Forým • 25 Sáýir, 2025

О́ndiris kólemi de, tabys ta artty

20 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Premer-mınıstr Oljas Bektenov Qazaqstan mashına jasaýshylarynyń XII forýmyna qatysyp, mashına jasaý jáne metall óńdeý boıynsha VI Ha­lyqaralyq ar­naıy kór­mede ındýstrııa kósh­bas­shylarynyń jetis­tikterimen tanysty.

О́ndiris kólemi de, tabys ta artty

Forýmnyń ashylýynda Premer-mınıstr Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń quttyqtaý sózin oqydy. Elimizdiń ornyqty ekonomıkalyq ósýindegi mashına jasaý salasynyń róline erekshe nazar aýdaryldy.

«Qazaqstannyń óńdeý óner­kási­bindegi mashına jasaý sala­synyń úlesi keıingi bes jylda 13-ten 19 paıyzǵa deıin ósti. Byltyr óndiris kólemi 4,6 trln teńgege jetti. Jańa ónim túrleri shyǵarylyp, taýar eksporty da aıtarlyqtaı artty. El naryǵyna aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn, avtobýstar, jeńil jáne júk kólikterin jasaıtyn jańa kompanııalar keldi. Bıyl Qazaqstanda álemdegi iri kompanııalardyń joǵa­ry tehnologııaly kásiporyn­dary iske qosylady. Munyń bári – memlekettiń otandyq óndiristi qol­daýǵa qatysty júıeli shara­lary­nyń jemisi. Mashına jasaý isin odan ári órkendete túsý úshin jergilikti óndiristiń úlesin arttyrý jáne ozyq tehnologııa­lardy, sonyń ishinde jasandy ıntel­lektini jappaı engizý qajet. Sony­men qatar jumysshylarǵa jaıly ári qaýipsiz eńbek jaǵdaıyn jasaý, bilikti mamandar daıarlaýǵa, olardyń biliktiligin kóterýge jete kóńil bólý mańyzdy. Eko­no­­mıkalyq turaqsyzdyq jaǵda­ıyn­da bolashaǵy zor salalar men baǵyttardy damytý úshin jańa múmkindikter ashylady. Elimizdiń mashına jasaý salasy búkil ekonomıkamyzdy órkendetýge tyń serpin berý úshin óz áleýetin tolyq iske asyra alady dep senemin», dep atap ótilgen quttyqtaý hatta.

2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha mashına jasaý sala­syn­daǵy óndiris kólemi 10%-ǵa ósti. Osy jyldyń I toqsanynda atalǵan kórsetkish 17%-dan asty, bul salanyń joǵary áleýetin jáne qabyldanyp jatqan is-shara­lardyń tıimdiligin kórsetedi.

Plenarlyq otyrysta mashına jasaý kásiporyndaryn qoldaý, lokalızasııalaýdy tereńdetý, jańa tehnologııalyq úderisterdi ıgerý sharalary, sondaı-aq mashına jasaý salasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqtyń keleshegi talqylandy.

EXPO halyqaralyq kórme ortalyǵynda Premer-mınıstr VI Halyqaralyq mashına jasaý jáne metall óńdeý arnaıy kórmesi Kazakhstan Machinery Fair ekspozısııalaryn tamashalady. Otandyq jáne sheteldik 20-dan asa eldiń kompanııalary óz ázirlemelerin usyndy. Halyqaralyq qatysýshylardyń qatarynda Germanııa, Ońtústik Koreıa, Qytaı, Shveısarııa, Reseı, Italııa, Chehııa jáne basqa da elderdiń iri kásiporyndary bar.

Karlskrona LC AB kásiporny mu­naı-gaz, taý-ken ónerkásibi, sý jáne atom energetıkasy salalaryn­da keshendi tehnıkalyq sheshimder ázirleýge mamandanǵan. Kompanııa jylyna 5 myń tonnaǵa deıin quıma ónim­derin shyǵarady. Saran qa­la­syndaǵy QazTehna zaýyty Yutong, Sinotruk jáne Scania markaly avtobýs jáne kommersııalyq kólikter jelisin tanystyrdy. 2024 jyly kásiporyn 1 560 tehnıka shyǵardy, lokalızasııalaý deńgeıi 36%-dan asty. Josparda óndiris kólemin ári qaraı keńeıtý jáne qazaqstandyq qamtýdy 50%-ǵa deıin arttyrý qarastyrylǵan. «Qazaqstan ınjınırıng» kompanııasy qorǵanys, kólik, energetıka jáne munaı-gaz ónerkásibi salasyndaǵy zamanaýı ázirlemelerin usyndy. Hyundai Trans Kazakhstan kásiporny Qazaq­s­tanda qurastyrylǵan avtokólik­ter­di tanystyrdy. Tolyq sıkldi óndi­ris Almaty qalasynda ornalasqan jáne jylyna 50 myń birlikke deıin ónim shyǵarýdy qamtamasyz etedi. «Qazeksımeks» JShS kompanııasy metall óńdeý ónimderin usyndy. Kásiporyn ónerkásiptiń negizgi salalarynda, atap aıtqanda, avıasııa, avtomobıl, keme jasaý, energe­tıka jáne medısına ónerkásibinde joǵary tehnologııalyq jobalardy júzege asyrady. Sondaı-aq qatysýshylar birqatar kompanııa pavılondaryn aralady. 

Sońǵy jańalyqtar