Dombyra pishindes ortalyq
«Oblystaǵy mádenıet salasyn damytýǵa erekshe nazar aýdarý qajet. Qalada mádenıet oryndarynyń kóbirek bolǵany jón. Atyraý qalasynda daryndy jastar úshin mádenıet jáne shyǵarmashylyq ortalyǵyn salýdy tapsyramyn. Ony qazaq kúı óneriniń alyby – Qurmanǵazynyń atymen ataýdy usynamyn», dedi Prezıdent.
Munaıly shahardaǵy konsert zalynyń qurylysy 2010 jyly bastalǵan edi. Quny – 3 mlrd 681 mln teńge. Biraq qabyrǵasy áınekpen kómkerilgen konsert zalynyń qurylysy 2012 jyly kúrt toqtady. Jergilikti ákimdik «saqaldy» qurylysqa aınalǵan nysandy qaıta jańǵyrtýǵa ınvestor izdedi.
Atyraýǵa sheteldik ınvestorlar kelip, qurylysy toqtap qalǵan nysanmen tanysty. Biraq nege ekeni belgisiz, qaltaly ınvestorlar jergilik ákimdikpen kelisim jasaǵan joq. Keıin ákimdik ókilderi konsert zalynyń nysanyn saýda ortalyǵyna aınaldyrýdy kózdedi. Bul qadam taǵy da aıaqsyz qaldy.
Prezıdent tapsyrmasynan keıin qurylysy 10 jyldan astam ýaqyt turyp qalǵan konsert zaly buzyldy. Endi onyń ornyna jańadan mádenıet ortalyǵyn salýǵa umtylys baıqalyp otyr. Alaıda munaıly shaharǵa kórik berýi múmkin jańa nysannyń qurylysy qashan bastalatyny ázirge aıtylǵan joq.
Atyraý oblysy ákiminiń baspasóz hatshysy Rýslan Jumaǵazıevtiń usynǵan aqparatyna qaraǵanda, jańa nysannyń jobalyq-smetalyq qujaty saraptamada jatyr. Jobalyq-smetalyq qujattamaǵa sáıkes konsert zaly men tarıhı-ólketaný mýzeıin biriktiretin mádenıet ortalyǵy úsh blokke bólinedi.
Birinshi blokte 1 200 oryndyq konsert zaly men bólme qarastyrylypty. Munda kórermenderge arnalǵan úlken vestıbıýl, foıe men kýlýarlar, býfetter bolady. Eki konferens-zaly ornalasady. Onyń biri – 100, ekinshisi 50 oryndyq. Sondaı-aq 40 orynǵa eseptelgen VIP zal, orkestrge arnalǵan sahna, óner ujymdarynyń daıyndyq jasaıtyn birneshe zaly men dybys jazý stýdııasy ashylady.
Ekinshi blokke tarıhı-ólketaný mýzeıin ornalastyrý josparlanyp otyr. Keshen quramyna sandyq jáne ǵylymı kitaphana, ǵylymı zerthana, sheberhanalar men muraǵat, qor, kórme, ekspozısııalyq jáne májilis zaly kiredi.
Mádenıet ortalyǵynyń úshinshi blogi ózgeshe bolǵaly tur. Bul – aldyńǵy eki blokte bir-birimen jalǵastyratyn dombyra pishinindegi baqylaý alańy. Munda kassalyq galereıa, lıft pen baspaldaq alańy bar foıe ornalasady. Ár blokte ákimshilik, qosalqy bólmeler qarastyrylǵan.
Rezıdensııadan lagerge deıin
Prezıdent sondaı-aq 5 óńirdegi resmı qonaqtarǵa arnalǵan rezıdensııalardy balalardyń qajettiligine berýdi tapsyrǵan edi. Sondaı rezıdensııanyń biri Mahambet aýdanyndaǵy Aqqaıyń aýylynda ornalasqan. Buryn munda resmı qonaqtardy qabyldaýǵa arnalǵan úı bolǵan.
Jaıyq ózeniniń oń jaǵalaýyndaǵy rezıdensııaǵa jaqyn mańnan «Atyraý-Oral» tasjoly ótedi. Onyń janynda shaǵyn jaǵajaı, úlken alma baǵy, tikushaq qonatyn alań bar. О́zenge deıin asfalt jol tóselgen.
