Sýret: Sputnik / Evgenıı Kopyt
Bul soǵystyń adam shyǵyny da, materıaldyq zardaby da orasan zor boldy. Keńes odaǵy 26 mıllıonnan asa adamynan aıyrylyp, óziniń ulttyq tabysynyń 30%-yn joǵaltty. 18 mıllıonnan asa beıbit turǵyn basqynshylardyń qolynan, konslagerlerde jáne májbúrli jumysta qaza tapty. Biz fashızmge qarsy shaıqasta tabandylyq tanytyp, jeńiske jetkenderdi eshqashan umytpaımyz. Olar óz eliniń ǵana emes, búkil adamzattyń jarqyn bolashaǵyn qorǵap qaldy.
Bul maqalada soǵys jyldary týǵan adamdardyń ómirine nazar aýdarǵym keledi. О́zim de soǵys kezinde dúnıege kelgendikten, sol ýaqyttyń aýyrtpalyqtaryn bastan ótkerdim. Biz sııaqty aýylda turǵan býyn peshpen jylytylatyn úıde turdyq, kerosın shamyn paıdalandyq, baılanys quraldarynsyz kún keshtik. Soǵysqa qatysqandarmen qatar soǵysty bastan keshken urpaq ta «Orlenok» sııaqty patrıottyq ánderdi tyńdap, batyrlar erligin jyrlap óstik. Kitap pen oqýlyq, nan men maı alý úshin uzyn-sonar kezekke turý, ata-analaryna sharýashylyqta kómektesý – bári de sol urpaqtyń basynan ótti. Bul qıynshylyq olardy tózimdi, eńbekqor ári qaısar etip tárbıeledi.
Iá, elimiz bul kezeńde aýyr synǵa tótep berdi. Soǵystyń alǵashqy kúnderinen bastap ónerkásiptiń konversııasy bastaldy. Al aýyl sharýashylyǵy men azyq-túlik sol arqyly maıdannyń qýatty arsenalyna aınaldy. Qazaqstan turǵyndary gospıtaldar men jaralanǵan sarbazdardy qamqorlyqqa alyp, kómek kórsetti. Aýyl sharýashylyǵy salasynyń eńbekkerleri maıdandy qajetti ónimdermen, azyq-túlikpen qamtamasyz etý úshin bar kúsh-qýatyn, qaırat-jigerin jumsady. Budan jumys istep turǵan kásiporyndardyń jumysshylary da shet qalmady. Qolda bar óndiristik kásiporyndardyń qýatyn asqan jyldamdyqpen arttyrdy. Ekonomıkanyń buryn bolmaǵan jańa salalarynyń kásiporyndary quryla bastady. Qolda bar derekter boıynsha osynaý kezeńde elimizde 460 túrli zaýyt pen kásiporyn, onyń ishinde basqa respýblıkalardyń aýmaqtarynan evakýasııalanǵan 107 kásiporyn salyndy. Ǵylym men bilim salalary buryn-sońdy bolmaǵan qarqynmen damydy. 12 ǵylymı-zertteý ınstıtýty, 4 jańa joǵary oqý orny quryldy. Tıisinshe, ǵylymı qyzmetkerler men stýdentter sany ósti.
Jeńistiń 80 jyldyǵyn burynǵy Keńes odaǵynyń halqy ǵana emes, búkil álem atap ótedi. Osy soǵysta batyrlarymyz urpaǵynyń ǵana emes, búkil adamzattyń bolashaq quqyǵyn qorǵady.
Uzan YSQAQOV,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri
