Sýretti túsirgen – avtor
О́skemendegi №4 qalalyq aýrýhanasy travmotologııa-ortopedııa bóliminiń meńgerýshisi Aıdos Qunııarov osyndaı operasııanyń naǵyz sheberi. Aıdos Jumabekuly 2006 jyly Semeı medısınalyq ýnıversıtetin támamdaǵan soń oblystyq aýrýhanada jalpy hırýrgııa boıynsha ınternatýradan ótken. Sol jyly Astanadaǵy Batpenov atyndaǵy ǵylymı zertteý ınstıtýtynda «travmatolog-ortoped» sertıfıkatyn alǵan. Sóıtip, jas maman oblystyq aýrýhanaǵa jumysqa ornyǵyp, on jyl taban aýdarmaı eńbek etti. Tynbaı tájirıbe jınaqtap, kóptiń alǵysyna bólendi. Jyl saıyn sanattylyǵy da artyp otyrdy. Tájirıbesi tolysyp, bilimi jetilgen soń №4 qalalyq aýrýhanaǵa bólim meńgerýshisi bolyp aýysty.
– Bizdiń bólimde josparly 20 tósektik oryn bar. Josparly dep otyrǵanym, munda eshkim aıaq asty túspeıdi. Arnaıy tekserýlerden ótip baryp, emdelýge jatady. Mindetimiz – jambas, tize býynyn endoprotezdeý. Artrozdyń kezeńi úshinshi, tórtinshi deńgeıge ótip ketse, operasııa jasaımyz. Qazirde tize patologııasyna jıi operasııa jasalady. Onyń ózi endoskopııalyq ádispen kishkentaı jerdi ǵana tilip júzege asyrylady. Bul dıagnoz jas-kárige qaramaıdy. Sportshylarda da kezdesedi, – deıdi A.Qunııarov.
Mamandar osy kezeńge deıin tize men jambasqa operasııa jasap, protezdep kelse, aldaǵy ýaqytta Túrkııa memleketine baryp, ıyq býynyna operasııa jasaý jóninde sanattaryn arttyrady. Oqý oıdaǵydaı ótse, О́skemende ıyqqa da operasııa jasaı bastaıdy. Buǵan deıin ıyqty endoskopııalyq ádispen protezdeý operasııasy Almaty, Astana syndy iri qalalarda ǵana jasalyp keldi.
– Joǵaryda aıtqandaı, bólim josparly bolǵandyqtan, bizde súıek salý, synyqqa operasııa jasaý degen joq. Jambas urshyǵy qajalǵan, tizesi bastyrmaı qalǵan naýqastardy esepke alamyz. Kúnine bes-alty operasııa jasalady. Artroz dep otyrǵanymyz, tizedegi shemirshekti súıektiń tozýy. Aýyrsyný baıqalsa, naýqastar kelip keńes alady. Mundaı jaǵdaıdyń sebebi jaraqattyń áserinen bolýy múmkin. Artyq salmaqtyń da kesiri tıedi. Genetıkalyq turǵydan da bolady. Týa bitti artrozdar da joq emes. Budan bólek, jas er adamdarda san súıektiń basyndaǵy bútindik buzylyp, formasy ózgeredi. Bul oseptıkalyq nekroz dep atalady. Ondaıda adamdy únemi aýyrsyný mazalaıdy. Onyń emi – tek býyn aýystyrý. Býyndy ashyp, sol jerge protez ornatylady. Biz on jyldan beri amerıkalyq protez úlgisin qoıyp júrmiz, – dep, býyn aýrýlary týraly az-kem málimet berdi Aıdos Jumabekuly.
Dárigerdiń aıtýynsha, protezder 15-25 jyl qyzmet etedi. Tek naýqastar dárigerdiń sózine muqııat qulaq asýy kerek. Máselen, endoprotezden soń aýyrsynsa, medısına qyzmetkerleri adamnyń densaýlyǵyn zerttep, dıagnoz qoıady. Kóbinese oseptıkalyq turaqsyzdyq bolady. Iаǵnı protezden soń da súıektiń kemigi jumsaryp, aýyrsyný baıqalady. Ondaıda qaıta operasııa jasap, ornyna basqa protez salady. Ekinshisi, septıkalyq turaqsyzdyq. Iаǵnı ınfeksııa paıda bolsa da protez alynady. Taldaý nátıjesine qaraı jumsaq tinder nashar bolyp irińdese, sement pen antıbıotık qosylyp, ýaqytsha protez jasalady. Alty aıdan soń ǵana qaıta tıtan protez qoıylady.
Endoprotezdeý operasııasy óte aýqymdy bolǵandyqtan, naýqastar áýeli baldaqpen júredi. Bir apta dárigerlerdiń baqylaýynda bolady. Sodan keıin ońaltý ortalyǵyna jiberiledi. Eki aıdan soń qosymsha rentgenge túsirip, qaıta tekseriledi. Endoprotezden soń pasıent salmaq qospaýǵa tıis, ınfeksııalyq oshaqtan aýlaq bolýy shart.
– Qazir tizedegi sińirdiń jyrtylýy da jıi kezdesedi. Buryndary jyrtylǵan bóligin alyp tastaıtyn. Esesine, eki súıek arasynda artroz paıda bolatyn. Búginde jas naýqastardyń jyrtylyp ketken býyndyq betkeıdegi tize sińirin tigip beremiz, – deıdi travmatolog-ortoped.
Dárigerler shemirshekterdegi qajalý paıda bolyp, artrozǵa alyp kelmeýi úshin endoskıpııalyq túrde plastıkalyq baılamdar da jasaıdy. Onyń da nátıjesi jaman emes. Endi ıyq býyny potologııasyn emdeý qolǵa alynsa, nur ústine nur bolmaqshy.
О́SKEMEN
