«Taza Qazaqstan» • 25 Sáýir, 2025

Ileniń boıyn tazartty

20 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Ile ózeniniń mańy – tabıǵaty kórkem, týrıster jıi baratyn aýmaq. Alaıda keıingi jyldary bul aımaq demalys orny emes, beıbereket shashylǵan qoqystyń ortasyna aınaldy. «Kóshpeliler qalasy» men «Tamǵaly tas» shatqalynyń mańynda plastık bótelkeler, dorbalar, konserv qaldyqtary men qurylys materıaldary úıilip jatyr. Jaýapsyz demalýshylar men baqylaýsyzdyqtyń kesirinen Ile ekojúıesine naqty qaýip tónip tur.

Ileniń boıyn tazartty

Osyǵan oraı «Amanat» partııasynyń qa­tysýymen Almaty oblysynda «Taza Qazaqstan» ak­sııasy aıasynda aýqymdy ekolo­gııalyq senbilik uıym­dastyryldy. 600-ge jýyq adam ju­myldyrylǵan tazalyq shara­synyń nátıjesinde ózen ja­ǵasynan 30 tonnadan astam qoqys jınaldy.

Jınalǵan qaldyqtardyń basym bóligi – plastık, shyny bótelkeler, taǵam qaldyqtary, qurylystyq, turmystyq qal­dyqtar. Bir kúndik sharamen másele sheshilmeıdi. «Amanat» partııasy bul túıtkildi ob­lystyq ekologııalyq keńeste júıeli túrde kóterýdi josparlap otyr. Partııa bastamasymen týrıstik aımaqtarǵa arnaıy mártebe berý, qoqys alańdaryn ornatý, beınebaqylaý engizý, quqyq buzýshylarǵa ákimshilik jaza qoldaný tetikteri usynyl­maq.

«Biz tabıǵat lastanǵannan keıin emes, lastanbaı turyp áreket etýimiz kerek. Qazir Ile boıyndaǵy jaǵdaı – eskerýsiz qalǵan aýmaqtyń naqty kórinisi. О́zen jaǵasy qoqysqa kómilip jatyr. Demalýshylar artynan eshteńe jınamaıdy. Qazan-oshaq pen taǵam qaldyqtary ózenge aǵyp, qorshaǵan or­taǵa tikeleı zııan keltirip otyr. Eger júıeli sheshim qabyl­danbasa, jaqyn arada bul jer qaıtadan qaldyq astynda qalady. Másele – qoqystyń kóle­minde emes, júıesizdikte. Bul aýmaqta ınfraqurylym aty­men joq. Qoqys jáshigi de, baqylaý da, jaýapty mekeme de qa­rastyrylmaǵan», dedi part­ııanyń Almaty oblystyq fılıa­lynyń tóraǵasy, oblys­tyq máslıhattyń tóraǵasy Qýat Baı­ǵojaev.

Bul iske volonterler de belsene qatysty. «Amanat» par­tııasynyń «Jastar rýhy» jas­tar qanatynyń tóraǵasy Medet Bekbergenov: «Jalpy, tabıǵatqa janashyrlyq – nıet qana emes, naqty júıeli saıasatqa aınalýǵa tıis. Búgingi ekoaksııaǵa oblys ákiminiń ózi bastap, mem­lekettik qyzmetkerler, erik­tiler, qoǵam belsendileri men «Amanat» partııasynyń múshe­leri qatysty. Volonterler bul máselemen alǵash ret betpe-bet kelip otyrǵan joq. Byltyr óz kúshimizben osy aýmaqtan 10 tonnadan astam qoqys jınadyq. Biraq bizden keıin taǵy da bári sol qalpyna tústi. Bul – bir rettik senbilikpen sheshiletin másele emes. Tabıǵatty qorǵaý júıeli baqylaý men naqty ınfraqurylymdy qajet etedi. Biz qansha tazalasaq ta, qoqys tas­­taýdy toqtatpaıynsha nátı­je bolmaıdy», deıdi.

Aıta keteıik, ekologııalyq sharalar Ile ózenimen shek­telmeıdi. Oblystyń 373 eldi me­keninde 80 myńnan astam adam­nyń qatysýymen 38,9 myń túp aǵash otyrǵyzylyp, 120 aqparattyq túsindirý, 150 sanıtarlyq tazalaý sharasy ótkizildi.

 

Almaty oblysy