Oblys ortalyǵyndaǵy Málik Ǵabdýllın mýzeıiniń qorynda Ekinshi dúnıejúzilik soǵys kezinde el qorǵaǵan erler jaıly derekter jınaqtalǵan eken. Qymbat qazynaǵa kezikken kisishe tam-tumdap jınalǵan derekterdi salǵastyra qarap, zeıin qoıa súzip shyqtyq. Soǵys ardageri, keıin quqyq qorǵaý salasynda uzaq jyl abyroıly qyzmet etken Janaı Seıiluly jaıly ýaqyt tabymen ábden sarǵaıyp ketken, kúzgi japyraqtaı úlbiregen jazbalardyń ilige ketkeni. Aqsaqaldyń aqıqatshyl bolǵany, shyndyqtyń shyraqshysy ekeni jóninde Kókshetaýdyń aǵa býyny jaqsy biletin. Keıin umytylýy, urpaq jańaryp, býyn almasqannan keıin bir kezde aldaspandaı jarqyldaǵan aǵa býynnyń erlik soqpaǵy kómeski tartýy da ábden múmkin ǵoı. Qaıta tiriltsek, mýzeı qorynda saqtalǵan derekter negizinde taǵy bir pash etsek, esil erlerdiń arýaǵy razy bolar.
Aq qashyp, qyzyl qýǵan alasapyran zaman. О́rimdeı jastar túgil dalanyń danalyǵyn boıyna jıǵan suńǵylalar da zaman tynysyn, aǵymyn ańdaı alar emes. Bosaǵasynan bereke arylmaǵan, myńdy aıdaǵan alpaýyt baılardy kámpeskeleıdi eken degen sýyt habar qarasha qara sýyǵyndaı dirildetip turǵan. Kóksheniń etegin janaı aǵatyn Qylshaqty ózeni men sonaý janar ushyndaǵy Jylandy taýynyń etegine deıingi keń kósilgen alqapty baýyryna basyp nesheme jyldan beri jaılaǵan Dúrsary baıǵa da tyqyr taıansa kerek. Myńǵyrǵan malyn basqa uryp sanap, jarly-jaqybaıǵa pyshaq ústinde bólip bermek. Bul isti arnaıy uıymdastyrylǵan komıssııa atqarady-mys. Qabyrǵasy qatyp, býyny bekimesten jalshylyqqa jegilgen Janaı Seıiluly da – komıssııanyń quramynda. Teńdik úshin tirespek. Osy áreketiniń oń-solyn ajyrata bilmeýi de múmkin, áıteýir, baı ataýly qubyjyq bolyp qamshymen qýylǵan kez. Ekpini úı jyqqandaı bolyp qaharly komıssııanyń kele jatqanynan habardar Dúrsary baı da qarap jatpasa kerek. Ajdahadaı aranyn asha kelgen náýbetten aman qalýdyń jolyn izdepti. Izdegenmen myńǵyrǵan maldy qaıda aparyp tyǵarsyń? Jantalasyp júrip Jylandy taýynyń etegindegi ıt tumsyǵy ótpeıtin ný ormannyń ishine súńgitken. Biraq bar jaıdy uzyn qulaqtan estip kelgen komıssııa taýypty. Túgin qaldyrmaı tárkilegen. Kek qaıtty, áıtse de keneresi tolǵan joq. Shurqyraǵan aqtyly maldy komıssııa kedeı-kepshikke pyshaq ústinde bólip bergen. Osylaısha, Janaı Seıilulynyń aqıqatqa qumar, ádildikke jaqyn ǵumyr joly óz soqpaǵymen órbigen. Qatardaǵy mılısııa qyzmetkeri atanǵan. El ishinde teli-tentek qaı zamanda bolsyn kezdesedi emes pe? Alasapyran ýaqytta tipti kóp. Jaratylysynan shyndyq dep shyryldaǵan Janaı atamyz talaı qylmyskerdi qolǵa túsirip, basyn báıgege tigip júrip, qyzmet etken desedi. Birde Býshevsov degen qylmysker ebin taýyp qamaýdan qashyp shyqsa kerek. Bul kezde Janaı Seıiluly eńbek demalysynda eken. Oqys oqıǵa jaıly estigennen keıin salt atqa minip iz kesedi, el ishinde suraý salady. О́kpek jolaýshynyń aldyna shyǵyp aý-jaıyn ańdaıdy. Aqyr sońynda kánigi qylmyskerdi qolǵa túsirip, buǵaý salady. Taǵy birde tapqyrlyq tanytqan jaıy bar. Zerendi aýylyna qatynaǵan avtobýstan eki aýyr sómkeni kótergen áıel túsedi. Tórt qubylany tegis jasyryn sholyp turǵandaı. Qımyly kúdikti. Mılısııa formasyn kıgen Janaı Seıilulyn kórgende tipti qobaljyǵan syńaıly. Tekseris barysynda onyń Chıstopole selosy men Kókshetaý qalasyndaǵy páterlerge túsip, talaı úıdi úptep ketkeni anyqtalady.
Tórtkúl dúnıeni dúr silkindirgen Ekinshi dúnıejúzilik soǵys bastalǵanda Janaı Seıiluly alǵashqylardyń qatarynda maıdanǵa attandy. Máskeý túbindegi qııankeski shaıqasqa qatysty. Birde rota komandıriniń buıryǵy boıynsha til ákelý kerek boldy. Kózge túrse kórgisiz tas qarańǵy túnniń shymyldyǵyn jamylyp, barlaýshylar toby jaýdyń aldyńǵy shebinen ótti. Barlaýshylar tobyn kapıtan Gataýlın basqaratyn. Kómekshisi – saıypqyran serjant Seıilov. Jer baýyrlaı jyljyǵan barlaýshylar jaý dzotyna tap boldy. Epti qımylmen dzotqa shabýyl jasaǵan barlaýshylar aldymen kúzetshini joıyp, ofıserin qolǵa túsirdi. Osy erligi úshin Janaı Seıilov «Dańq» ordenimen marapattaldy. Keıin qatarynan eki ret aýyr jaraqat alǵan soń týǵan jerine oraldy. Burynǵy qyzmetin qaıta atqardy.
Kónekóz qarııalar maıdangerdiń boıyndaǵy ashyq-jarqyn minez ben ańqaýlyǵyn da ańyz etetin. Týmysynan ar aldyndaǵy adaldyqty murat tutqan maıdanger zań buzǵandardy jek kóredi eken. Búginde týǵan aýyly Qarsaqtyń adamdary tik minezdi, shynshyl adam bolsa, «ekinshi Janaı» dep ataıdy eken ázildep.
Quqyq qorǵaý salasynda elý jyldaı adal eńbek etti. II dárejeli «Otan soǵysy», Qyzyl Tý, Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen marapattaldy. Jolyn qýǵan jastardy adaldyqqa tárbıeledi, óz isimen úlgi boldy. Márýa jeńgemiz ekeýi shattyqpen shyraılanǵan shańyraqtarynda on bala tárbıelep ósirgen. Kóne derek tunǵan kebejeni aqtarsańyz, osyndaı ónegeli ómir soqpaǵy qylań beredi. Marjandaı súzip alyp, kókiregi oıaý jastyń qaperine usynsańyz, ónegeniń órimi emes pe?
Kókshetaý
