Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi, Áleýmettik qorǵaý salasyn damytýdyń ulttyq ǵylymı ortalyǵy (ÁQSDUǴO) men «Qazaqstan halqyna» qory arasyndaǵy úshjaqty memorandýmǵa qol qoıyldy. Sonyń aıasynda 4 óńirde (Abaı, Qyzylorda, Pavlodar oblystary men Shymkent qalasy) «Múgedektigi bar balalardy úı jaǵdaıynda ońaltý» qanatqaqty jobasy iske asyrylyp keledi. Ilkimdi jobanyń tıimdiligi sol, ońaltýdyń ınnovasııalyq tehnıkalyq quraldary erekshe balasy bar otbasyna aqysyz negizde jalǵa beriledi.
«Qazaqstan halqyna» QQ ońaltýdyń ınnovasııalyq 1 309 tehnıkalyq quralyn satyp alýdy josparlap otyr. 2024 jyldyń tamyzynda alǵashqy lekte ońaltýdyń ınnovasııalyq 400 tehnıkalyq quraly elge ákelindi. Sondaı-aq jobany iske asyrý sheńberinde ÁQSDUǴO fılıaldarynyń mamandaryn, ońaltýdyń ınnovasııalyq tehnıkalyq quraldaryn alǵan balalardyń ata-analaryn úıde ońaltý is-sharalaryn júrgizý jóninde oqytý júrgiziledi. Shymkent qalasynda ÁQSDUǴO fılıaly bazasynda «Aıaq-qoldy jattyqtyrýǵa arnalǵan «Thera-trainer tigo Pediatric» trenajerin praktıkalyq qoldaný» semınary ótti. Eki kúndik is-shara barysynda Reseıden kelgen dáriger-reabılıtolog, «Beka Rýs» kompanııasynyń ókili Devıd Ernandes tájirıbesimen bólisti.
«Trenajerdiń ártúrli jattyǵý baǵdarlamasy ár pasıent úshin ońtaıly bolyp otyr. Nátıjesinde, balalardy ońaltý qysqa merzimde aıaqtalady. Munda ár baǵdarlamalyq jattyǵýdyń birneshe profıli usynylady: neıro, orto, kardıo, ızokınetıka. Ońaltýdyń ınnovasııalyq tehnıkalyq quraldaryn bermes buryn ata-analardy oqytý 10 kúnge deıin júrgiziledi, sodan keıin trenajer balanyń turǵylyqty jerine jetkiziledi ári ony mamandar em alýshynyń densaýlyq jaǵdaıyna qarap bóledi. Ata-analarǵa ońaltýdyń ınnovasııalyq-tehnıkalyq quraldarymen jumys isteý algorıtmi taǵy bir ret kórsetilip, mobıldi qosymsha arqyly sabaqtarǵa kúndelikti monıtorıng júrgiziledi», deıdi ÁQSDUǴO bas dırektorynyń orynbasary Sholpan Bólekbaeva.
«Múgedektigi bar balalardy úı jaǵdaıynda ońaltý» jobasy negizinen júıke júıesiniń aýrýlarymen, sonymen qatar tirek-qımyl apparatynyń buzylýynan japa shekken naýqastardyń áleýetin arttyrýǵa baǵyttalǵan. Qyzylorda qalasynyń turǵyny Maral Ádilhan osy joba aıasynda alǵan tirek-qımyl apparattarynyń ıgiligi mol ekenin aıtady.
