Mıras • 03 Maýsym, 2025

Talysty kórem deseń, Aqsaıǵa kel!

130 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Áıgili Buqar jyraýdyń: «Sen – buzaý terisi shónshiksiń, Men – ógiz terisi talyspyn!» dep shamyrqanatyny esińizde me? Sondaǵy talysty ekiniń biri bilmeýi múmkin. Endeshe, talysty kórem deseńiz, Bórli aýdandyq mýzeıine kelińiz!

Talysty kórem deseń, Aqsaıǵa kel!

Jaqynda Batys Qazaqstan obly­synyń Bórli aýda­nyna jolymyz tústi. Aqsaı qalasyndaǵy aýdandyq tarıhı-ólketaný mýzeıine arnaıy at basyn tiredik. Qazynaly Qarashyǵanaǵymen áıgili óńir­diń murajaıy negizinen gaz ben munaıǵa, ekonomıkalyq, tehnıkalyq jetistikterge tolyp, ózge taqyrypqa oryn qal­maǵan shyǵar dep oıla­ǵanbyz. Qatelesippiz.

О́ńirdiń arǵy-bergi tarıhyn tolyq qamtyǵan mýzeıdi aralap kele jatyp, kıiz úı­diń keregesine ilingen myna buıymdarǵa kózimiz tústi. Jyl­qy men túıeniń bas terisi tutas soıylyp, óńdelip, ádipti noqta taǵylyp, erekshe qorjynǵa aınalypty.

Apyrmaı, mynaý – talys qoı! Munyń bir ataýy – baspaq. Biraz jyl buryn qolónershi Tabıǵat dosym jylqynyń bas terisinen bir úlgisin jasaǵany esimde.

«Ertede bir baıdyń úıir-úıir jylqysy bolǵan eken. Bir jy­ly qys qatty bolyp, búkil jylqy qyrylypty. Qu­ryǵyn qolyna ustap qalǵan baı ónerli eken. О́lgen jylqysyn soıyp, óńdep, bas terisinen dorba jasapty. Ol ydys-aıaq salyp qoıýǵa, ustanyń qu­raldaryn saqtaýǵa, kóshi-qon kezinde paıdalanýǵa taptyrmaıtyn qorjynǵa aınalypty. Tapsyrys kóbeıip, sheber jigittiń saýdasy júrip, kóp keshikpeı-aq jut jutqan baılyǵyn qaıta jınap alǵan eken. «Basqa tússe, baspaqshyl» degen sóz osydan qalypty...»

pp

Osy áńgimeni maıyn tamyzyp aıtyp bergen qol­ónershi, Sýretshiler oda­ǵy­nyń múshesi Tabıǵat Qo­jan­baev úlkenderden suras­tyra júrip, talysty qaıtadan qal­pyna kel­tirgen bolatyn. Myna jyl­qynyń basynan jasalǵan talys sol bolyp shyqty. Mýzeı qoryna 2001 jyly qabyldanǵan buıym kel­gen jannyń nazaryn ózine aýdaryp, qazaqtyń ulttyq qol­óneriniń bir tarıhynan habar berip tur.

Bórli tarıhı-ólketaný mý­zeıiniń ekskýrsovody Anıta Hanatqyzy túıe terisinen jasalǵan ekinshi talysty 2013 jyly Nurzııa Opaǵalıqyzy esimdi turǵyn tapsyrǵanyn aı­tady. Bir qyzyǵy, bul talys turmys-tirshilikte qolda­nylǵan, naǵyz jádiger bolyp shyqty. Túıe talystyń ıesi – Zaılaǵalı Qazıev 1921 jyly, al zaıyby Záýrejamal 1924 jyly týǵan adamdar eken. О́ki­nishke qaraı, basqa derek joq.

 

Batys Qazaqstan oblysy 

Sońǵy jańalyqtar

Názik ıyqtaǵy aýyr júk

Áıel álemi • Búgin, 09:35

Armanyna jetken arý

Áıel álemi • Búgin, 09:30

Talapkerge qanat bitirgen

Áıel álemi • Búgin, 09:25

Meıram qarsańyndaǵy marapat

Taǵzym • Búgin, 09:20

Topyraq qunaryn zerdelegen ǵalym

Ǵylym • Búgin, 09:15

El anasy, erte oıanǵan sanasy...

Áıel álemi • Búgin, 09:10

Qazaq áıelderiniń shejiresi

Tarıh • Búgin, 09:05

Sharshy taqtanyń shahbazy

Shahmat • Búgin, 09:00

Aýyldan shyqqan álem chempıony

Sport • Búgin, 08:55

Shekisýdiń de qaıyry bar

Sport • Búgin, 08:50