Eger eki tarap arasyndaǵy baılanys odan ári ýshyǵatyn bolsa, Tramp úkimet tetikterin paıdalanyp, Maskke qarsy shabýyl jasaýy múmkin ekenin meńzedi. Ol tipti SpaceX pen Tesla kompanııalarymen aradaǵy mıllıardtaǵan dollarlyq memlekettik kelisimsharttardy toqtatýǵa daıyn ekenin ashyq málimdedi.
Mask bolsa, jaǵdaıdy ýshyqtyrmaýǵa tyrysyp, X (burynǵy Twitter) jelisinde Trampqa baǵyttalǵan keıbir ótkir jazbalaryn óshirip tastady. Alaıda Tramp demalys kúni Maskke eger demokrattardy qoldaıtyn bolsa, «saldary óte aýyr» bolatynyn eskertti. Mask ázirge mundaı qadamǵa baratynyn málimdegen joq. Biraq jańa saıası partııa qurý oıy bar ekenin tuspaldap otyr.
Úkimetke táýeldi mıllıarder
The Washington Post basylymynyń zertteýine qaraǵanda, Mask pen onyń kompanııalary jyldar boıy AQSh úkimetinen keminde 38 mıllıard dollar kóleminde kelisimsharttar, jeńildetilgen nesıe, sýbsıdııa men salyqtyq jeńildikter alǵan.
Osy memlekettik qoldaýdyń arqasynda Ilon Mask álemdegi eń dáýletti adamǵa aınaldy. Alaıda sońǵy kıkiljiń onyń baılyǵyn 34 mıllıard dollarǵa qysqartty.
Tesla men Mask bul jaıtqa qatysty túsinikteme bergen joq.
Tesla kompanııasy – Masktiń basty tabys kózi. Biraq sońǵy kezderi Masktiń saıasatpen tym áýestenýi, ásirese DOGE qyzmetin basqarýy ınvestorlardyń narazylyǵyn týdyryp, kompanııa aksııalary 2025 jyldyń basynan beri 20 paıyzdan astamǵa quldyrady. Qaqtyǵys qyzǵan beısenbi kúni aksııalar tipti kúrt qulap, kelesi kúni sál ǵana qalpyna keldi.
Sońǵy toqsandaǵy tabys 71 paıyzǵa kemip, satylymdarda da eki tańbaly paıyzdyq tómendeý tirkeldi. JPMorgan sarapshylarynyń boljamynsha, Tramp usynǵan jańa salyq saıasaty júzege assa, elektromobıl satyp alýshylar úshin 7 500 dollarlyq salyq jeńildigi joıylyp, Tesla-nyń jyldyq tabysy 1,2 mıllıard dollarǵa azaıýy múmkin.
Baqylaý men tergeý qysymy
Budan bólek, Tesla-nyń júrgizýshisiz kólik tehnologııasyna qatysty birneshe federaldyq tergeý jumysy júrip jatyr. Kólik qaýipsizdigine jaýapty agenttik ótken aıda Tesla-ǵa arnaıy hat joldap, robotaksı jobasynyń qaýipsizdik sharalary týraly suratqan. Bul rette bılik Maskpen qarym-qatynas jaqsardy degenmen, baqylaý toqtamaıtynyn bildirip otyr.
Mask qazir saıasattan birtindep alshaqtap, bıznesine qaıta oralatynyn aıtyp júr. Osy aptada Ostınde bastalatyn robotaksı jobasyna úlken úmit artyp otyr. X platformasynda ol Tesla kompanııasy Model Y markaly avtokóliktiń avtopılottyq nusqasyn synaqtan ótkizip jatqanyn jazdy.
Alaıda aksıonerler onyń saıasatpen shekten tys áýestenýine rıza emes. О́tken aptada belsendi ınvestorlar toby Tesla dırektorlar keńesine hat joldap, Masktiń kompanııaǵa aptasyna keminde 40 saǵatyn bólýin talap etti.
SpaceX-tiń ǵaryshqa joly Aq úı sheshimine qarap tur
Tramptyń ótken beısenbide SpaceX-pen aradaǵy memlekettik kelisimsharttardy toqtatýy múmkin ekenin málimdeýi Vashıngtonda úlken dúmpý týǵyzdy. Qazir NASA men Pentagon SpaceX qyzmetine qatty táýeldi. Bul kompanııa ǵaryshkerlerdi Halyqaralyq ǵarysh stansasyna jetkizetin jalǵyz qural retinde tirkelgen. Sonymen qatar Pentagon men barlaý agenttikteri úshin de mańyzdy jerserikterdi ushyrady.
Osy kelisimder arqasynda Mask kommersııalyq ǵarysh naryǵynda ústemdikke jetti. Alaıda ol áli de memlekettik qarjyǵa qatty táýeldi. Tesla aksııalaryna ıelik etetin ınvestor Ross Gerberdiń pikirinshe, eger SpaceX úkimet qarjysynan aıyrylsa, kompanııa quny eki esege tómendeýi múmkin.
Odaqtan opa bolmady
Bıylǵa deıin Mask Tramptyń eń senimdi seriktesi sanalǵan. Ol DOGE qyzmetin basqardy, federaldyq bıýdjet pen kadrlardy qysqartýǵa kómektesti. Investorlar bul odaq Tesla-ǵa qatysty tekserýlerdi toqtatyp, avtonomdy kólikterge ruqsat alýǵa, sondaı-aq ǵarysh salasyndaǵy iri kelisimderge jol ashýǵa kómektesedi dep úmittendi.
Bul jaǵdaı burynǵy prezıdent Djo Baıdenmen qarym-qatynasynan múlde ózgeshe edi. Baıden ákimshiligi Tesla-ny Aq úıdegi elektromobılge arnalǵan is-sharadan da tys qaldyrǵan bolatyn. Al Tramp bolsa, bıyl naýryzda Aq úıdiń aldynda bes Tesla kóligin qoıyp, birimen ózi júrip kórgen.
Alaıda endi Mask Vashıngtonda burynǵysynan da qıyn jaǵdaıda qalýy múmkin.
«Masktyń ornyna baryp, qolynan telefonyn tartyp alatyn adam bar ma ózi?» deıdi Maskti buryn qoldap, qazir synaýshylar qataryna ótken ınvestor Ross Gerber. «Tańerteń oıana salyp, seni osy kúnge jetkizgen dostaryńa qarsy pikir aıtyp otyrýǵa bolmaıdy» deıdi ol.
Sonymen Mask pen Tramptyń araqatynasy ýshyqqan saıyn, bul tek eki adamnyń eregisi emes, búkil ekonomıkalyq júıege áser etetin saıası qubylysqa aınalyp barady. Ekeýiniń teketiresi AQSh-tyń saıası ustynyn ǵana emes, álemdik qarjy naryǵyn da teńseltýi múmkin. Sol sebepti sarapshylar bul daýǵa beıjaı qaraýǵa bolmaıtynyn eskertip otyr.