«О́zim de dárigermin. Qyzymyz Safýra Covid-tiń órship turǵan shaǵynda ómirge keldi. Týǵannan ınfeksııanyń kesirinen damýynda kinárat boldy. Jaqynda bes jasqa tolady, áli moınyn tik ustaı almaıdy. Safýradan úlken úsh balamyzdyń deni saý. Mundaı synaqty basymyzǵa salǵan soń, kóndik. Únemi túrli emdeý ortalyqtaryna shıpa bolsyn dep aparyp júrmiz. Eki jyl buryn osy joba júzege asady degende qatty qýandyq. Sebebi tirek-qımyl apparattary, sal aýrýyna shaldyqqan balalardyń otyrýyna óte yńǵaıly arbalardy satyp alýǵa kóp adamnyń qaltasy kótermeıdi, óte qymbat. Biz de qyzymyz úshten asqan soń, ári-beri júrgenge jaıly bolsyn dep arba izdedik. Osy ilkimdi jobanyń ıgiligin kórip, arba berdi. Qyzymyz arbaǵa otyrǵaly basyn ustaıtyn boldy. Emdik jattyǵý tásilderin qoldanýdyń arqasynda otyrýǵa da beıimdelip keledi. Qaladaǵy erekshe balasy bar ata-analar ara-tura mamandardy shaqyrtyp, osy tehnıkalyq quraldardy qalaı qoldaný qajettigin úıretti», deıdi M.Ábilhan.
Qanatqaqty jobanyń tıimdiligi óte joǵary. Maral Ábilhan bes jylǵa jýyq tek jatatyn qyzynyń otyrýǵa talpynyp, arqasyn tikteı bastaǵanyna «Múgedektigi bar balalardy úı jaǵdaıynda ońaltý» jobasy orasan septigin tıgizgenin aıtty.
«Safýranyń otyrsam degen talpynysy qýantady. Otyrýǵa yńǵaıly arbanyń artyqshylyǵy mol. 4 aıdan astam ýaqyt arbada otyryp, moıny qataıyp, arqasyn tikteýge daǵdylanyp qaldy. Endi biz arbany ótkizip, ornyna vertıkalızator apparatyn alsaq deımiz. Bul qurylǵy arqa omyrtqasynyń túzelýine, balanyń óz aıaǵymen qadam basýyna septigin tıgizedi. Vertıkalızator apparatyn sheshkennen keıin júris tiregin (hodýnkı) beredi. Osylaısha, kezeń-kezeńimen júrgiziletin keshendi emdik sharanyń nátıjesinde sal bolyp jatyp qalǵan balanyń on eki múshesine jan bitedi. Bul jobany júzege asyrýshylarǵa, qarjylaı qoldaý kórsetken jandarǵa zor alǵys aıtamyz», deıdi M.Ábilhan.
Shymkenttik 11 jastaǵy Aıan Qasymbekuly da osy úı jaǵdaıynda ońaltýdyń sharapatyn kórip keledi. Aıannyń ómirge kelgenine 35 kún bolǵanda mıyna qan quıylyp, damýy, ósip-jetilýi tejelgen. Anasy Gúlbaný Tólepbergenova ulynyń ımmýnıteti tym tómen ekenin, tumaýratsa da em-domǵa keri áser etetinin málim etti.
«Biz byltyr osy joba arqyly alty aıǵa jýyq merzimge oryndyq-arba aldyq. Sheteldik mamandar balamyzdyń dıagnozymen tanysqan soń, qurylǵynyń baǵdarlamasyn bizge ıkemdi etip berdi. Arqa omyrtqasy qısaıǵan edi, túzelýine aıtarlyqtaı septigin tıgizdi. Aıanǵa osy arbada otyryp tamaqtanýǵa, muǵalimder úıge kelip sabaq ótkende otyryp oqýyna óte yńǵaıly boldy. Jaqynda qadam basýǵa talpynsyn dep oryndyq-arbany ótkizip, vertıkalızator qurylǵysyn aldyq. Onyń da septigi tıip keledi. «Ońaltý baǵytynda qabyldaǵan emdik sharanyń oń nátıjesi baıqalyp, kóńilimiz jaılandy», degen ana tuńǵysh balasynyń qaz basyp aıaqqa turyp ketýi úshin áli uzaq merzim em alatynyn aıtty.
Áleýmettik qorǵaý salasyn damytýdyń ulttyq ǵylymı ortalyǵy keleshekte ilkimdi jobany ózge oblystarda da júzege asyrýdy josparlap otyr.