Sýretti túsirgen – Mádı ǴUBAIDÝLLIN
Ǵarıfolla Qurmanǵalıev atyndaǵy Batys Qazaqstan oblystyq fılarmonııasy uıymdastyrǵan bul erekshe kesh ejelgi qazaqtyń esti ónerin – jyrshylyq dástúrin jańasha jańǵyrtqan is-shara boldy. Keshtiń bas keıipkeri Berik Júsip – 12-13 jasynan bastap halyq murasyn jınaǵan folklortanýshy ǵalym ári epık jyrshy bolsa, kesh tizginin ustaǵan Baýyrjan Babajanuly da osal emes, bala kezinen Qudaıbergen, Naýryzbek, Qaldash jyraýlardyń jyryn tyńdap, Besqala qazaqtary arasynda kúni keshege deıin qaımaǵy buzylmaı saqtalǵan jyraýlyq ónerdiń káýsaryna qanyp ósken aqyn. Bul ekeýiniń sahna tórinde qara áńgime men jyr-termeni aralastyra shertken syr-suhbaty kórermendi de qyzyǵyna tartyp áketti.
– Asylynda, jyrshylyq – sahnalyq óner emes qoı. Bul ózi dastarqan basynda, alqa qotan aǵaıynnyń aldynda kirispesiniń ózi 2-3 saǵatqa sozylyp, jyrlaýshy sodan soń ǵana qyza túsetin qubylys. Jyraý áýeli tamaǵyn qyzdyryp án aıtyp, keıin jeńil-jelpi jyr-termege túsedi. Arasynda ár shyǵarmanyń tarıhy, oqıǵasy qara áńgimemen qosa baıandalyp, otyrys qyza túsedi. Odan ári jyraý ózi biletin jyrlardy bir-birlep tanystyryp, qaısysyn tańdaýdy halyqtyń óz talqysyna qaldyrady. Muny «ortaǵa salý» dep ataıdy. Sodan keıin ǵana jınalǵan jurtshylyqtyń qalaýymen negizgi shyǵarmaǵa – úlken jyrǵa kezek keledi, – deıdi qazaqy jyrshylyq ónerdiń mán-jaıymen tanystyrǵan Berik Júsip.
Bir ǵajaby, Berik Myrzalyuly Syr elindegi sóz ustaǵan úlkenderdiń izine erte túsken eken. 12-13 jasynda el aralap, kókiregi qazynaǵa toly qarııalarmen kezdesken, jyrshy-jyraýlardyń shyǵarmalaryn taspaǵa túsire bergen. Osylaısha, qazirgi tańda Berik Júsiptiń jeke qorynda taspaǵa túsirip alǵan 2 500 saǵattyq mura saqtaýly tur eken! Bul jaıynda fılarmonııanyń aqparat bólimi daıyndaǵan «Kókiregi – kóne kitap» beıne fılminde de aıtyldy.
Aqyn Temirhan Medetbek birde: «Áýelden shal bolyp týǵan men biletin eki adam bar: Onyń biri Ábish Kekilbaı bolsa, ekinshisi – Berik Júsip» degen eken. Sol aıtqandaı, súleılerdiń sarqytyn sarqyp ishken, qarııalarmen kóp júrip ózi de danaǵa aınalǵan Bekeń osy keshte keńinen kósildi. Kóne qazaqtar arasyndaǵy jyrlaý tártibi men tyńdaý mádenıeti týraly sóz qozǵap, ár oryndaǵan án-jyrǵa túsindirme berip otyrdy. Jadynda jazylyp qalǵan qazaqy qaljyńdardy da ortaǵa salyp, kórermendi serpiltip, kóńildendire bildi. Túıin sózinde «jyrshylyq ónerdi damytatyn jalǵyz jol – tyńdaýshynyń saýatty bolýy» dedi.
Árıne, búgingi qym-qýyt tirlik, bári asyǵys zamanda qazaqtyń jyraýlyq óneri jetimsirep, jyrlaýshy da, tyńdaýshy da azaıyp bara jatqany ras. Degenmen áıgili Marabaı jyraýdyń otany – Batys Qazaqstan oblysynda jyraýlyq dástúrdi saqtaýǵa umtylys bar. Respýblıkalyq, halyqaralyq deńgeıde óner kórsetip júrgen jergilikti Farhat Orazov syndy ónerpazdar da óz mektebin qalyptastyryp jatyr. Batys Qazaqstan oblystyq halyq shyǵarmashylyǵy ortalyǵy 2021 jyly halyq jyrshysy Marabaı jyraýdyń týǵanyna 180 jyl tolýyna oraı «Marabaı tanym» jobasyn bastap, respýblıkalyq deńgeıdegi ǵylymı konferensııa ótkizgen edi. Parlament depýtaty Abzal Quspan, DANAqaz ortalyǵynyń jetekshisi Jantas Safýllın syndy azamattar ár jyldary Semeıden Dúısenǵazy jyraý Nyǵmetjanovty, Beıneýden Sársenbaı jyraý Qydyrulyn aldyryp, halyqpen qaýyshtyrǵan bolatyn. Ǵarıfolla Qurmanǵalıev atyndaǵy Batys Qazaqstan oblystyq fılarmonııasynyń basshysy, belgili óner qaıratkeri Baýyrjan Halıolla uıymdastyrǵan «Súleıdarııa» keshi de uly kóshti jalǵaǵan jarasymdy is boldy. Kesh sońynda Baýyrjan Ergenuly Berik jyraýdyń asyl jary, Aq Jaıyq eliniń qonaǵy Gúlfaırýs hanymǵa gúl usynyp, qamzol jaýyp qurmet kórsetti. Al jympıtylyq kásipker, belgili mesenat Ǵanımat Qaıyrjanuly Berik Myrzalyuly men keshti júrgizgen Baýyrjan Babajanulyna eldiń atynan at mingizdi. Osylaısha, tól ónerimiz órge ozǵan, kóńil qııaǵa qol sozǵan keremet kesh ótti.
Batys Qazaqstan oblysy
