«Kıber Tumar» túrli qaýip-qaterler kezinde áreket etýdiń bazalyq algorıtmderi kórsetilgen áleýmettik plakattar, sarapshylardyń keńesteri, bilim berý rolıkterinen turatyn aqparattyq quraldar keshenin qamtıdy. Naýqan kıberbýllıng, jaǵymsyz jáne tyıym salynǵan kontentter, qaýipsizdik pen qupııalylyqtyń sıfrlyq táýekelderi, ınternetke táýeldilik, onlaın qaýip-qaterlerdiń aldyn alýǵa shaqyrady.
«Kıber Tumar» aqparattyq-bilim berý jobasyn iske asyrý aıasynda Balalardy qorǵaý kúnine oraı «Almaty Polytechnic College» mektep oqýshylaryna arnalǵan «Sıfrlyq mamandyqtar qalasy» taqyrybynda tanymdyq estafeta ótkizdi.
О́skeleń urpaqty sıfrlyq ortada qaýipsiz jáne sanaly áreket etýge shaqyrý, sondaı-aq IT salasyndaǵy zamanaýı mamandyqtarmen tanystyrý maqsatynda qolǵa alynǵan estafetaǵa qaladaǵy №174, №130, №65, №178, №132, №210 mektep-gımnazııalarynyń jáne lıseı oqýshylary qatysty.
Estafeta úsh kezeń boıynsha ótti. «Internettegi qaýipterdi tap!» kezeńinde balalar sýret arqyly ınternettegi jasyryn qaýipterdi anyqtaǵan bolsa, «Kıberqaharman bol!» kezeńinde oqýshylar óz qaharmandaryn oılap taýyp, ınternet keńistigin qalaı qorǵaı alatynyn sıpattady. Al úshinshi «Kıber – ıá, kıber – joq!» kezeńinde durys jáne burys áreketterdi ajyratýǵa arnalǵan vıktorına men kıberqaýipsizdikke baılanysty mem-battl uıymdastyryldy.
Saıys qorytyndysyna sáıkes «Internet gvardııasy» komandasy jeńimpaz atanyp, «Kıberqalanyń jas qorǵaýshysy» mártebesin ıelendi. Barlyq qatysýshyǵa «Internettiń jas qorǵaýshysy» belgileri men estelik syılyqtar berildi.
Merekelik is-shara barysynda «Sıfrlyq mamandyqtar qalasy» estafetasynyń arnaıy kýbogi Almaty servıs jáne tehnologııalar kolledjine tabys etildi. Joba aıasynda kıberqaýipsizdik mádenıetin damytý jumystary basqa oqý oryndarynda jalǵasyn tabatyn bolady.
Kolledj dırektory Medet Omarbekov «Kıber Tumar» aqparattyq bilim berý jobasy aıasynda iske asyp jatqan oqý baǵdarlamalarymen tanystyryp, oqýshylardyń sıfrlyq saýattylyǵyn arttyrý, ınternettegi qaýipterdi taný daǵdylaryn qalyptastyrýdy búgingi oqý úderisiniń ajyramas bóligi retinde damytý qajettigin alǵa tartty.
– Sıfrlyq qaýipsizdik mádenıetin erte jastan qalyptastyrý – aqparattyq qoǵamda ómir súre alatyn saýatty býyn tárbıeleýdiń basty negizi desek, bul is-sharanyń basty maqsaty mektep oqýshylaryna sıfrlyq mamandyqtardyń bolashaǵy men qaýipsiz ınternet qoldaný mádenıetin qalyptastyrýdy kózdeıdi. Sıfrlyq saýattylyqty arttyrýǵa arnalǵan is-sharalar balalarǵa tek bilim berip qana qoımaı, olardy sanaly ári qaýipsiz ınternet qoldanýshy bolýǵa, fıshıng, kıberbýllıng, jalǵan kontent pen vırýstardan qalaı saqtaný kerektigin úıretý mańyzdy. Búginde kolledjde IT baǵyty boıynsha mamandar daıarlanatyn bolǵandyqtan, aqparattyq qaýipsizdik taqyrybyna erekshe mán berilip otyr. Atap aıtqanda, «Aqparattyq qaýipsizdik júıeleri» mamandyǵynyń oqý baǵdarlamasy zamanaýı sıfrlyq ortadaǵy qaýip-qaterlerge tótep berýge qajetti kásibı daǵdylardy qalyptastyrýǵa yqpal etedi. Oqý barysynda stýdentter jelilik arhıtektýra, aqparattyq júıelerdi qorǵaý ádisteri, kıbershabýyldardy anyqtaý jáne olardyń aldyn alý tásilderi, kıberetıka jáne osy salaǵa qatysty zańnamalyq aspektiler sııaqty mańyzdy modýlderdi meńgeredi. 85 jyldyq tarıhy bar oqý orny dástúr men zamanaýı tehnologııalardy ushtastyra otyryp, básekege qabiletti IT mamandardy daıarlaýǵa kúsh salyp keledi. IT-hab bazasynda oqýshylar men stýdentterge arnalǵan arnaıy jobalar júıeli iske asyp, praktıkalyq baǵyttaǵy semınarlar, sımýlıasııalyq shabýyldarmen jumys, jelilik qaýipsizdik ssenarıılerin modeldeý, krıptografııa negizderi men aqparattyq júıelerdiń osaldyǵyn taldaý sııaqty ózekti taqyryptar qarastyrylady. Sondaı-aq stýdentter hakatondardarda tájirıbe jınaqtap, elimiz óńirleri boıynsha ótetin sıfrlyq baıqaýlarǵa turaqty qatysyp keledi, – deıdi Medet Ásetuly.