Oblys ákiminiń baspasóz hatshysy Rýslan Jumaǵazıevtiń málimetinshe, burynǵy rezıdensııany balalar lagerine laıyqtaý kózdelip otyr. Nysan 200 orynǵa eseptelgen. Lagerdi «Jas daryn» dep ataý uıǵarylypty.
«Balalarǵa arnalǵan lagerdi paıdalanýǵa berýge daıyndaý, jer telimine qatysty qujattaryn rásimdeý jumysy aıaqtaldy. Nysanda gaz ben sý qubyrynyń jelisi joq. Soǵan baılanysty ony paıdalaný tek elektr energııasy esebinen múmkin bolady. Biraq bul ekonomıkalyq turǵydan tıimsiz. Lagerdi jyl boıy, tıimdi paıdalaný maqsatynda odan ári jańǵyrtý, onyń ishinde gaz, sýmen qamtýǵa ınjenerlik jeliler júrgizý, jatyn korpýstaryn, ashana men basqa da qurylystardy keńeıtý, balalardyń bos ýaqytyn ótkizýge arnalǵan qosymsha nysan salý jolymen qalypty jaı-kúıge keltirý josparlanyp otyr. Bul jumysty 2025 jyldyń birinshi jartysynda júrgizý, jıhaz ben basqa qural-jabdyqtardy jańartý kózdelgen», dep málimdedi R.Jumaǵazıev.
Burynǵy rezıdensııanyń nysanaly maqsatyn ózgertý de qolǵa alynyp jatyr. Osy maqsatta arnaıy qujattar toptamasy daıyndalǵan.
Aqqaıyńda alańdaıtyn másele kóp
Burynǵy rezıdensııa ornalasqan Aqqaıyń – Beıbarys aýyldyq okrýginiń quramyndaǵy eldi meken. 2006 jylǵa deıin Sorochınko atalǵan edi. Keıingi 35 jyldan beri turǵyndar sany edeýir azaıypty. Máselen, 1989 jyly eldi mekendegi turǵyndar sany 174 adam bolǵan. 1999 jyly 130 adam, onyń ishinde 60 er, 70 áıel adam turǵan. 2009 jyly 89 adam (46 er, 43 áıel) qalǵan. Elimizdegi 2021 jylǵy sanaq qorytyndysymen aýylda 78 adamnyń turatyny esepke alynǵan eken. Bir qyzyǵy, erlerdiń sany áıelderden eki esege kóp bolyp shyqqan.
Beıbarys aýyldyq okrýginiń ákimi Seıilbek Zulhashevtiń deregine qaraǵanda, qazir Aqqaıyńda 80 adam tirkelipti. Alaıda naqty turatyndardyń sany – 25 adam.
«Bul eldi meken Atyraý qalasynan shamamen 30 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan. Beıbarys aýylynan tóte jolmen júrse, qashyqtyq bes shaqyrymdaı bolady. Munda ótken jyly feldsherlik-akýsherlik pýnkt salyndy. Ázirge paıdalanýǵa berilgen joq. Aýylda sý, jaryq, gaz jelileri bar. Aýyzsý Jaıyq ózeninen alynady. Turǵyndarǵa beriler aldynda sý tazartý qondyrǵysynda súzgiden ótkiziledi. Biraq aýyldaǵy 12 otbasy ǵana sýdyń aqysyn tóleıdi. Sol sebepten jazǵy sý qubyryn júrgizý tıimsiz bolyp otyr», deıdi S.Zulhashev.
Aqqaıyń aýylyna qoǵamdyq kólik qatynamaıdy. Eldi mekende mektep pen balabaqsha, kúndelikti tutynatyn azyq-túlik, ózge de qajettilikti satatyn dúken joq.
«Turǵyndardyń bárinde derlik jeke kólik bar. Azyq-túlikti, ózge de qajet zattardy Beıbarys aýylynan, Atyraý qalasynan ákeledi. Aýyl turǵyndary qoı men sıyr ustaıdy. Kókónis pen baqsha daqyldaryn ekpeıdi», deıdi okrýg ákimi.
Memleket basshysy bergen tapsyrmanyń munaıly óńirdegi jaı-kúıi osyndaı.
Atyraý oblysy