jatyr. Shaǵyn aýdandaǵy №1, №4 kósheden basqasynda astyńǵy iri qabatty asfalt salyndy. Joldyń daıyndyǵy – 60%.
«Magıstraldyq baılanys jelisiniń 70%-y daıyn tur. Úıaralyq baılanys jelisin júrgizýge jer qazý jumysy kedergi keltirdi. Soǵan baılanysty jumys ýaqytsha toqtatyldy», dep málimdedi baspasóz hatshysy.
Atyraý oblysy
