Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Oıynshyq otandyq óndiris úshin qolaıly sala ma?
Elimizde satylatyn oıynshyqtardyń 80%-dan astamy Qytaı, Túrkııa, Reseı men Eýropadan ımporttalady. Bul – tańdaý aıasyn keńeıtse de, sapaǵa degen senimge kóleńke túsiredi. Oıynshyq – eń aldymen qaýipsizdikpen ólshenetin ónim. Byltyr elimizde jalpy quny
58 mln teńgeni quraǵan 14 partııa oıynshyqtyń tehnıkalyq reglament talaptaryna sáıkes kelmeıtini anyqtalyp, satylymy toqtatylǵan. Negizgi kemshilikter qatarynda mehanıkalyq qaýipsizdik talaptarynyń buzylýy, ótkir qyrlardyń bolýy jáne sapasyz materıaldardyń qoldanylýy bar.
Elde oıynshyq shyǵaratyn kásiporyndar sany shekteýli. Kóbi shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi. Negizinen aǵashtan, matadan, qaýipsiz materıaldardan jasalǵan ónimder usynady. Degenmen úlken óndiristik qýattylyq pen naryqqa keńinen taralý múmkindigi áli de tómen. Otandyq brendterdi tutynýshylar jıi tanymaıdy, jarnama men marketıngtik qoldaý álsiz. Al balalarǵa arnalǵan kitap pen oıynshyq ónimderin jasap shyǵarý úlken shyǵarmashylyqpen qatar, kúrdeli óndiristik jáne logıstıkalyq úderisti talap etedi.
Suranys bar, júıe joq
Naryqtaǵy belsendi kompanııanyń biri – qazaqsha kitaptar men oıynshyqtar óndiretin «Tanu» baspasy. Joba avtorlarynyń biri Dıana Sultanmurattyń aıtýynsha, baspany ashýǵa eń aldymen ata-ana retindegi qajettilik sebepker bolǵan.
«Ulymyz Mansur dúnıege kelgennen keıin qazaq tilinde sapaly, mazmundy, zamanaýı balalar kitaptaryn tabý qıyn ekenin baıqadyq. Qazirgi ata-analar balasynyń qazaq tilinde erkin sóılep, ulttyq qundylyqtardy boıyna sińirip óskenin qalaıdy. Biraq otandyq naryqta bul qajettilikke tolyq jaýap beretin sapaly ónimder óte az. Osy olqylyqty sezingennen keıin ózimiz izdegen ónimdi ózimiz jasaıyq dep sheshtik», deıdi baspager.
Aıtýynsha, bul baǵyttaǵy basty qıyndyq – ınfraqurylym men qoldaý júıesiniń álsizdigi. Sheteldik ónimder sapa, dızaın, óndiris tehnologııasy jaǵynan áldeqaıda ozyq.
«Keıingi jyldary ata-analar arasynda ulttyq mazmundaǵy ónimderge degen suranys artyp keledi, alaıda suranys júıeli túrde qamtamasyz etilmeı jatyr. Memlekettik deńgeıde qoldaý kerek – mysaly, grant, kórme-jármeńke, bilim berý uıymdarymen áriptestik. Eger salany damytýdy júıeli jolǵa qoısaq, ulttyq ónimder naǵyz trendke aınalaryna senemiz», deıdi baspanyń negizin qalaýshylar.
Ásem Janatova,
L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ-dyń 3-kýrs stýdenti
