2025 jyldyń mamyr aıynda elimizdiń elektrondyq eńbek bırjasy — Enbek.kz portaly jumys izdeýshiler men jumys berýshiler arasyndaǵy aralyq kópir retindegi qyzmetin belsendi túrde jalǵastyrdy.
Atalǵan aıda Enbek.kz júıesinde 86 myń bos jumys orny men 110 myń túıindeme ornalastyrylǵan. Bul – sáýir aıymen salystyrǵanda bos oryndar sany 11,8%-ǵa, al túıindeme 4,3%-ǵa azaıǵanyn bildiredi.
Ádettegideı, eńbek naryǵynda eń kóp kadr suranysy bilim berý salasyna tıesili boldy – munda 15 myńnan astam bos oryn tirkelgen. Budan keıin qyzmet kórsetý salasynyń basqa túrleri (10,7 myń), sondaı-aq qurylys salasy (8,5 myń) suranys jaǵynan kósh bastap tur. Jumys oryndary negizinen iri qalalar men agroónerkásiptik aımaqtarda shoǵyrlanǵan.
Mamyr aıynda ortasha bilikti mamandar qataryna degen suranys usynystan 16%-ǵa asyp túsken. Bul – kásiptik bilim alǵan mamandardyń qazirgi naryqta baǵasynyń artyp kele jatqanyn kórsetedi. Al joǵary bilikti laýazymdarǵa kerisinshe, úmitkerler sany kóp, biraq naqty usynys az – bul óz kezeginde básekeniń kúsheıip otyrǵanyn ańǵartady.
Jumys berýshilerdiń belsendiliginen Astana qalasy birinshi orynǵa shyqty. Jalpy bos oryndardyń 11,5%-y osy óńirge tıesili. Odan keıin Túrkistan (7,5%) men Pavlodar (7,1%) oblystary ornalasqan. Alaıda birqatar óńirlerde jumys oryndarynyń sany kúrt qysqarǵan. Máselen, Batys Qazaqstan oblysynda – 36%, Almaty qalasynda – 35%, Mańǵystaýda – 34%, al Ulytaý oblysynda – 25%-ǵa tómendegen.
Jumys izdeýshiler arasynda 34 jasqa deıingi jastar eń belsendi sanat retinde tirkelip otyr – jalpy túıindemelerdiń 44%-yn quraıdy. Bul shamamen 48,6 myń úmitker degen sóz. Odan keıingi orynda orta jastaǵylar (37%). Jynystyq ara salmaqqa kelsek, áıelderdiń úlesi – 52,8%, erler – 47,2%.
Jumys izdeýshiler belsendiliginiń eń eleýli tómendeýi Almaty qalasynda tirkeldi — 28%-ǵa kemigen. Al basqa óńirlerde bul kórsetkish 15%-dan aspaǵan.
Mamyr aıynda da tártip saqshylaryna (1,8 myń bos oryn), medbıkelerge (1,7 myń) jáne júrgizýshilerge (1,5 myń) degen turaqty suranys saqtaldy.
Jalaqy boıynsha eń joǵary usynystar:
-
Taý-ken ónerkásibindegi basshynyń orynbasary – ortasha 788 myń teńge,
-
Bas qurylysshy – 662 myń teńge,
-
Burǵylaýshy-ınjener – 605 myń teńge.
Al jumys izdeýshiler arasynda jalaqyǵa qatysty eń joǵary kútimder:
-
Ushqyshtar – orta eseppen 2,3 mln teńge,
-
IT jobalar jetekshileri – 1,2 mln teńge,
-
О́ndiris ýchaskesi basshylary – 1,1 mln teńge.
Mamyr aıynyń eńbek naryǵyndaǵy kórinisi – suranys pen usynystyń araqatynasynda tabıǵı teńgerim bar ekenin, alaıda keı salalarda kadr tapshylyǵynyń seziletinin kórsetedi. Jastardyń belsendiligi men orta bilikti mamandarǵa degen suranys – qazirgi eńbek naryǵynyń basty ereksheligi. Al jalaqyǵa qatysty úmit pen naqty usynys arasyndaǵy alshaqtyq kásibı tájirıbe, biliktilik jáne eńbek ótiline tikeleı baılanysty ekeni anyq. Eńbek naryǵyndaǵy mundaı dınamıkany qadaǵalaý – eldegi adamı kapıtal sapasy men ekonomıkanyń naqty sektorlaryndaǵy ózgeristerdi túsinýge múmkindik beredi.