Kolledj basshylyǵy sıfrlyq bilim berý baǵytynda tek stýdenttermen ǵana emes, mektep oqýshylarymen de júıeli jumys júrgizip, ınternet keńistikti tıimdi paıdalanýǵa qatysty jobalardy aldaǵy ýaqytta da jalǵastyratyn bolady.
«Kıber Tumar» bilim berý jobasyn iske asyrý aıasynda Almaty memlekettik bıznes kolledjinde «Balalar ınternette» chellendji ótti. Dırektordyń tárbıe isi jónindegi orynbasary Juldyz Qurmanáli mektep oqýshylary men kolledj stýdentteriniń búgingi sıfrlyq keńistiktegi qaýipsizdigine arnalǵan chellendj jastardyń sıfrlyq qaýipsizdigin arttyrý jáne aqparattyq keńistikti sanaly tutyný mádenıetin qalyptastyrý baǵytynda mańyzdy ekenin atap ótti.
«Kolledjdegi mamandyqtar menedjment, marketıng, esep jáne aýdıt, baǵdarlamalyq qamtamasyz etýmen baılanysty bolsa, búginde olardy ınternettiń kómeginsiz oqytý múmkin emes. Osyǵan oraı ár mamandyq boıynsha baǵdarlamalardy, modýlderdi meńgerýde qaýipsizdik sabaqtary, semınar, trenıngter turaqty ótkizýge basty nazar aýdaryp kelemiz. Qazirgi kezde dúnıe júzinde balalardy ınternettiń qaýpinen qorǵaý ózekti bolyp otyrǵandyqtan mektepter, kolledjderde sıfrlyq saýattylyqqa baýlýmen qatar onyń jaǵymsyz tustary týraly jıi habarlandyryp otyrý, ony paıdalaný mádenıetin qalyptastyrý óte mańyzdy. Osy oraıda balalardy ınternettiń yqpalynan qorǵaýmen aınalysatyn úkimettik emes uıymdardyń jumysyn jandandyrý qajet. Búginde bul qadam birqatar damyǵan elder tájirıbesinde tıimdiligin kórsetip keledi. Úkimettik emes uıymdar oqý oryndarymen tyǵyz jumys istep, balalar qaýipsizdigine qatysty arnaıy sharalar ótkizedi. Oqý oryndary osy uıymdarmen turaqty baılanys ornata otyryp, túrli aýqymdy sharalar ótkizýdi dástúrge aınaldyrǵan. Internet keńistikten qorǵaýda basty nazar aýdaratyn másele, oqýshylardyń, stýdentterdiń ýaqytyn tıimdi paıdalanýyna yqpal etý. Búgingi zaman jastaryn qyzyqtyratyn sharalardy mektepterde, kolledjderde turaqty ótkizip turý basty nazarda bolýy kerek. Kolledjimizde osy baǵyttaǵy dástúrli sharalar stýdentterdiń ınternetten tys ýaqytyn tıimdi paıdalanýǵa yqpal etip keledi. «Saryarqa» dombyrashylar, «Alash» pikirsaıys klýby sheshendik qabiletterin damytýǵa baǵyttalsa, «Sanaly urpaq» klýby stýdentter arasynda quqyqtyq mádenıetti qalyptastyrýda mańyzdy ról atqarady. «L&G» bı klýby, «AMBK-jasyl álem» ekologııalyq volonterlik toby men LV8 stýdentter keńesi stýdentterdiń qoǵamdyq ómirge belsene atsalysýyn qamtamasyz etýmen qatar, kóshbasshylyq qasıetterdi damytýda basymdyqqa ıe», dep atap ótti ol.
Balalar merekesi qarsańynda qala mektepteri men kolledjderinde sıfrlyq qaýipsizdikke arnalǵan aýqymdy sharalar jalǵasyp jatyr.
ALMATY
