Mádenıet • 12 Maýsym, 2025

Jyr baqshasynyń jańa jaýqazyny

260 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Astana qalasynda jyrshy Uldana Nurtýǵanqyzynyń «Kerýen jyrdyń kúımesinde» atty jeke konserti ótti. Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetin bıyl támamdaǵan jas ónerpaz Syr óńirindegi Jıenbaı jyraý mektebiniń ókili. Qazir onyń zerdesinde Balqy Bazar, Turmaǵambet, Shoraıaqtyń Omary syndy syr sańlaqtarynyń murasynan bastap, Kóruǵly, Edige batyr syndy epıkalyq shyǵarmalardyń úlken qory bar. Rasynda saf ónerdiń jupary juqpaǵan ásireńki ártisterdiń keýlegen tusynda qyryq myń joldyq dastandardy jadyna toqyǵan jas ónerpazdyń úlken sahnaǵa kóterilýi – el rýhanııatynyń jańa tynysy hám jarqyn qubylysy, dep jazady Egemen.kz.

Jyr baqshasynyń jańa jaýqazyny

«Jazýshy men oqýshynyń baılanysy kitap arqyly ǵana bolsa, jyrshy men tyńdaýshy árdaıym betpe-bet otyrady. Olardyń baılanysy anaǵurlym tyǵyz, bir-birine tıgizetin áseri de daýsyz» deıdi zańǵar jazýshy Muhtar Áýezov. Uldana Nurtýǵanqyzynyń jyr keshi de baıyrǵy babalardyń dástúrinen alystaǵan joq. Kórermenmen bir alqada otyryp júzbe-júz jyrlaǵanda shyǵarmanyń aýqymy keńeıip, kópshilikti ózine tartyp áketti.

Kesh tizginin jyraý, qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń professory, Almas Almatov ustady. Uldana Nurtýǵanqyzyn balapan kezinen qabyldap alyp, qanatyn qataıtyp óner aspanyna samǵatyp otyrǵan ustazdyń eńbegi eren. Ol talapty shákirttiń turaqty izdenisiniń nátıjesinde jyraýlardyń jyr qoryn ıgerý ádistemesi ǵylymı turǵyda zerttele bastaǵanyn tilge tıek etti. Bul tóltýma ónerdiń teorııalyq negiziniń qalyptasýy.

Almas Almatov

Máselen, Almas Almatov mátindi jattaýdyń jiktelimin jasaǵan. Oqyp otyryp jattaý, bireýden estip jattaý, bir aıtqanda qaǵyp alyp jattaý, bular is-tájirıbelik es arqyly júzege asady. Ekinshi, mıfologııalyq es bar. Túsinde aıan berip, ne bolmasa bireýden bata alyp, sol maǵan «qondy» dep aıtyp jatady. Ony kıeli es dep te aıtady. Jambyldyń qyzyl jolbarysy, Kempirbaıdyń kók ala úıregi osy oıdy tııanaqtaıdy. Almas Almatovtyń da basynan osyndaı transsendenti oqıǵalardyń ótkenin el aýzynan estidik. Qurmanǵazynyń ustazy Uzaq, shákirti Dına bolsa, Almas Almatovtyń qabilet-qasıetin ıgerip jatqan eń kenje shákirti osy – Uldana Nurtýǵanqyzy.

Keshtiń kelesi kórinisinde «Shyńǵysnama» epıkalyq dastanynyń «Shyńǵyshannyń altyn keseden sharap ishýi» bólimi oryndaldy. Almas Almatovtyń jyraýlyq qasıeti anyq kóringen avtorlyq shyǵarmada ulyq qaǵannyń bederli beınesi, dańqty oqıǵasy sýretteledi. Tórt tom kitapqa júk bolǵan shyǵarma búginde Uldananyń kókirek qazynasynda saırap tur.

Jyr

Ataqty Súgir jyraýdan qalǵan danalyq sóıleıdi: «О́nege shashqan jyrshylyq – qudaıǵa ol da qulshylyq». Rasynda da saýaby mol sózdi nasıhat etken Uldana Nurtýǵanqyzynyń «Kerýen jyrdyń kúımesindegi» keshi el jadyndaǵy baıyrǵy rýhty qozǵap, sanasyn serpiltken rýhanı májilis boldy. 

Kesh sońynda arnaýly qonaq bolyp kelgen Mańǵystaý jyrshylyq mektebiniń ókili Jetkizgen Seıitov jyrshylyq ónerdegi arýlardyń qajyr-qaıratyn, eren eńbegin atap ótip, aq batasyn berdi. Shyǵys shaıyrlarynyń ǵazalyn qazaq tilinde sóıletip júrgen aqyn, aýdarmashy Láıli Qundaqbaı da keshtiń rýhanı mańyzyn aıtyp, jyr baqshasynyń jańa jaýqazynyna shyǵarmashylyq tabys tiledi.

Sońǵy jańalyqtar

Syr óńirinde shıbóri nege kóbeıdi?

Aımaqtar • Búgin, 16:38